Avrupa Birliği, Dijital euro projesinde uzun süredir beklenen önemli eşiği geride bırakarak yeni ödeme sisteminin yasama sürecinde kritik onay. Avrupa Parlamentosu Ekonomik Parasal İşler Komitesi, düzenlemeyi 43’e karşı 14 oyla kabul ederken Avrupa Merkez Bankası’nın geliştirdiği sistemin sonraki aşamaya geçmesi için önemli engel ortadan kalktı. Avrupa Parlamentosu’nun genel kurul oylamasının ardından başlayacak müzakere süreci, projenin pilot uygulama takvimini netleştirecek.
Dijital Euro Avrupa’nın Ödeme Altyapısını Nasıl Değiştirecek?Avrupa Merkez Bankası, yeni sistemi euro bölgesinde kullanılacak resmî dijital ödeme aracı olarak tasarlıyor. Kullanıcılar internet bağlantısı bulunduğunda hesap tabanlı altyapı üzerinden işlem yapabilecek, bağlantının olmadığı durumlarda ise akıllı telefon gibi yerel depolama kullanan cihazlar sayesinde ödemelerini tamamlayabilecek. Böylece dijital euro, nakit kullanımına yakın deneyim sunarken elektronik ödemenin kesintisiz devam etmesini hedefliyor.
Avrupa Birliği, projeyi yalnızca yeni ödeme seçeneği olarak değerlendirmiyor. Birlik yönetimi, kartlı ödemelerde uzun yıllardır baskın konumunu koruyan Visa Mastercard gibi ABD merkezli ağlara olan bağımlılığı azaltmayı stratejik hedeflerinden biri olarak görüyor. Avrupa Merkez Bankası dijital para altyapısı sayesinde ödeme süreçlerinin daha büyük bölümünün Avrupa’nın kendi finansal sistemi içerisinde yönetilmesi amaçlanıyor. Merkez bankası dijital para birimi, kripto varlıklardan farklı olarak doğrudan merkez bankası tarafından ihraç edildiği için fiyat dalgalanmasına maruz kalmıyor resmî para biriminin dijital karşılığını oluşturuyor.
Avrupa Parlamentosu, sistemin geliştirme sürecinde kullanıcı gizliliğini temel önceliklerden biri olarak belirledi. Şifreleme odaklı mimari sayesinde ödeme doğrulaması yapılırken kişisel verilerin satıcılara, Avrupa Merkez Bankası’na veya kamu kurumlarına doğrudan aktarılmaması hedefleniyor. Dijital euro ödeme sistemi yönüyle yalnızca yeni ödeme altyapısı sunmayı değil, dijital ödemelerde veri gizliliğini daha güçlü biçimde korumayı amaçlıyor.
Planlamaya göre bireysel kullanıcılar sistemi ücretsiz kullanabilecek. İşletmeler belirli işlem ücretleri ödeyecek olsa Avrupa Birliği maliyetlerin mevcut kart komisyonlarının altında kalmasını planlıyor. Düzenleme yürürlüğe girdiğinde Avrupa’ faaliyet gösteren işletmelerin büyük bölümünün sistemi kabul etmesi bekleniyor. Avrupa Parlamentosu’nun gelecek ay genel kurul onayını vermesi hâlinde Avrupa Merkez Bankası üye ülkeler uygulama ayrıntılarını müzakere edecek, 2027’nin ikinci yarısında 12 aylık pilot uygulama başlayacak, resmî kullanımın ise 2029 yılında hayata geçirilmesi hedeflenecek.
Avrupa’ kurulacak yeni ödeme altyapısı Türkiye açısından yakından izleniyor. Avrupa yoğun ticaret yapan Türk şirketleri, e-ticaret platformları, bankalar, finans teknolojisi girişimleri ödeme kuruluşları, dijital euro sistemine uyum sağlayacak teknik entegrasyonları değerlendirmeye başladı. Özellikle sınır ötesi ödemeler, ihracat tahsilatları Avrupa pazarına hizmet veren dijital ödeme altyapılarında yaşanabilecek değişiklikler, Türkiye’deki finans sektörünün önümüzdeki yıllardaki teknoloji yatırımlarını doğrudan etkileyebilecek başlıklar arasında gösteriliyor.
