İstanbul’un kültürel hafızasının simgelerinden tarihi Büyükada Rum Yetimhanesi’nin kapsamlı restorasyon projesiyle yeniden hayata kazandırılması için imzalar atıldı. Avrupa’nın en büyük, dünyanın ise ikinci en büyük ahşap yapısı olarak kabul edilen yapı, Ekümenik Patrikhane Bilgili Holding ĒNSOFI Holding’in katılımıyla yürütülecek çalışmaların ardından yeniden işlevlendirilerek kullanıma açılacak.
Restorasyona ilişkin anlaşma, 15 Haziran’ İstanbul Rum Patrikhanesi’nde Ekümenik Patrik Bartholomeos, Avustralya Başepiskoposu Makarios Griniezakis, Bilgili Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Bilgili Yönetim Kurulu üyeleri, ĒNSOFI Holding Yönetici Mimar UNESCO İyi Niyet Elçisi Costantza Sbokou-Constantakopoulou Büyükada Yetimhane Binası Restorasyon Kurulu Koordinatörü Laki Vingas’ın katıldığı törenle imzalandı.
Laki Vingas - Fotoğraf: Berge ArabianLaki Vingas Yetimhane’nin geleceği işlevi üzerine konuştuk.
Anlaşmadan bahsedebilir misiniz?
Büyükada Rum Yetimhanesi’ni uzun vadeli anlaşmayla, Türk şirketi Bilgili Holding Yunanistan merkezli, sürdürülebilir turizm gayrimenkul geliştirme şirketi ĒNSOFI Holding’e restorasyon karşılığı kullanıma tahsis edildi. anlaşmada uzun süreli kiralama modelini önemli değerli buluyoruz. şirketlere, deneyimlerine birikimlerine güveniyoruz. Böyle zor projenin altından kalkabilecekleri kanaatindeyiz. nedenle böyle iş ortaklığına çok sıcak baktık. Ayrıca Yunan Türk şirketlerinin birlikte çalışıyor olmasını, vizyonlarını birleştirmesini önemli buluyoruz.
Mevcut yapı korunacak yoksa tamamen yıkılacak ?
Bunun kararını biz değil, Kültür Bakanlığı’na bağlı Kültür Varlıklarını Koruma Kurulları verecek. Bana sorarsanız, Yetimhane binasının anki haliyle değerlendirilmesinin imkan dahilinde olduğunu düşünmüyorum. Yapının sağlıklı kalmış elemanlarının korunacağını düşünüyorum. Ancak bina son 15 yılda kadar çok yağmur aldı aldı dış etkenlere maruz kaldı ki yapısal olarak büyük zarar gördü. Ayrıca günümüzde uygulanan inşaat yönetmelikleri çok değişti. Nihai karar, Kültür Varlıklarını Koruma Kurulları’na aittir.
Yapının otel olacağı konuşuluyor. İşlevi netlik kazandı ?
Çok uzun yol var önümüzde. Var olan projelerimizi verdik, üzerinde çalışılacak. Hangi fonksiyonun nasıl verileceğine,imalatı işletmesine dair yol haritasının muhatapları şirketlerdir. Bütün bunlar bizleri aşan iş insanlarının yapacağı işler zaten. Yunan şirketi, turizm konusunda Yunanistan’ın öncü firmalarından olup, Bilgili Holding anıt binaları restore etmekte çok iyi deneyimli şirketlerdir. Biz onlara güveniyoruz. Bizim başından beri çok hassas olduğumuz taleplerimizden biri, Yetimhane’nin filantropik hizmetini, toplumun sosyal kültürel yapısını yansıtacak daimi mekânın sergisinin var olmasıdır. hassasiyetimizi muhataplarımız büyük içtenlikle kabul. Herkesin ziyaret edebileceği mekân olacak. Tabii ki doğa dostu olmasına özen gösterilecek.
tüm detaylar yatırımcı şirketlerin kararı. Çok hızlı dönüşüm beklentisi içinde olmak için çok erken. Eminim ki yatırımcılar henüz sorulara cevap vermeye hazır değildir. İşlevi noktasında turistik gelir kaynaklı yatırımın olacağı muhakkak. Bildiğiniz gibi tarihsel olarak bina ilk yapıldığında otel olarak düşünülmüştü. Mutlaka otel tarafı olacak ama başka birimler olabilir. Ancak an ne olacağına dair yatırıma karar veren şirketler dahil olmak üzere kimse cevap veremez. İşlevi, inşaatı kullanımı, zaman isteyen konulardır. Önemli olan, benim için çok değerli olan 2009’dan beridir içinde olduğum projenin, ilham veren dönüşümle sonuçlanmış olmasıdır.
girişim yapı kurtulabilecek ?
Hepimizin çok mutlu olduğu kararlılık. Patrikhanemiz, önceki aylarda yerin üçüncü şahıslara kiralanması konusunda karar vermişti. Bugünkü aşamada kararın uygulandığı şartları oluşturduk. Daha önceki yoğun çalışmalarımızda, küçük binanın ruhsatı dahil, birçok projeyi sonuçlandırmıştık. süreçte Kültür Bakanlığı, Koruma Kurulları, yerel makamlar, belediye, kaymakamlık, İBB devlet kurumlarından büyük destek gördük. vesileyle yıllardır süren çalışmalarımıza destek veren onlarca gönüllü arkadaşa, akademisyen hocalarımıza, mimar mühendis danışmanlarımıza müteşekkir olduğumu belirtmek istiyorum. Hepimizin ortak beklentisi, bina böyle kalmasın tekrar hayata geçsin.
Marmaris’teki Kayaköy, mübadeleden sonra terk edilmiş. Yetimhane bugünkü hâliyle Kayaköy’deki terk edilmişliğin hüznüne benziyor. Rum toplumunun geçmişle olan küskünlüğünü anımsatıyor. Ancak geleceğe inanmamız gerekiyor. açıdan dönüşüm hem heyecan hem ilham verici.
Patrik Bartholomeos, 16 Haziran’ Cumhurbaşkanı görüştü. Görüşmede Yetimhane gündemi ele alındı ?
Genel olarak Heybeliada Ruhban Okulu gündemin ana konulardan tanesiydi. Patriği ilgilendiren başka konular görüşüldü. Yılda iki kere görüşüyorlar, görüşme çerçevede gerçekleşti.
