Günümüzde veri merkezlerinin enerji tüketiminin önemli kısmı soğutma için harcanıyor. yüzden teknoloji şirketleri yalnızca daha güçlü işlemciler değil, aynı zamanda daha verimli soğutma sistemleri geliştirmeye odaklanmış durumda. alanda dikkat çeken yeni girişimlerden biri MIT çıkışlı Ferveret. Şirket, normalde nükleer reaktörlerde kullanılan soğutma teknolojisini veri merkezlerine uyarlayarak mevcut sistemlerden çok daha verimli çözüm sunmaya yaklaştı. Üstelik şirketin geliştirdiği sistem yalnızca enerji verimliliğini artırmakla kalmıyor; aynı zamanda su tüketimini ortadan kaldırarak veri merkezlerinin su kıtlığı yaşanan bölgelerde kurulabilmesinin önünü açıyor.
Veri merkezlerinde ilk yıllarda hava tabanlı soğutma sistemleri kullanılıyordu. Ancak işlemci gücü arttıkça ortaya çıkan ısı miktarı ciddi şekilde yükseldiği için hava soğutma yetersiz kalmaya başladı. Bunun üzerine sektör sıvı soğutmaya yöneldi. Çünkü sıvılar, havaya kıyasla ısıyı çok daha hızlı şekilde uzaklaştırabiliyor. Özellikle sıvının kaynama noktasına ulaşıp faz değiştirdiği sistemlerde, işlemciden çok daha fazla ısı çekilebiliyor. Bugün en gelişmiş veri merkezlerinde “immersion cooling” olarak bilinen yöntem kullanılıyor. yöntemde sunucu rafları tamamen özel sıvının içine batırılıyor. Böylece işlemcilerden çıkan ısı doğrudan sıvıya aktarılıyor. Ancak yapay zekâ sistemlerinin giderek daha fazla işlem gücü talep etmesi, sistemlerin sınırlarına yaklaşmasına sebep olmuş durumda. Çünkü ortaya çıkan yüksek ısı, sıvının oluşturduğu kabarcıkların kontrol edilmesini yeniden sıvı hâline dönüştürülmesini zorlaştırıyor.
Ferveret'in Sisteminde Düşük Kaynama Noktasına Sahip Özel Sıvı KullanılıyorFerveret’in geliştirdiği sistem ise burada farklılaşıyor. Şirket, “subcooled boiling” adı verilen nükleer reaktörlerde kullanılan yöntemi veri merkezlerine adapte ediyor. sistemde düşük kaynama noktasına sahip özel sıvı kullanılıyor. Böylece oluşan kabarcıklar çok daha küçük oluyor çevredeki sıvı içerisinde hızla yeniden yoğunlaşabiliyor. klasik immersion cooling sistemlerinde yaşanan basınç sıcaklık kontrolü problemlerini büyük ölçüde azaltıyor.
Şirketin yayımladığı son araştırmaya göre yöntem, günümüzde kullanılan en gelişmiş immersion cooling çözümlerine kıyasla işlem verimliliğinde yüzde 15’e kadar artış sağlayabiliyor. Ferveret’in geliştirdiği özel güç kontrol sistemiyle birleştiğinde ise veri merkezlerinin aynı enerji tüketimiyle yüzde 35 daha fazla token üretebildiği belirtiliyor. Yapay zekâ modellerinin çalışma mantığında token üretimi kritik önem taşıdığı için artış, doğrudan daha yüksek performans anlamına geliyor.
Ferveret’in geliştirdiği APC (Adaptive Phase Cooling) sistemi modüler yapıya sahip. Şirket, her sunucunun küçük kutular içerisine yerleştirildiği daha kompakt tasarım kullanıyor. yaklaşım, mevcut veri merkezi altyapılarına entegrasyonu kolaylaştırırken bakım süreçlerini daha pratik hâle getiriyor. Ferveret kurucu ortaklarından Reza Azizian, mevcut immersion cooling çözümlerinin genelde büyük tanklar kullandığını, kendi sistemlerinin ise çok daha küçük raf tipi yapıya sahip olduğunu söylüyor. Azizian’a göre şirketin teknolojisini mevcut veri merkezlerine adapte etmeyi ciddi ölçüde kolaylaştırıyor.
Daha Kurak Bölgelerde Veri Merkezleri Kurulmasının Önünü AçabilirAncak Ferveret’in asıl dikkat çeken tarafı, su tüketimini tamamen ortadan kaldırması olabilir. Günümüzde veri merkezlerinin önemli kısmı büyük miktarda su kullanarak soğutma yapıyor. durum özellikle sıcak kurak bölgelerde veri merkezi kurulmasını zorlaştırıyor. Ferveret ise su gerektirmeyen sistemi sayesinde güneş enerjisinin bol olduğu ama su kaynaklarının sınırlı kaldığı bölgelerde veri merkezi kurulabileceğini düşünüyor.
MIT Nükleer Bilim Mühendislik Bölümü öğretim üyelerinden Ferveret kurucularından Matteo Bucci’ye göre teknoloji özellikle Afrika, Orta Doğu Amerika’nın bazı bölgelerinde önemli dönüşüm yaratabilir. Çünkü güneş enerjisi santralleri kurmak bölgelerde oldukça kolay olsa veri merkezlerini soğutmak için gereken su kaynakları çoğu zaman yeterli olmuyor. Ferveret’in geliştirdiği sistem ise engeli ortadan kaldırarak yapay zeka altyapılarının çok daha farklı bölgelere yayılmasının önünü açabilir.
ın . haberiDünyanın ilk Linux akıllı gözlüğü
