Selim Atak, Talip Doğu Ayan Tuna Han Çetin tarafından tasarlanan proje Muğla Büyükşehir Belediyesi Sosyal, Kültürel İdari Hizmetler Binası Mimari Proje Yarışması'nda satın alma ödülü kazandı.
BaşlangıçÖneri öcelikli olarak radikal biçimde öne çıkmadan yapının nesne odaklı görüntüsüyle daha az ilgilenilmesini, bunun yerine yaşama dair kullanımlar sunmayı şehir merkezinin sakince parçası olmayı hedefler. deyiş dönemsel estetik kabulleri rahatlıkla okuyabildiğimiz gelişimindeki sürekliliği açıkça sergileyen şehir merkezinin yapılarından kendini önemli görmeden dönemini yansıtmayı hedefler. Bununla birlikte yapıyı kısaca tarif etmemiz gerekirse, işlevsel dört ayak üzerinde zemin katını kamu kullanımına bırakarak yükseltilmiş kutudur.
ÖneriYıkılan binanın ardından oluşan boşluğun caddeye bakan cepheleri, parselin yapılaşma sınırına dayanacak şekilde kurgulanmıştır. yolla sokak kesiti korunarak kent hafızasının sürekliliğini sağlamak amaçlanmıştır. Parselin güneydoğusunda, çok katlı otopark ilkokula komşu olan alan ise gerekli servis birimlerine ayrılmıştır. Tasarımın komşu yapıdan farklı işlevlere sahip olması nedeniyle; yapı, aynı zamanda zemin kat kurgusunun gölge derinlik hissini güçlendirecek nitelikli yırtık komşusundan ayrıştırılmıştır. Tüm kararlar doğrultusunda dikdörtgen formda plan şeması benimsenmiştir.
a / Yerleşim sınırlarının belirlenmesiyle öngörülen oturum alanı; servis alan servis veren hacimler olarak ikiye ayrılmıştır. doğrultuda yapının doğu kanadı; düşey sirkülasyon, yangın kaçışları, ıslak hacimler depolama mekânları gibi servis işlevlerine ayrılmıştır.
b / Zemin düzleminde, geleneksel mimaride konut planının çevresinde biçimlendiği günlük yaşamın merkezi olan “hayat”ı anımsatan avlu kurgulanmış böylece sokak kotunda yapının zeminle kurduğu ilişki özgürleştirilmiştir. Dört köşesine farklı işlevler yerleştirerek belirsizce tanımlanan avlunun merkezinde dairesel amfi konumlandırılmıştır. müdahaleyle, kullanıcının sahiplenerek zenginleştirilmesi hedeflenen mekanda, tasarım yoluyla sosyal etkileşimi başlatacak ilk adım atılmıştır.
c / Avlunun odak noktasını oluşturan amfinin üzerinde, gökyüzünü çerçeveleyen ışıklık (tepe feneri) önerilmiştir. strüktür tasarlanırken, yapı içinden yukarı bakıldığında yapılaşmanın görüş açısına girmemesi amaçlanmıştır. Merkezinde “gök peyzajı” olarak adlandırabileceğimiz değişken eseri sergileyen çerçeve; paspartu olarak değerlendirilebilecek döşeme yüzeylerinin eklenmesiyle konik/piramidal son formuna ulaşmıştır.
Z / Avlunun daha önce belirsizce çizilen sınırları; giriş, kafeterya, kitabevi servis birimleri tanımlanmıştır. Parsel genelinde zemin kat döşemesinde kesintisiz olarak küp taş kaplama kullanılmış; böylece avlunun sokağın devamı kamusal alanın gölgede kalan korunaklı parçası olarak hissedilmesi amaçlanmıştır.
1 / İhtiyaç programında yer alan kütüphanenin yüksek sirkülasyon yoğunluğu yaratacağı öngörülerek işlev 1. kata yerleştirilmiştir. Dağılımın dijital kütüphane odağında şekillendiği plan kurgusunda, kuzey cephesine 3 adet etüt odası konumlandırılmıştır. odaların hareketli bölücülerle ayrılması gerektiğinde farklı ölçeklerde kullanım imkânı sunan esnek mekân organizasyonuna sahip olması önerilmiştir.
