Sırbistan halkı, geleceğine dair referandum olarak nitelendirilen erken genel seçim için 25 Ekim Pazar günü sandık başına gitti.
Sırbistan’ iki yıldır protestolara öncülük eden öğrenciler, ülkeyi 14 yıldır yöneten Aleksandar Vučić’i sandıkta devirdi. Resmî olmayan sonuçlara göre öğrencilerin desteklediği liste parlamentoda çoğunluğu kazandı.
Yenilgiyi kabul etti
Cumhurbaşkanlığından istifa ederek başbakan adayı olan Vucic, “Öğrenci Listesi”nin seçimleri kazandığını kabul. 14 yıldır Sırbistan siyasetinin merkezinde bulunan Vučić seçim gecesi yenilgiyi kabul. Belgrad’daki parti genel merkezinde destekçilerine seslenen Vučić, şunları söyledi:
“Henüz kesin sonuçlara sahip değiliz. Ancak elimizdeki verilere göre seçimleri kaybettiğimiz. Öğrenci Listesi kazandı. Onlar 135 ila 140, biz ise 105 sandalye kazanacağız.”
TIKLAYIN: Sokaklardan sandığa: İki yıllık protestoların ardından Sırbistan’ seçim
Novi Sad’daki tren istasyonu faciasının ardından başlayan öğrenci protestoları, seçim sonuçlarıyla birlikte ülke siyasetinde yeni dönemin kapısını araladı. Anadolu Ajansı’nın (AA) haberine göre, Sırp İlerleme Partisi (SNS) öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesinin başbakan adayı Vucic, seçim sonuçlarının dış destekli sürecin ürünü olduğunu öne sürdü. Vucic, yenilgiyi kabul etmesine rağmen muhalefette mücadele etmeyi sürdüreceklerini söyledi.
2014’te başbakanlık görevine gelen Vucic, 2017 2022’ iki kez cumhurbaşkanı seçildi. Seçime başbakan adayı olarak katılabilmek için cumhurbaşkanlığından istifa eden Vucic, böylece 12 yıllık iktidarının ardından siyasi geleceği açısından önemli yenilgi.
BBC'nin aktardığına göre Vucic, 2024 yılında tren istasyonu sundurmasının çökerek 16 kişinin ölümüne yol açmasının ardından başlayan iki yıllık protestoların ardından erken seçim kararı almıştı. olay, Sırbistan'daki yolsuzluk ihmalkarlığın sembolü olarak görülüyordu.
Öğrencilerin zaferi
Seçime rekor katılım gösterildi. Sırbistan seçim komisyonu tarafından açıklanan ilk rakamlar, yerel saatle 18.00'e kadar seçmenlerin yüzde 64,9'unun oy kullandığını bunun sandıkların kapanmasına iki saat kala rekor düzeyde katılıma işaret ettiğini gösterdi.
Sırbistan Özgür Seçimler Demokrasi Merkezi’nin (CeSID) açıkladığı resmi olmayan sonuçlara göre, oyların yüzde 56’sı sayıldığında Öğrenci Listesi yüzde 52, SNS öncülüğündeki Vucic’in listesi ise yüzde 39 oy. Ülkede kayıtlı 6,4 milyondan fazla seçmen, 250 sandalyeli Sırbistan Ulusal Meclisinin yeni üyelerini belirlemek için sandık başına gitti.
Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK), yerel saatle 19.00 itibarıyla seçime katılım oranının yüzde 67,6 olduğunu açıkladı. Ülke medyası, katılımın rekor seviyeye ulaşabileceğini bildirdi. 2023’teki seçimlerde katılım oranı yüzde 58 olarak kaydedilmişti.
“Artık nefes alabiliyoruz”
Vučić’in açıklamasının ardından Belgrad Novi Sad başta olmak üzere birçok kentte kutlamalar başladı. Binlerce kişi meydanlarda araya geldi, araçlar korna çaldı, göstericiler birbirlerine sarıldı.
Öğrenci Listesi’nin seçim merkezinde “Zafer, zafer!” sloganları yükseldi. Öğrenciler adına konuşan Belgrad Üniversitesi profesörü Radomir Saičić, kalabalığa şöyle seslendi: “Sevgili Sırbistan, gece halkın sesi duyuluyor. gece zaferi kutluyoruz, yarın geleceği inşa edeceğiz.”
Öğrenci Listesi’nin öne çıkan adaylarından Ilija Srđanović ise “Burası özgür ülke olacak”.
Öğrenciler iki yıldır sokakta
TIKLAYIN: Sırbistan' ne oluyor: “Tren istasyonu kazası halkın öfkesini ateşledi”
Novi Sad kentinde 1 Kasım 2024'te tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi nedeniyle 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlayan yaklaşık iki yıldır süren öğrenci protestoları Vucic hükümeti üzerinde baskıyı artırdı.
Novi Sad'daki kaza sonrası "Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor" sloganıyla erken genel seçime katılan öğrenci hareketi, dünkü seçimde zaferini ilan.
Öğrenci Listesi adına zafer konuşması yapan akademisyen Radomir Saicic, oy kullanan herkese teşekkür ederek, geleceği inşa etmeye başlayacaklarını belirtti.
Vucic'in İsrail yakınlığı dikkat çekiyordu
arada, Sırbistan' 12 yıl iktidarda kalan Vucic, İsrail yakın ilişkileriyle dikkat çeken liderlerden birisiydi.
Ülkesinin İsrail ortaklaşa savaş dronları üreteceğini söyleyen Vucic, ülkesinin askeri kapasitesini güçlendirmek amacıyla İsrail yapımı insansız hava araçlarına (İHA) yönelik yeni montaj fabrikasının açılışını gerçekleştirdi.
Vucic ayrıca, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu için "dostum" ifadesini kullandı.
(: Medyascope, BBC, Anadolu Ajansı, bianet)