Avrupa Merkez Bankası ise istikrarlı dijital para birimi planlıyor. kapsamda dijital euronun hayata geçirilmesi yönünde kritik adım atıldı.
Avrupa Parlamentosu (AP) Perşembe günü yaptığı oylamada dijital euroya ilişkin hukuki çerçevenin belirlenmesi amacıyla Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler müzarekelere başlanmasına onay verdi. Oylamada 416 milletvekili lehte oy kullanırken 169 vekil karşı çıktı, 22’si ise çekimser kaldı.
Dijital euronun nakit euronun yerini alması değil, onu tamamlaması amaçlanıyor. Tüketicilerin mağazada, internette ya kişiler arasında güvenli biçimde ödeme yapabilmesi hedefleniyor. Dijital euro Avrupa’nın para politikasından sorumlu kurumları tarafından güvence altına alınacak. planlar, Avrupa için yalnızca dijital güncelleme değil, giderek jeopolitik gereklilik olarak değerlendiriliyor.
Para biriminde egemenlik arayışıABD yönetiminin ticaret kurallarını anda yeniden yazdığı, gecede yeni gümrük vergileri getirdiği ya yapay zeka ihracatına yönelik kontrolleri sıkılaştırdığı dünyada, kendi para biriminin bağımsızlığı giderek daha önemli görülüyor.
Avrupa, halen Visa Mastercard gibi ABD merkezli ödeme sistemlerine büyük ölçüde bağımlı. Euro Bölgesi’nda ayrıca Google Pay, Apple Pay veya PayPal gibi akıllı telefonlardaki ödeme hizmetleri yeni bağımlılık katmanı oluşturuyor. Euro Bölgesi merkez bankaları, dijital euro ABD’li şirketlere alternatif yaratmayı hedefliyor.
Ödeme danışmanlık şirketi PaymentGenes’ten Bas van Donselaar, DW’ye yaptığı açıklamada, “Dünya genelindeki tüm işlemler dolar üzerinden yapılsaydı dijital euro olmasaydı, Avrupa Merkez Bankası’nın kendi para birimini yönlendirme kapasitesi kısıtlanırdı” diyor.
Ticaret ödemeler giderek daha fazla internete yabancı dijital para birimlerine kayıyor. Dijital euro, para arzının daha iyi kontrol edilmesine, ekonomik krizlere daha etkili tepki verilmesine euronun dış şoklara karşı korunmasına yardımcı olabilir.
Çin dijital yuanıyla (e-CNY) alanda hızlı ilerleyen büyük ekonomiler arasında yer alıyor.
2020’deki ilk pilot uygulamadan yana e-CNY için 230 milyondan fazla bireysel yaklaşık 18,8 milyon ticari dijital cüzdan oluşturuldu. Pekin, dijital yuanın geliştirilmesini sürdürüyor, sınır ötesi kullanımını genişletiyor hesap bakiyelerine faiz ödenmesine artık izin veriyor.
Avrupa’nın finansal istikrarı tehlikede ?Temel sorunlardan biri, dijital euronun tam teşekküllü vadesiz mevduat hesabı gibi işlememesi. Aksi halde Avrupa Birliği (AB) bankalarından önemli miktarda mevduat çekilebilir. Örneğin ekonomik kriz dönemlerinde, tasarruflarından endişe eden tüketiciler paralarını dijital euroya aktarabilir. Toulouse Ekonomi Okulu’ndan ekonomist Emmanuelle Auriol, “İnsanların ellerinde tutabilecekleri dijital euro miktarına sınır getirilmezse dijital euro banka hesaplarının yerini alır” uyarısında bulunuyor.
Bunu önlemek için Avrupa Merkez Bankası, bazı güvenlik mekanizmaları öngörüyor. Örneğin dijital euro bakiyeleri için getirilebilecek 3 bin euroluk üst sınır, miktarı aşan paranın otomatik olarak bağlantılı banka hesabına aktarılmasını sağlayacak. Tasarrufların bankalardan çekilmesini caydırmak için dijital euroya, Çin’den farklı olarak, faiz işletilmeyecek. Planlara göre şirketlerin büyük miktarlarda dijital euro tutmasına izin verilmeyecek.