2 / kat idari birimlere ayrılmıştır. Daire başkanı odası toplantı odası kuzey cephesine yerleştirilmiştir. Hem bireysel hem ımlı çalışmaya olanak tanıyan personel çalışma alanı, gerekli görülürse alt mekânlara bölünebilecek esneklikte tasarlanmıştır.
3 / En üst katta 60 kişilik seminer/etkinlik salonu 80 kişilik çok amaçlı salon planlanmıştır. iki mekâna hizmet eden fuaye alanının, çok amaçlı salonla olan sınırında hareketli bölücü paneller kullanılmıştır. Böylece ihtiyaç durumunda salonun fuayeyle birleşerek 150 kişilik kapasiteye genişleyebilmesi hedeflenmiştir.
Ç / Teras çatı olarak planlanmıştır. Sirkülasyon hacminin duvarı projeksiyon yüzeyi olarak değerlendirilmiş; oturma düzeni doğu-batı aksında kurgulanarak alanda açık hava sineması önerilmiştir. Böylece Masa Dağı eteklerine yayılan kent manzarası, kullanıcıya yeni sosyal işlev eşliğinde farklı bakış açısıyla sunulmuştur. Çatı katı döşemesi +16.54 kotunda olacak şekilde planlanmış; yerel mimari referanslara saygı duyan parapet çizgisini gizleyen çelik konstrüksiyon çevre saçağı tasarlanmıştır.
Kent merkezinde yapılacak yürüyüş, farklı dönem yapılarına ait cephe düzenlerinin kent dokusunda oluşturduğu düzensiz ritmi açıkça hissettirir. durumun sadece Muğla iline özel olduğunu söylemek yanlış. noktada tasarım çıkış noktasına paralel olarak kendini öne atan öneri getirmeyi hedeflemez, yapı düzensizliğin içinde kendi karışık ritmini sergiler.
doğrultuda, zemin kotundan +0.40 cm kotuna kadar traverten kaplanarak oluşturulan hat kaide olarak kabul edilmiş; yapının ana kütlesi yalın beyaz hacim olarak kaide üzerine oturtulmuştur.
Cephe kurgusu; yatayda döşeme izleri düşeyde pencere açıklıklarının oluşturduğu çizgisel hatlar en sade halinde tasarlanmıştır.
Muğla iklimine yanıt veren masif duvar kalınlıkları içeri çekilen pencereler cephede güçlü ışık-gölge derinliği yaratılması içeri düşen ışığın kontrol edilmesi planlanmıştır. Duvar gövdesinde oluşturulan kesit derinliği; iç mekânda ise nişler, depolama alanları tesisat/ısıtma elemanları için işlevsel alanlar sunmaktadır.
46 Sıra Numaralı ProjeProjenin hedefleri arasında ifade edilen, şehir merkezinin sakin parçası olma yapılar karşısında önce çıkmadan dönemini yansıtma amacı, güçlü tavır olarak değerlendirilmiştir. Öneri, sözel olarak ifade ettiği hedefleri mimari ölçekte büyük ölçüde karşılayabilmiştir. avlu çevresinde örgütlenen kurgu, avlunun her iki cadde ilişkilendirilmesi sayesinde kentle güçlü bağ kurmaktadır. Avlu tasarımında üst katların geri çekilmesiyle gökyüzüyle nitelikli ilişki kurulmuş; iç avluda oluşturulan içe dönük atmosfer başarılı bulunmuştur.
Cephe tasarımında çevreyle kurulan sakin ilişki plan hükümlerine uyum gösterme çabası olumlu karşılanmıştır.
Bununla birlikte, projenin kavramsal yaklaşımının mimari ölçekte yeterince olgunlaşmış dille yansıtılmadığı; plan çözümlerinin geliştirilmeye açık olduğu gibi cephe tasarımında daha derin arayışa ihtiyaç duyduğu değerlendirilmiştir.
Proje, açıklanan gerekçelerle Satın Alma Ödülü’ne layık görülmüştür.
