Oyun endüstrisinin en köklü saygın serilerinden biri olan Ultima‘nın yaratıcısı Richard Garriott, Electronic Arts (EA) firmasının elinde bulunan efsanevi rol yapma oyunu (RPG) serisinin haklarını geri almak için yaklaşık 50 yıllık hukuki boşluktan yararlanmayı planlıyor. Sektörde “Lord British” lakabıyla tanınan ikonik oyun tasarımcısı, fikri mülkiyet haklarını dev şirketten koparmak adına ABD telif hukuku tarihindeki sıra dışı maddeyi devreye sokmaya hazırlanıyor. Dijital oyun tarihinin en önemli köşe taşlarından biri olan serinin geleceği, oyun dünyasında eşine az rastlanır yasal mücadeleye sahne olmak üzere.
EA Bitmek Bilmeyen Görüşmeler Yeni Ticari Marka HamlesiOyun devi EA, 1992 yılında Ultima serisinin haklarını, geliştirici stüdyo Origin Systems birlikte satın almış takvimler 2004 yılını gösterdiğinde efsanevi stüdyonun kapısına kilit vurmuştu. tarihten yana Richard Garriott, yarattığı başyapıtı geri alma niyetini dile getirmekten asla çekinmedi. Sosyal medya platformu X üzerinden sık sık konuya değinen tecrübeli yapımcı, son olarak Inside Games’e verdiği röportajda EA olan ilişkisini sözlerle özetledi: “Neredeyse her on yılda Ultima’yı yeniden canlandırmak adına EA ortak çalışma yürütmeye çalıştım. Her seferinde masaya oturup konuşmaya yetecek kadar ilgili göründüler, ancak her seferinde görüşmeleri aynı hızla yarıda kesip terk ettiler.”
Videoyu Youtube’dan izleyebilirsinizGarriott’ın çarpıcı açıklamaları, EA’in seri için sessiz sedasız yeni ticari markalar (trademark) tescil ettirdiğinin ortaya çıkmasının hemen ardından geldi. Şirketin yaptığı başvurular, rutin mülkiyet yenilemelerinden oldukça farklı görünüyor. Başvurulardan birinin “Sınıf 041” (video oyunu) diyen diğerinin ise “Sınıf 009” (indirilebilir video oyunu) olarak yapılması sinema oyun eleştirmenlerinin gözünden kaçmadı. durum, EA’in 2013 yılındaki kısa ömürlü mobil oyunu Ultima Forever: Quest for the Avatar‘dan beri el sürmediği evrenle ilgili ya yeni proje planladığını ya fikri mülkiyeti kendi ellerinden almak isteyecek üçüncü şahıslara karşı savunma duvarı ördüğünü gösteriyor.
Tam noktada Richard Garriott, cebindeki gizli kozu oynamaya hazırlanıyor. Deneyimli tasarımcı, Inside Games ekibine yaptığı açıklamada, serinin telif haklarını 1976 tarihli ABD Telif Hakkı Yasası’nın “203. Maddesi” (Section 203) aracılığıyla EA’den geri talep edeceğini duyurdu. yasa maddesine göre, eserin orijinal yaratıcısı veya yazarı, hakları devrettikten 35 yıl sonra telif haklarını tek taraflı olarak geri isteme hakkına sahip oluyor. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki tüm içerik üreticilerine tanınan yasal hak uyarınca Garriott’ın yapması gereken tek şey, Telif Hakkı Ofisi’ne imzalı yazılı beyanname sunmak olacak. Söz konusu satış 1992 yılında gerçekleştiği için, önümüzdeki yıl yasal süre sınırını dolduracak olan Garriott, haklarını geri alma konusunda tamamen yasal zemine kavuşmuş olacak.
Telif Hakkı Ticari Marka Arasındaki İnce ÇizgiHukuki süreçle ilgili olarak telif hakkı (copyright) ticari marka (trademark) arasındaki kritik farkı iyi anlamak gerekiyor. Hukuk uzmanlarının belirttiği üzere telif hakkı oyunun kodlarını, genel tasarımını, sanatsal varlıklarını dünyasını koruma altına alırken; ticari marka doğrudan oyunun isim hakkını marka kimliğini koruyor. Dolayısıyla Richard Garriott telif davasını kazansa bile doğrudan “Ultima” adını taşıyan yepyeni oyun piyasaya süremeyebilir. Ancak oyunun tüm kodlarına ruhuna sahip olacağı için evrene ikiz kadar benzeyen yapım ortaya koymasının önünde hiçbir engel kalmayacak. Kararlı duruşuyla hayranlarını heyecanlandıran Richard Garriott, projenin geleceğine dair “Lord British’s Ultima, orijinal çalışmamın tüm telif haklarını yeniden kazanacak. Sonrasında bunun neye dönüşeceği ise bizim için sonraki büyük meydan okuma olacak” diyerek oyun dünyasına meydan okuyor.
