Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, “Yeni savaşlar olmayacak” mesajı yürüttüğü seçim kampanyasının ardından 2024’te başkanlığı ikinci kez kazandı. Beyaz Saray’daki ikinci yılının açılışını ise Venezuela’ya müdahale İsrail birlikte İran’a karşı başlattığı savaşla yaptı. İran savaşı, halihazırda vatandaşların kutuplaştığı ABD’ ayrışma noktası daha yarattı. İran savaşının ilk günlerinde yapılan anketler, halk nezdinde ayrışmaya işaret ediyor. Üstüne Trump’ın savaşın gidişatı ilgili tutarsız açıklamaları hem piyasalarda hem bireylerde kafaların karışmasına neden oluyor. Peki İran savaşı ABD’ sıradan vatandaşı ne kadar ilgilendiriyor? Amerikalılar savaşa nasıl bakıyor?
ABD İsrail’in İran’a yönelik 28 Şubat’ta başlattığı kısa sürede bölgeye yayılan savaş devam ediyor. İran, dünya petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 20'sinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı’nı kapattı. Savaşın başından yana Amerikan halkının tutumuyla ilgili değerlendirmelerde genellikle “Amerikalılar petrolün galon fiyatına bakar” yorumu yapılıyor.
class='medyanet-inline-adv'>Küresel piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı 9 Mart’ta yaşadığı sert düşüşün ardından yeniden 90 doların üzerine çıktı. ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı İran'a yönelik "20 kat daha sert karşılık" uyarıları petrol fiyatlarında jeopolitik risk primini zirveye taşıdı.
Haberlerimizi Google’ Takip EdinEn güncel haberlere son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.Google’ tercih edilenolarak ekleyin
Pazartesi günü Los Angeles'ta hizmet vermeyen petrol istasyonundan görüntü, AP
yandan, ABD’ pek çok basın kuruluşu araştırma şirketi, savaşın ilk günlerinde yaptıkları anketlerle Amerikan halkının İran’a müdahaleyi nasıl karşıladığına dair çerçeve çizdi. Üç önemli anket gösteriyor ki ABD’ çoğunluk İran’a askeri operasyonu desteklemiyor.
CNN International’ın araştırmasına göre, Amerikalıların yüzde 60’ı saldırıları onaylamıyor. Ipsos Washington Post tarafından yapılan anketlerde sonuçlar benzer. Üç ankette Cumhuriyetçiler her ne kadar ABD’nin sınır ötesi savaşlardan geri çekilmesi gerektiğini düşünse genel anlamda destekleyici tutum sergiliyor. Amerikalıların yüzde 56’sına göre Trump, ABD’nin çıkarlarını geliştirme konusunda askeri gücü kullanmaya fazla hevesli. CNN’in anketinde ayrıca katılımcıların yüzde 29’u söz konusu gelişmelerle çok ilgilenmediğini söylüyor.
class='medyanet-inline-adv'>Hasan Kalyoncu Üniversitesi Öğretim Görevlisi. Murat Aslan, Hürriyet.tr’ye yaptığı değerlendirmede, sıradan Amerikalıların çok izole hayat tarzı olduğunu, nedenle İran savaşı cüzdanlarına güvenliklerine etki etmediği sürece insanların İran savaşıyla çok ilgilenmediğini dile getirdi. Aslan, Amerikan halkının savaşa nasıl baktığını anlamak için ekonomik, siyasi sosyolojik bütünlemeye bakmak gerektiğini söyledi gözlemlerine petrol, kira gıda fiyatlarına değinerek başladı.
Geçen yaz itibariyle Washington’ galon yani üç litre benzinin yaklaşık 6 dolar olduğunu belirten Aslan, “Niteliği olmayan, gündelik işlerde çalışan ortalama Amerikalı ki böyle çalışan çok insan var, saatlik 22-24 dolar kazanıyor. kişiler aylık 4000 dolar civarında gelir elde ediyor bunun içinden vergiyi çıkartmanız gerekiyor. Bizdeki tatil köylerinde 1+1 dairelerin olduğu büyük binalara benzeyen evlerde ise kiralar genellikle 1700-2000 dolar arasında değişiyor” değerlendirmesini yaptı.
class='medyanet-inline-adv'>Gözden Kaçmasınİran’ın savaş makinesi: Devrim Muhafızları Ordusu! Mozaik savunma sistemi ne? Sayıları ne kadar?Haberi görüntüleCalifornia’ ise odanın kirasının 2000 dolar civarında olduğunu, ev kiralarının ise 4000 dolardan başladığını aktaran Aslan, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Gıda fiyatlarına baktığınızda ise, mesela muz Orta Amerika’dan geldiği için çok ucuz, 99 cent civarında ama meyve, sebze, peynir türü gıdalar pahalı. kişinin geçinebilmesi için asgari 4000 dolar kazanması lazım, onda gelir gider ucu ucuna dengelenebilir. Şimdi böyle ortam varken Amerikan halkının önceliği ne Gazze, ne İran, ne Avrupa…”
ABD’ insanların gündemi pek mediğine değinen Aslan, TV izleme alışkanlığının Türkiye’dekinden farklı olduğunu vurguladı:
“İnsanlar genelde kablolu TV’ler üzerinden televizyona erişiyor, paralı olduğu için birçok insan internet üzerinden dünyayı takip ediyor. Çoğu zaman yerelde kalıyorlar. Böyle ortamda dünya meselelerine çok ilgi duymayan Amerikan halkı. Dolayısıyla Trump ekranlara çıktığında, özellikle ana akım medya Trump’ın sözlerini haberlere taşıdığında, insanlar daha çok kendi özel yaşantısı istikametinde açıklamaları değerlendiriyor. Trump bunun bilincinde; daha çok beklentilere cevap vermek istiyor.”
