çalışma, Türk sinemasında Toplumsal Gerçekçilik akımının önemli örneklerinden biri olan yönetmenliğini Halit Refiğ'in üstlendiği “Şehirdeki Yabancı” (1962) filmini arketipsel analiz yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın kavramsal yöntemsel çerçevesini Carl Gustav Jung’un arketip teorisi Joseph Campbell’ın “Monomit” kuramından beslenen Christopher Vogler’in “Yazarın Yolculuğu” modeli oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi (film analizi) deseniyle yürütülen çalışmada, filmde yer alan karakterler Vogler'in belirlediği sekiz temel arketip bağlamında çözümlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda, “Şehirdeki Yabancı” filminin karakter kurgusunun Vogler'in arketipsel modeliyle tam olarak örtüştüğü görülmüştür. Filmde Aydın karakterinin Kahraman, onu harekete geçiren içsel motivasyonunun Haberci, Selami Nazif Usta'nın Rehber, gazeteci Sabri'nin Eşik Gardiyanı, Gönül karakterinin Biçim Değiştirici, Şerafettin Toraman yandaşlarının Gölge, Nazif Usta'nın aynı zamanda Müttefik ikiyüzlü tavırlarıyla Şerafettin Toraman'ın Üçkağıtçı arketiplerine karşılık geldiği tespit edilmiştir. bulgular, filmin yerel konuyu dönemin işçi sorunlarını, evrensel mitolojik anlatı şablonu üzerinden başarıyla aktardığını ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler- Christopher Vogler
- Halit Refiğ
- Şehirdeki Yabancı
- Joseph Campbell
