Google, ABD’ yapay zekâ düzenlemelerine ilişkin yeni politika önerisini yayımlayarak sektörün gelişimini yavaşlatmayacak denetim modeli çağrısında bulundu. Şirket, 21 sayfalık politika belgesinde federal gözetim altında çalışacak bağımsız düzenleyici kuruluş kurulmasını önerirken yapay zekâ geliştirme süreçlerinde piyasa odaklı yaklaşımın korunmasını istedi. Öneri, yapay zekâ şirketlerinin son dönemde artan düzenleme tartışmalarına farklı çerçeve kazandırdı.
Google Düzenleme Yerine “Orta Yol” Modelini SavunduGoogle Başkanı Kent Walker, yayımladığı açıklamada yapay zekâ yönetimine ilişkin tartışmaların aşırı düzenleme tamamen serbest bırakma arasında sıkıştığını belirterek iki yaklaşım arasında daha dengeli model geliştirilmesi gerektiğini ifade. Şirketin hazırladığı “A Pragmatic Approach to AI Governance in America” politika belgesi, federal gözetim altında faaliyet gösterecek Frontier AI Regulatory Organization (FARO) adlı bağımsız yapının oluşturulmasını öneriyor.
Önerilen FARO modeli, elektrik altyapısını denetleyen North American Electric Reliability Corporation finans sektöründeki Financial Industry Regulatory Authority benzeri yapılardan ilham alıyor. Google, sektör tarafından finanse edilen ancak kamu otoriteleri tarafından denetlenen yapının hızlı gelişen üretken yapay zekâ teknolojileri için daha esnek çerçeve oluşturacağını savunuyor.
Google’ın önerisine göre gelişmiş yapay zekâ sistemleri kullanıcıya sürekli görünür uyarılar sunmalı, modelin insan olmadığı açık biçimde belirtilmeli, duygusal bağımlılık oluşturabilecek davranışlardan kaçınılmalı, cinsel içerikler filtrelenmeli. Yapay zekâ sistemleri için önerilen güvenlik önlemleri doğrudan uygulama seviyesinde tanımlanıyor.
Google, politika belgesinde kamuya açık internet verilerinin model eğitimi amacıyla kullanılmasının ABD’deki “fair use” yaklaşımı kapsamında değerlendirilmeye devam etmesi gerektiğini savundu. Şirket, süreci sanat öğrencisinin müzede eserlerden ilham almasına benzetirken metin veri madenciliği istisnalarının korunmasını istedi.
Yapay zekâ telif hakkı davaları ise ABD mahkemelerinde sürüyor. İçerik üreticileri, yayıncılar medya kuruluşları modellerin eğitiminde kullanılan veriler nedeniyle çok sayıda dava açarken mahkemelerin vereceği kararların sektörün geleceğini doğrudan etkilemesi bekleniyor. Yapay zekâ telif hakkı tartışmaları nedenle yeni düzenleme çalışmalarının en kritik başlıklarından biri olarak görülüyor.
Veri merkezi yatırımları politika belgesinde ayrı başlık olarak ele alındı. Google, yerel yönetimlerin veri merkezlerini tamamen engellemek yerine topluluklarla iş birliği içinde planlama yapmasının daha sürdürülebilir sonuçlar doğuracağını savundu. Yapay zekâ veri merkezleri elektrik tüketimi, su kullanımı bölgesel altyapıya etkileri nedeniyle son yıllarda birçok ülkede kamuoyu tartışmalarının odağına yerleşmiş durumda.
Son yıllarda OpenAI, Anthropic, Google büyük teknoloji şirketleri yapay zekâ güvenliği konusunda daha fazla düzenleme çağrısı yaparken uygulanacak kuralların kapsamı konusunda farklı görüşler dile getiriyor. Özellikle gelişmiş modellerin ihracatı, ulusal güvenlik, telif hakları model sorumluluğu alanlarında sektör düzenleyici kurumlar arasında yoğun müzakereler sürüyor.
Kamuya açık verilere göre yapay zekâ sektöründeki lobi faaliyetleri 2023 yılından yana yaklaşık yüzde 340 arttı. Şirketler yandan düzenleme çağrısı yaparken yandan hazırlanacak kuralların yenilik hızını yavaşlatmamasını talep ediyor. Yapay zekâ yönetişimi önümüzdeki dönemde yalnızca teknoloji şirketlerini değil, içerik üreticilerini, bulut hizmeti sağlayıcılarını, kamu kurumlarını uluslararası düzenleyici otoriteleri doğrudan etkilemeye devam edecek.