class='medyanet-inline-adv'>Donald Trump, petrol fiyatlarından endişe etmediğini söyledi, AP
Doç. Aslan, ABD’nin çok ırklı ülke olduğu için insanların olanı biteni kimi zaman kendi ırksal durumuyla, kimi zaman aileden miras aldığı geleneğiyle, kimi zaman yaşadığı eyaletin genel eğilimiyle değerlendirdiğine işaret. Aslan kapsamda örneği verdi:
“Mesela orta orta batı kesimi katıksız Cumhuriyetçi çizgide ilerliyor, an orada sokaklarda MAGA (Make America Great Again-ABD’yi Yeniden Yücelt) şapkasıyla dolaşan çok insan. Dolayısıyla kişiler, 4000 doları kazanıp, ay sonunu getirebiliyorsa Trump’ı sindirebiliyorlar. Ama California’ dinamik ekonomi var, Los Angeles veya Chicago’ya gittiğinizde sokaklarda evsiz çok ama orada hem ırksal hem zihinsel çeşitlilik Trump’ın fikirlerini çok fazla ön plana çıkarmıyor; yani kimse fikirlere rağbet etmiyor.”
class='medyanet-inline-adv'>“Amerikan halkı ne düşünüyor” sorusuna, çok büyük coğrafyada, çok farklı etnisitelerin Amerikan kimliği altında erimiş olmasına rağmen farklı siyasi tercihlerin olduğu gerçeği cevap verilebileceğinin altını çizen Aslan, “Trump, onlar açısından yıldız değil, ihmal edilecek figür ” ifadesini kullandı ekledi:
“Çünkü Trump, Amerikan bar kültürünün, Amerikan iş dünyasının yansıması. Oradaki insanların hayat tarzı böyle. Amerikan halkı İran meselesini kendi cebi kadar düşünüyor, Trump’ın zihninde şekillendirdiği imajı kadar ele alıyor. operasyon ABD’ cüzdana güvenliğe etki etmiyorsa hiç kimsenin umurunda değil.”
Gözden Kaçmasın'İran'daki savaşın kazananı Putin': Orta Doğu'daki savaş dengeleri nasıl değiştirdi? | ‘ABD 7, İran 100’den fazla üretiyor’Haberi görüntülePETROL FİYATLARI AMERİKALILARIN CÜZDANINA NASIL YANSIYACAK?
Trump Pazar günü Air Force One uçağında gazetecilere ABD İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına yükselen benzin fiyatlarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Yükselen benzin fiyatlarından endişe duymadığını belirten Trump, petrol fiyatlarının yükseleceğini öngördüklerini ama fiyatların “çok hızlı düşeceğini” dile getirdi. Trump, ABD'nin henüz kullanmadığı “muazzam miktarda petrolü olduğunu” vurgulayarak, “Dışarıda çok fazla petrol. Çok hızlı şekilde iyileşecek” değerlendirmesini yaptı.
Doç. Murat Aslan, petrol fiyatları konusunda Venezuela’ya işaret ederek, Latin Amerika ülkesine asıl müdahale nedeninin İran operasyonu olduğuna dikkat çekti şunları söyledi:
“Petrol fiyatları en önemli faktör. Kaldı ki Trump geçen gün ağzından kaçırdı; Venezuela’ya yönelik müdahalenin asli sebeplerinden birinin İran savaşı olduğunu anladık. Çünkü petrol fiyatlarının yükselmesi Amerikan ekonomisini çok sarsacaktı. nedenle Venezuela onlar açısından büyük can kurtaran. Bence daha önceden dizayn edilmiş fikir.
Çünkü dünyanın en kaliteli petrolünü, en zengin petrol yatağını an ABD’ye akıtıyorlar. Aynı zamanda petrolü başka ülkeler aldığında ondan komisyon alıyorlar. Trump ‘ABD’ petrol sıkıntısı yok, zaten Venezuela dünyanın en zengin petrol kaynaklarına sahip bizim artık dostumuz’ minvalinde konuştu. Yani Venezuela büyük ihtimalle İran öncesinde adımdı.”
Gözden KaçmasınTrump’ın yeni hedefi İran’ın ‘can damarı’ Harg Adası ? 'Bilinçli olarak vurmuyorlar, ABD için ciddi riskleri var'Haberi görüntüleDoç. Murat Aslan, “Amerikan halkı açısından, tehdit ABD’ değilse cüzdan daralmıyorsa problem yok” diyerek sözlerini şöyle sonlandırdı:
“Dünya sorunlarına ilgisiz Amerikan halkı var; evet Demokratlar Cumhuriyetçiler arasında müthiş siyasi kutuplaşma. Mevcut durumda sıradan insan meseleyi kendisi kadar ele alıyor çünkü izole hayat tarzı var orada. Sosyal ilişkileri zayıf, toplu taşıma yok, nedenle etkileşim sıkıntılı, hayat bireysel olarak ilerliyor. Böyle hayat tarzı olan Amerikan halkı İran’ ne olduğu konusunda fazla kaygılanmıyor. Çünkü sonuçları hala ABD’ hissetmediler. Petrol fiyatlarındaki artışın ABD’ye ne kadar yansıyacağı soru işareti. Çünkü stratejik rezervleri var dünyanın en çok petrol gaz ihracı yapabilecek ülkesi. Ekonomik sorunlar yaşarken İran çok önemli görülmüyor.”
