Karadeniz’ özellikle rip akıntıları yani dalgaların geri dönüşü sırasında insanları hızla açığa sürükleyen tehlikeli su akıntıları nedeniyle yaşanan boğulma vakalarından etkilenen Sinop Üniversitesi () öğrencileri, tür olaylara daha hızlı müdahale edebilmek amacıyla yapay zeka destekli insansız deniz aracı geliştirdi.
Yaklaşık 8 ay süren araştırma, tasarım test çalışmalarının ardından ortaya çıkan “Butimar İDA”, su üzerinde otonom yarı otonom görevler gerçekleştirebilecek şekilde üretildi. Otonom sistem sayesinde araç, önceden belirlenen rotalarda insan müdahalesi olmadan hareket edebilirken yarı otonom kullanımda operatör desteğiyle yönlendirme yapılabiliyor.
Sinop Üniversitesi bünyesinde kurulan SNU-Bluefin Takımı tarafından geliştirilen araçta; çift motorlu itki sistemi, görüntü işleme altyapısı, engel algılama sensörleri, GPS destekli konumlandırma sistemi, uzaktan kontrol mekanizması gerçek zamanlı veri aktarımı sağlayan haberleşme teknolojileri kullanıldı.
Araç üzerindeki kameralar sayesinde çevredeki hareketler analiz edilirken, yapay zeka destekli yazılım insan, tekne veya farklı nesneleri ayırt edebiliyor. Sensörler ise su üzerindeki engelleri algılayarak çarpışma riskini azaltıyor.
Farklı görevler için geliştirildi
Başlangıçta sadece arama-kurtarma amacıyla geliştirilen araç, sonradan yapılan eklemelerle farklı alanlarda kullanılabilecek çok yönlü sisteme dönüştü. Butimar, liman güvenliği çevresel gözlem, su yüzeyi keşif görevleri, denizde gemi hareketlerinin tespiti, kaçak faaliyetlerin izlenmesi sahilde oluşabilecek tehditlerin belirlenmesi gibi alanlarda kullanılabilecek şekilde geliştirildi.
Projeye danışmanlık yapan Öğretim Görevlisi Süleyman Burçin Şüyun, aracın ilk etapta boğulma vakalarına hızlı müdahale amacıyla tasarlandığını ancak daha sonra sistemin üzerine eklemeler yapıldığını belirterek, “Aracımıza görüntü işleme ekleyerek sahilde olabilecek tehditler serseri mayın ya mülteci hareketlerinde denizde gemilerin tespiti gibi bazı özellikler ekledik. Mesafeyi uzattık, gücünü artırdık.”.
Türkiye’ katıldığı üç farklı teknoloji yarışmasında birincilik elde eden ekip, şimdi 28-29 Kasım tarihlerinde Güney Kore’ düzenlenecek Robotex International 2026 yarışmasında Türkiye’yi temsil etmeye hazırlanıyor.
: Anadolu Ajansı
