Türk Barbie’si diye adlandırılan Türkmen kıyafetli Damal bebek, Ardahan’ın Damal ilçesinden adını alıyor. Mucidi ise Damal’ yaşayan 80 yaşındaki Fidan Atmaca. Atmaca, şehirde “Damal bebeklerinin anası” olarak adlandırılıyor. İlk olarak 13 yaşındayken annesinin yöresel giysilerinden örnekler alarak oyun amaçlı bebekler üretti. 25 yaşından beri Damal bebeği üretiyor. 1996’ haberi olmadan bebeğinin katıldığı Japonya’ yarışmada birincilik ödülü alarak dikkat çekiyor ünü bütün ülkeye yayılıyor. 1995 yılından itibaren 10 bini aşkın bebek üreten Atmaca, deneyimlerini yıllar boyunca Ardahan Halk Eğitim Merkezi’nde genç kadınlara aktardı.
Gözden KaçmasınDünyanın namaz vakitlerini Türk astronomlar hesaplıyorHaberi görüntüleHAYAT AĞACI
Son yıllarda ise merkezin öğretmenlerinden Melek Hocaoğlu’na ‘el’ verdi. Hocaoğlu, Kültür Turizm Bakanlığı’nın Somut Olmayan Kültürel Miras Bez Bebek ustası. Ardahan Valiliği’nin Damal Bebek Evi’nde araya geldiğimiz Hocaoğlu, ödüllü bebeğin hikâyesini içerisinde gizlenmiş onlarca mesajı Hürriyet’e anlattı:
Haberlerimizi Google’ Takip EdinEn güncel haberlere son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.Google’ tercih edilenolarak ekleyin
“Mesela kıyafetteki boncuktan yapılan kısma ‘tor’, kumaştan yapılan kısma ‘döşlük’ deriz. Torda gördüğümüz koç boynuzudur. Koç boynuzu. Tamamen gücü simgeler. İçindeki havuzdur. Kadın anlamına gelir. Kadınla erkeğin bütün olduğunu anlatan motiftir. Aileyi simgeler. Öndeki motif hayat ağacı. Hayat ağacı tamamen kadını doğurganlığı simgeler. Evinde mutluysa hanedekiler mutlu. Hane mutluysa, dışarı mutlu, dışarı mutluysa toplum mutlu, toplum mutluysa herkes mutlu. Yani kadını simgeler hayat ağacı.
DUYGULARIN RENKLERİ
Bazı yerlerdeki renkler değişebilir; ama arkadaki rengimiz değişmez. Hem özgürlüğün hem bayrağımızın rengi olduğu için kırmızı beyazı asla değiştirmeyiz. Kırmızı beyaz sabittir. Büyük kemerlerde nazarlık için renkli renkli boncuklar kullanırız. Amacımız hem biraz süslenmek hem nazardan kendimizi korumak. Gelin bebekte yedi renk bulunuyor. Tamamen gökkuşağını simgeliyor. Gökkuşağı bizlerde özgürlük anlamına geliyor. Yaslı yaşlı bebekte koyu renk hâkimdir. Eskiden şöyle durum olurdu; eşi vefat etmiştir. zaman kişi kendini yasa büründürür, koyu renkler giyinir. Bordo veya siyah. Onu gördüğün zaman acısı var hissedersiniz. Yanına gittiğiniz zaman ona göre davranırsınız. Kırılmamak, incitmeme adına.”
class='medyanet-inline-adv'>Gözden KaçmasınDünyanın en büyüklerinden biri Hatay' 2026 sonunda ziyarete açılacakHaberi görüntüleKIYAFETLERİN ANLAMLARI
- “Ünü tüm dünyaya yayılan coğrafi işaretli Damal bebeklerimiz dört çeşit. Yaşlı (yaslı) kadın, genç kız, gelin bebek anne bebek. Kıyafetlerimiz farklı farklı. Bekarken farklı, gelinken farklı, evlendiğimiz zaman farklı kıyafeti giyiyoruz. Evlendiğimiz zaman direkt başımıza keten örtü. Genç kızla anneleri ayıran en büyük özelliklerden biri üç etek başındaki ketenidir. üç etek kat kattır. Kadın bebek 32 parçadan oluşur. Tek tek birleşir. Kız bebek 27 parçadan tek tek yapılır.”
HER BONCUK SABIR
- “Damal yöresinin kadın başlığı, keten üzerine işlenen başak motifi bereketi, üretkenliğini kadının emeğini simgeler. Her boncuk sabrın izini taşır. Her motif geçmişten bugüne uzanan kültür köprüsüdür. sadece süs değil, yörenin kimliği kadın emeğinin zarafetidir. Bel bağı, kırmızı, mor yeşil tonlarıyla hazırlanıyor. Mavi boncuk nazardan korunmayı, kırmızı güç bereketi, yeşil huzur doğayı, beyaz ise saflığı simgeliyor. Bebeğin saç bağı cam boncuklarla örülüyor. bağ saçların iki yanına sarkacak şekilde çift parça hazırlanıyor. Motiflerde baklava (elmas) şekilleri, geometrik desenler simetrik düzen görülüyor. Renklerde bel bağında olduğu gibi kırmızı, yeşil, mavi, sarı siyah öne çıkıyor.”
