Ermenistan Dışişleri Uluslararası Ticaret Bakanı Ararat Mirzoyan, 13 Ekim’ Varşova Güvenlik Forumu kapsamında AB’nin genişleme perspektiflerine ilişkin “Kısmen Hazır Yoksa Adım Adım Yaklaşım ? AB’nin Genişlemesini Yeniden Değerlendirmek” panelde konuştu.
Dışişleri Bakanı Mirzoyan, konuşmasında Ermenistan'ın sınır komşusu Türkiye ilişkilerinin önemli ölçüde olgunlaştığını sınırın yakında açılabileceğini söyledi. Mirzoyan, "Türkiye ilişkilerimizi normalleştirmeye çalışıyoruz. Sınır hâlâ kapalı, ancak bence süreç artık önemli ölçüde olgunlaştı. Öyle ki yarın sabah uyanıp haberlerde 'Ermenistan-Türkiye sınırı açıldı' başlığını görmemiz hiç imkânsız değil" diye konuştu. Mirzoyan ayrıca forumda Azerbaycan, Gürcistan, Rusya AB ilişkilere değindi. Mirzoyan'ın konuşmasından öne çıkan başlıklar şöyle:
Türkiye komşular
AB'ye olan yaklaşımımızdan bağımsız olarak her koşulda ilişkilerimizi geliştirmeyi sürdüreceğiz hedefimize neredeyse ulaşmış durumdayız.
Bizim açımızdan son derece önemli olan unsur daha var: Ermenistan’ın komşuları.
Komşularımızı sıralayalım. Azerbaycan: Yeni barış tesis ettik ikili ticarete başladık. Birbirimizin topraklarını taşımacılık transit geçişlere açıyor, bölgesel iletişim hatlarının önündeki engelleri kaldırıyoruz. Ancak çözülmesi gereken dizi hassas mesele hâlâ mevcut.
Batımızda Türkiye bulunuyor. Türkiye oldukça yoğun diyalog yürütüyoruz. İlişkilerimizi normalleştirmeye çalışıyoruz, ancak sınır hâlâ kapalı.
Güneyimizde, karmaşık bölgesel koşulları, dinamikleri sorunlarıyla İran yer alıyor. Kuzeyimizde ise Gürcistan Rusya bulunuyor.
Rusya konusunda, olası tepkiyi ülkeyle ilişkilerimizin kendine özgü niteliğini tahmin edebilirsiniz. Tarihsel olarak çok yakın ilişkilerimiz oldu bugün güçlü bağlarımızı koruyoruz. Ancak Rusya’dan gelebilecek olası tepkinin uygun şekilde yönetilmesi gerekiyor. Kimse yeni düşman edinmek istemiyor. Bizim herhangi üçüncü tarafa zarar verme gibi amacımız.
Azerbaycan barışımız var, ancak atılması gereken birkaç adım daha bulunuyor.
Türkiye ilişkilerimizi normalleştirmeye çalışıyoruz. Sınır hâlâ kapalı, ancak bence süreç artık önemli ölçüde olgunlaştı. Öyle ki yarın sabah uyanıp haberlerde “Ermenistan-Türkiye sınırı açıldı” başlığını görmemiz hiç imkânsız değil.
Avrupa Birliği
Avrupa Birliği ilişkilerimiz benzeri görülmemiş ölçüde derin yakın. ilişkiler, daha önce görülmemiş genişlikte alan yön yelpazesini kapsıyor. Vize serbestisi konusunda diyaloğumuz. Ermenistan-Azerbaycan sınırındaki durumu gözlemleyen AB Gözlem Misyonu ülkemizde hâlen faaliyetlerini sürdürüyor. Yakın zamanda, geçici nitelikte olmakla birlikte sürekli çalışacak hibrit tehditlerle mücadelemize destek veren ikinci misyonu kabul ettik.
AB üyeliğine aday ülke olmamamıza rağmen özerk ticaret tedbirlerinden yararlanma imkânı elde ettik. En güncel gelişme AB, Ermenistan’ın ihracat pazarlarını çeşitlendirmesine destek olmak amacıyla özerk ticaret tedbirlerini kabul. Ayrıca Avrupa Birliği dünyanın farklı bölgelerinde yürütülen AB misyonlarına katılmamıza imkân tanıyacak anlaşma imzaladık.
Yine üyelik adayı olmamamıza rağmen Büyüme Dayanıklılık Planı kapsamında destek aldık. Avrupa Barış Fonu çerçevesinde AB desteğinden yararlandık.
Dolayısıyla söz konusu olan yalnızca siyasi diyalog, ekonomi veya ticaret alanlarındaki destek değil. Güvenlik, dış politika başka alanlar ilişkinin parçası.
Sorunuz, sürecin nihai hedefinin ne olduğu. Sizi hayal kırıklığına uğratmaktan çekiniyorum ama bence bunu kimse bilmiyor. Ne Ermenistan ne Avrupa Birliği ne üye ülkeler.
Gerçek durumu açıklamama izin verin. Ermenistan’ tamamen dürüst olmak gerekirse, AB üyeliğine ilişkin ciddi tartışmalar henüz yeni başladı. 2025 baharında Ermenistan’ın Avrupa Birliği’ne katılım sürecinin başlatılmasına ilişkin yasayı kabul etmiş olsak konuda henüz kapsamlı kamusal tartışma yürütmedik. Ermenistan tarafının bakış açısı.
Amerika Birleşik Devletleri
Söyleyebileceğim şey Benim ülkemde muhtemelen genel olarak Güney Kafkasya’ AB ABD'nin çıkarları birbiriyle çelişmiyor aksine son derece iyi iş birliği yürütüyorlar. Bildiğiniz gibi ABD, Güney Kafkasya’ özellikle Ermenistan Azerbaycan arasındaki ulaşım bağlantılarının açılması bölgedeki iletişim hatlarının önündeki engellerin kaldırılması sürecinde önemli ölçüde rol oynuyor. örneğin Portekiz Çin, Batı Doğu arasında ulaşım taşımacılık açısından önemli bağlantı noktası olacak.
Avrupa Birliği üye ülkelerinin süreçten yarar sağlayacağını düşünüyorum. Dolayısıyla Güney Kafkasya’daki ulaşım bağlantılarının açılması konusunda çok sayıda ülkenin güç merkezinin çıkarları örtüşüyor.
