Trafik kazaları, dünya genelinde önlenebilir ölüm sakatlık nedenleri arasında ilk sıralarda yer alıyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre her yıl yaklaşık 1,2 milyondan fazla insan trafik kazaları nedeniyle hayatını kaybediyor, milyonlarca kişi kalıcı yaralanmalarla karşı karşıya kalıyor. Ağır yaralanma ölüm riskinin önemli bölümü, araç kullanan ya araçta bulunan kişilerin emniyet kemeri kullanmamasından kaynaklanıyor.
Trafik kazalarına bağlı yaralanmaların en ciddi sonuçlarından birini kafa travmaları oluşturuyor. Koruyucu önlemlerin alınmadığı durumlarda bilinç kaybı, hafıza problemleri, dikkat yürütücü işlev bozuklukları, denge kayıpları davranışsal değişiklikler gibi kalıcı nörolojik sekeller ortaya çıkabiliyor.
class='medyanet-inline-adv'>Nörorehabilitasyon Robotik Fizik Tedavi Merkezi Bölüm Başkanı. Engin Çakar, travmatik beyin hasarı sonrası erken müdahale nörorehabilitasyon sürecini hürriyet.tr okurları için anlattı.
Haberlerimizi Google’ Takip EdinEn güncel haberlere son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.Google’ tercih edilenolarak ekleyinGözden KaçmasınHerkes buna inandı ama gerçek çok farklıymış: Beyinle ilgili 'yüzde 10' gerçeği!Haberi görüntüle
EMNİYET KEMERİ TAKILMADIĞINDA RİSK KATLANIYOR
Kafa travmalarının, beyin dokusunun ani şiddetli darbe sonucu hasar görmesiyle ortaya çıktığını belirten. Engin Çakar, yüksek hızla gerçekleşen çarpışmalarda başın kontrolsüz şekilde savrulmasının ciddi sonuçlara yol açabileceğini söyledi.
“Yüksek hızla gerçekleşen çarpışmalarda başın kontrolsüz şekilde öne, arkaya ya yanlara savrulması; beyin sarsıntısından beyin kanamasına, yaygın beyin hasarından kafatası kırıklarına kadar uzanan ciddi tabloların gelişmesine yol açabilmektedir. Emniyet kemeri kullanılmadığında başın araç içindeki sert yüzeylere çarpma riski artar travmatik beyin hasarı ihtimali belirgin şekilde yükselmektedir”.
Travmatik beyin hasarında görülebilecek başlıca belirtilerin bilinç kaybı, hafıza dikkat problemleri, konuşma bozuklukları, denge kaybı, kas kuvvetsizliği veya felç davranış kişilik değişiklikleri olduğunu belirten Çakar, bulguların dikkate alınması gerektiğini ifade.
Gözden Kaçmasınİstanbul' tehlike çanları çalıyor! Uzmanı uyardı: Ağustosta yaşamamız muhtemelHaberi görüntüleİLK MÜDAHALE HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR
Travmatik beyin hasarında ilk müdahalenin kritik olduğunu vurgulayan. Engin Çakar, olay yerinde hava yolu açıklığının sağlanması, bilinç düzeyinin değerlendirilmesi hastanın en kısa sürede tam donanımlı merkeze ulaştırılmasının büyük önem taşıdığını söyledi. sürecin, beyin hasarının ilerlemesini önlemede belirleyici rol oynadığını ifade.
class='medyanet-inline-adv'>Travmatik beyin hasarında tedavi sürecinin iki temel aşamadan oluştuğunu belirten Çakar, akut dönemde yoğun bakım takibi yapıldığını gerekli durumlarda cerrahi müdahale kanamanın kontrol altına alındığını söyledi. Kafa içi basıncın azaltılmasının hayati fonksiyonların stabil hale getirilmesinin öncelikli hedef olduğunu ifade.
Subakut erken rehabilitasyon döneminde ise hastanın genel durumunun dengelenmesine odaklanıldığını belirten Çakar, enfeksiyon, bası yarası, kas kısalığı eklem sertliği gibi komplikasyonların önlenmesinin hedeflendiğini söyledi.
BEYNİN BECERİLERİ YENİDEN ÖĞRENMESİ MÜMKÜN
Çakar sözlerine şöyle devam etti;
"Enfeksiyon, bası yarası, kas kısalığı eklem sertliği gibi komplikasyonların önlenmesine odaklanılmaktadır. Erken mobilizasyon nörorehabilitasyon sürecine ne kadar önce başlanırsa, beynin yeniden yapılanma kapasitesinden kadar fazla yararlanılmaktadır.
class='medyanet-inline-adv'>Kaybedilen motor bilişsel fonksiyonların geri kazanılması hedeflenmektedir. Kişiye özel planlanan programlarla hastanın günlük yaşam aktivitelerine mümkün olan en bağımsız şekilde dönmesi amaçlanmaktadır.
Beyin, nöroplastisite adı verilen özelliği sayesinde yeni sinir bağlantıları kurabilmekte hasar sonrası yeniden organize olabilmektedir. Nörorehabilitasyon süreci potansiyele dayanmaktadır. Yürüme eğitimi, denge koordinasyon çalışmaları, el-göz koordinasyonu egzersizleri, kas güçlendirme programları bilişsel rehabilitasyon uygulamaları; beynin yeniden yapılanmasına destek olmaktadır. Erken dönemde başlanan kişiye özel planlanan nörorehabilitasyon programları, iyileşme oranını anlamlı derecede artırmaya yardımcı olmaktadır.
class='medyanet-inline-adv'>Son yıllarda klasik fizik tedaviyi büyük oranda güçlendiren teknoloji destekli rehabilitasyon sistemleri ön plana çıkmaktadır. Robotik yürüme cihazları sanal gerçeklik tabanlı uygulamalar, yoğun tekrarlı egzersiz imkânı sağlayarak beyin plastisitesini güçlendirmekte fonksiyonel kazanımları hızlandırmaktadır.
Gözden KaçmasınMilyonlarca insanı ilgilendiriyor! Değiştirilebilir riskler neler?Haberi görüntüleTravmatik beyin hasarı sonrasında Nöro-rehabilitasyon programına erken dönemde başlamak gerekmektedir. Fizik tedavi rehabilitasyon hekimi liderliğinde alanında uzman fizyoterapist, ergoterapist konuşma-yutma terapisti eşliğinde kişiye özel planlanan çeşitli fizik tedavi yöntemleri, uygulanan nörorehabilitasyon teknikleri el-kol yürüme robotları sayesinde hastalara hem yürüme yetileri yeniden kazandırılmakta hem ince motor becerilerini geri gerilebilmektedir. Böylelikle hastaların önemli bölümü yatağa bağımlılıktan kurtularak kısmi veya tam bağımsızlığa kavuşmaktadır.
class='medyanet-inline-adv'>Sonuç olarak, trafik kazaları yalnızca anlık çarpışma değildir; insanın hayat boyu sürebilecek nörolojik mücadelesinin başlangıcı olabilmektedir. Hem ön koltukta hem arka koltukta ihmal edilip takılmayan emniyet kemeri, travmatik beyin hasarına uzun yıllar sürebilecek rehabilitasyon ihtiyacına yol açabilmektedir." ifadelerini kullandı.
