Kritik sistemlerin eş zamanlı olarak çalışmasında kilit teknoloji olan Rubidyum Atomik Saat, alçak Dünya yörüngesinde test edilecek.
Türkiye Uzay Ajansı (TUA) öncülüğünde, TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME) ana yükleniciliğinde, TÜBİTAK UZAY İTÜNOVA iş birliğiyle yerli olarak geliştirilen Rubidyum Atomik Saat (RAFS); SpaceX Transporter-17 görevi kapsamında 7 Temmuz günü uzaya fırlatıldı. Küp uydu içerisinde faydalı yük olarak gönderilen RAFS’den ilk sinyal başarıyla alındı.
Milli Uzay Programının stratejik hedeflerinden biri olan Bölgesel Konumlama Zamanlama Sistemi (BKZS) için kritik öneme sahip RAFS’nin uzay tarihçesi kazanmasıyla birlikte Türkiye, uzay tabanlı zamanlama frekans teknolojilerinde yerli milli yetkinliklerin geliştirilmesi açısından önemli kilometre taşına ulaşacaktır.
🔵🇹🇷Türkiye'nin yerli atomik saati uzaya fırlatıldı!
🔸Milli Uzay Programı'nın stratejik hedefleri arasında yer alan Bölgesel Konumlama Zamanlama Sistemi için kritik öneme sahip Rubidyum Atomik Saati (RAFS), SpaceX Transporter-17 görevi kapsamında başarıyla uzaya fırlatıldı.…./RSVU98OmV8
— Defence Turk () July 17, 2026
Atomik saatler, atomların elektronların enerji seviyeleri arasındaki sabit titreşim frekanslarını (rezonans) referans alarak zamanı son derece yüksek hassasiyette ölçer. Rubidyum atomu 1 saniyede farklı enerji seviyeleri arasında 6 milyar 834 milyon 682 bin 610 kez titreşiyor.
En az 1 yıl alçak Dünya yörüngesinde (LEO) çalışacak olan RAFS’nin vakum, radyasyon, sıcaklık değişimleri uzayın zorlu çevresel koşulları altındaki performansı ölçülecektir. Elde edilen zaman frekans verileri ise Türkiye’deki yer istasyonları üzerinden takip edilerek analiz edilecektir.
teknoloji; haberleşmeden navigasyona, bilimsel araştırmalardan uydu sistemlerine kadar birçok kritik alana katkı sağlayacaktır. Uzay ortamında elde edilecek veriler gelecekte uydu sistemleri, haberleşme altyapıları, navigasyon uygulamaları bilimsel uzay görevlerinde kullanılacak yüksek hassasiyetli atomik saat teknolojilerinin geliştirilmesine önemli katkılar sunacaktır.
Projenin temelleri 2020’ atılmıştı
TUA TÜBİTAK UME arasında atomik saatin uzay kalifiye hale getirilmesi dahil enstitünün kabiliyetleri kapsamında ajans için gerçekleştirilebilecek çalışmaları içeren iş birliği protokolü 28 Eylül 2020 tarihinde imzalanmıştı.
Atomik saatin uzay ortamına uygun hale getirilerek uydularda kullanılmaya başlanmasıyla birlikte, gönderdiği sinyallerin ölçümü sayesinde yaklaşık birkaç metre hassasiyetle konum hesaplaması yapılabilmesi mümkün olacak. kabiliyet, Türkiye’nin ulusal atomik saat teknolojilerinin uzay sistemlerine entegrasyonu açısından önemli adım olarak değerlendiriliyor.
TÜBİTAK UME, 2026 yılı sonrasında yürürlüğe girmesi beklenen zaman biriminin yeni tanımına uyum çalışmalarını desteklemek yerli konumlama sistemlerinde kullanılabilecek yüksek hassasiyetli zaman referansı geliştirmek amacıyla Stronsiyum Tabanlı Optik Atomik Saat Projesini aynı dönemde başlatmıştı.
TUA TÜBİTAK UME iş birliğiİlgili Olarak
TÜBİTAK’tan süper bilgisayar tanıtım töreni
Havacılık Uzay Mühendisliği öğrencisi. Savunma sanayii araştırmacısı.
