ABD Donanması, F-35B savaş uçaklarının kısa kalkış dikey iniş yeteneği sağlayan LiftFan sisteminde yaşanan “debriyaj çamuru” sorununa çözüm üretebilecek şirketler arıyor.
ABD Deniz Hava Harp Merkezi Uçak Bölümü, 9 Temmuz’ arayışı ilanı yayımladı. bağlamda kuvvet, F-35B’nin kısa kalkış dikey iniş yeteneği sağlayan Kaldırma Fanı (LiftFan) debriyaj soğutma sistemindeki “debriyaj çamuru/kavrama tortusu” (Clutch sludge) olarak adlandırılan birikintiyi temizleyebilecek taşınabilir sistem üretebilecek şirketler aradığını duyurdu. Yanıtlar için 16 Temmuz’a kadar sadece yedi iş günlük kısa süre verildi.
F-35B, Deniz Piyadeleri için üretilmiş özel varyanttır. Kısa pistlerden veya amfibi hücum gemilerinden kalkış yapmak helikopter gibi dikey inmek üzere tasarlanmıştır; dünyadaki başka hiçbir beşinci nesil hayalet savaş uçağının anda boy ölçüşemediği yetenektir. marifet, uçağın kokpitinin hemen arkasına monte edilmiş, dikey olarak yönlendirilmiş devasa fan kullanan Kaldırma Sistemi (LiftSystem) adı verilen donanıma dayanmaktadır. Sistem; havayı içeri çekip doğrudan aşağıya doğru üfleyerek yaklaşık 20.000 poundluk yukarı yönlü itki üretir uçağın ileri doğru hava hızına ihtiyaç duymadan havalanmasını sağlamak için motorun nozulu birlikte çalışır.
F-35BDefence Blog tarafından yapılan habere göre debriyaj, Kaldırma Fanını motorun tahrik miline bağlar yalnızca dikey veya kısa kalkış operasyonları sırasında devreye girer. Uçağın imza yeteneğinin tam mekanik kalbinde yer alan sistem, hafta endüstriden acil yardım istenmesini gerektirecek kadar ciddi kirlenme sorunu geliştirdi.
Donanmanın sorunu tanımlamasına göre; karbon fiber tozu sentetik yağ karışımı zamanla debriyaj soğutma egzoz kanalları havalandırma paneli ızgaraları içinde birikerek yetkililerin “debriyaj çamuru” adını verdiği sert maddeye dönüşüyor. birikim, STOVL (Kısa Kalkış Dikey İniş) itki sistemi on yıldan daha uzun süre önceki ilk uçuş testlerinden yana debriyajla ilgili ısınma sorunları nedeniyle inceleme altında olan F-35B programı için yeni keşif değil. Uçağa güç veren F135 motorunu üreten Pratt & Whitney, 2011 yılında yaptığı açıklamada; kaldırma fanı sistemi içindeki debriyaj plakalarının dikey olmayan normal uçuş sırasında beklenmedik şekilde temas ettiğini debriyajın başlangıçta dayanması için tasarlandığından daha fazla ısı ürettiğini açıklamıştı. bulgu dönemde kadar ciddiydi ki, endüstri analistleri tüm F-35B tasarımının elden geçirilmesi gerekip gerekmeyeceğini sorgulamıştı.
Lockheed Martin duruma, yeni ısı sensörleri ekleyerek debriyaj sıcaklıkları çok yükseldiğinde pilotların 10.000 feet’in altına inmesini zorunlu kılarak yanıt verdi. sayede, aşırı ısı güvenli şekilde dağılana kadar debriyaj soğutucusuna ihtiyaç duyduğu serin hava sağlanıyordu. Görünüşe göre operasyonel geçici çözüm, aradan geçen yıllar boyunca hafta tanımlanan yeni çamur birikimi sorunuyla birlikte varlığını sürdürmüş.
Defence Blog’un haberine göre F-35 Ortak Program Ofisi’nin motor destek ekibi, temizleme kabiliyetindeki spesifik boşluğa gerçek aciliyetle yaklaşıyor ilanda çabayı, “debriyaj soğutma sistemi temizleme süreçleri ekipmanlarını değerlendirmek için hızlı destek sağlanmasına yönelik öncelikli eylem” olarak nitelendiriyor. Donanma, sıfırdan tamamen yeni temizlik teknolojisi geliştirmek yerine, özellikle F-35B’nin debriyaj donanımına uyacak şekilde modifiye edilebilecek, halihazırda var olan ticari temizlik sistemine sahip şirketler arıyor. sıfırdan özel mühendislik çalışması sipariş etmekten çok daha hızlı işleyecek çözüm yolu olabilir.
Donanmanın belirlediği spesifikasyonlar oldukça zorlu ancak çok net: Sistem; çevredeki uçak bileşenlerine zarar vermeden sertleşmiş çamuru söküp atacak kadar su sıcaklığını, basıncını kalitesini hassas şekilde kontrol etmeli, çevre uyumluluk gereksinimlerini karşılamak için tüm atık suyu çıkarılan kirleticileri yakalayıp geri kazanmalı F-35B’nin kendine özgü debriyaj donanımına güvenli şekilde eşleşebilecek özel tasarımlı aparat içermeli.
F-35B savaş uçağıİlgili Olarak
ABD’ye radarsız F-35B teslimatı
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Mezunu. Savunma Sanayii Uluslararası İlişkiler Meraklısı