Tüketiciler açısından gizlilik en büyük endişelerden biri olmaya devam ediyor. Bazıları, Merkez Bankası’nın çıkardığı dijital para biriminin devletin mali işlemleri izlemesine imkân tanıyabileceğinden korkuyor. Eleştirmenler, Çin’deki sosyal kredi sistemine benzer uygulamalara işaret ediyor.
sistemde vatandaşlar, mali güvenilirlikleri dahil olmak üzere davranışlarına göre değerlendiriliyor. Düşük puanlar, krediye, işe, kamu hizmetlerine veya seyahate erişimi kısıtlayabiliyor.
Ekonomist Auriol ise dijital euro sosyal kredi sistemi arasında bağlantı görmüyor. DW’ye yaptığı açıklamada, “Sosyal kredi sistemlerinin, örneğin Çin’deki uygulamaların bununla hiçbir ilgisi yok” diyor ekliyor:
“Gizliliğin korunması, sosyal kontrol araçları oluşturmadan suçla mücadele önlemleriyle bağdaştırılabilir.”
Avrupa Merkez Bankası ayrıca akıllı telefonlar arasında doğrudan kişiden kişiye ödeme yapılmasını planlıyor. Böylece günlük ödemelerde nakde benzer anonimlik sağlanabilecek, buna karşılık kara para aklamayla mücadele kurallarına uyulacak.
Avrupa Merkez Bankası Dijital Euro Direktörü Evelien Witlox, planı şöyle tanımlıyor:
“Dijital euro, modern ödeme yöntemlerinin kolaylığını pratikliğini nakdin sağladığı güven istikrarla birleştiren güvenli kamusal seçenek olacak.”
Bankalar nasıl ikna edilecek?Hâlen işletmeler, kartla yapılan her ödeme için belirli komisyon ödüyor. 100 euroluk işlemde oran yaklaşık yüzde 0,5 ila 1,5 arasında değişiyor banka ödeme hizmeti sağlayıcısı arasında ılıyor. Dijital euronun, işletmelerin maliyetlerini azaltması hedefleniyor.
Ancak bankalar, mevcut komisyon gelirleriyle dijital altyapının kurulmasını işletilmesini finanse ettiklerini savunuyor. Şimdi gelirlerin bölümü ortadan kalkabilir. nedenle birçok kredi kuruluşu adil telafi mekanizması talep ediyor.
Van Donselaar, DW’ye yaptığı değerlendirmede “Bankalarla işletmeler için ücretlendirme modelleri arasındaki denge kritik önem taşıyor” diyor eleştirilerini şöyle sıralıyor:
“İşletmeler için daha düşük kabul ücretleri anlaşılabilir. Ancak işin büyük kısmını bankalar üstlenecek. nedenle onların sürdürülebilir iş modeline ihtiyacı.”
Son söz tüketicilerdeDijital euronun kabul görmesi için Avrupa Merkez Bankası ona “yasal ödeme aracı” statüsü vermek istiyor. Mevcut önerilere göre ödeme terminali bulunan her işletmenin dijital euro kabul etmesi gerekecek. Tüketicilerden ek ücret alınmayacak.
Dijital Euro Direktörü Witlox, endişe eleştirilerin haksız olduğunu savunuyor:
“Fiziksel banknotlarda olduğu gibi dijital euronun değeri, Avrupa Merkez Bankası ulusal merkez bankalarından oluşan Eurosystem tarafından güvence altına alınacak. dijital euro her zaman normal euroya eşit olacak. Kripto paraların aksine değeri istikrarlı kalacak, dalgalanmayacak.”
AB içinde euro kullanmayan ülkeler para birimini sunabilecek. Dijital euro, elektrik kesintilerinde veya internet bağlantısının zayıf olduğu bölgelerde yararlı olabilecek şekilde çevrim dışı çalışacak.
Ancak sistemin önünde hâlâ uzun yol. Avrupa Parlamentosu Ekonomik Parasal İşler Komisyonu, geçen hafta dijital euronun hayata geçirilmesine ilişkin Avrupa Konseyi Avrupa Komisyonu yürütülecek yeni müzakerelere yeşil ışık yaktı. Avrupalı karar vericiler, yasal çerçeveyi yıl içinde kabul etmeyi hedefliyor. Pilot uygulamanın 2027’ başlaması, dijital euronun tam olarak kullanıma sunulmasının ise 2029’u bulması bekleniyor.
habere emoji tepki ver
😡0Kızgın🤣0Hahaha👍0dim.❤️0Muhteşem😢0Üzgün😮0İnanılmazÖnceki haberSavaş sanat
