Artı Gerçek- ABD’ ara seçimlere sayılı günler kala Cumhuriyetçiler Kongre’nin iki kanadındaki çoğunluklarını korumaya, Demokratlar ise Trump yönetimine yönelik memnuniyetsizliği sandığa taşımaya çalışıyor. Kamuoyu araştırmalarında Demokratlar önde görünse Kongre’deki sandalye dağılımını belirleyecek eyalet seçim bölgelerindeki yarışlar henüz sonuçlanmış değil.
Seçimlerde Temsilciler Meclisi’nin bütün sandalyeleri, Senato’daki 35 sandalye 36 eyaletin valilikleri için oy kullanılacak. Trump’ın adı oy pusulasında bulunmayacak ancak sonuçlar, başkanın kalan iki yıllık görev süresinde iç politika programını ne ölçüde hayata geçirebileceğini etkileyecek.
12 Ekim itibarıyla siyasi reklamlara yapılan harcamalar 3,8 milyar dolara ulaştı. Milyarder Elon Musk’ın Cumhuriyetçilere destek amacıyla yaptığı harcamaların ise yaklaşık 366 milyon dolar olduğu belirtildi. 2022 ara seçimlerindekine benzer katılım gerçekleşmesi halinde yıl 100 milyondan fazla Amerikalının oy kullanması bekleniyor.
KONGREDE ÇOĞUNLUK MÜCADELESİABD’ başkanlık seçimleri dört yılda Kongre seçimleri ise iki yılda düzenleniyor. Başkanın görev süresinin ortasında yapılan Kongre seçimleri ara seçim olarak adlandırılıyor.
Kongre, Temsilciler Meclisi Senato olmak üzere iki kanattan oluşuyor. Yasa tekliflerinin kabul edilmesi, federal bütçenin hükümet harcamalarının belirlenmesi üst düzey atamaların onaylanması gibi yetkiler iki kanat arasında ılıyor.
Cumhuriyetçiler Temsilciler Meclisi’nde 218, Demokratlar 214 sandalyeye sahip. İki sandalye boş bulunurken bağımsız üye Cumhuriyetçilerle birlikte hareket ediyor. Senato’ ise Cumhuriyetçilerin 53’e karşı 47 üstünlüğü bulunuyor. Demokratların Senato’nun kontrolünü ele geçirebilmesi için net dört sandalye kazanması gerekiyor. Senato’ 50-50 eşitlik oluşması halinde belirleyici oyu Cumhuriyetçi Başkan Yardımcısı JD Vance kullanabilecek.
Birkaç kritik seçim bölgesindeki sonuç bile Washington’daki güç dengesini değiştirebilir. Demokratların Kongre’nin en az kanadında çoğunluğu kazanması, Trump yönetiminin yasa tekliflerini geçirmesini zorlaştırabilir. Cumhuriyetçilerin çoğunluğu koruması ise Beyaz Saray’ın yasama programını sürdürmesini kolaylaştırabilir.
SEÇMENİN GÜNDEMİ EKONOMİ İRAN SAVAŞIEkonomi, seçim kampanyasının başlıca gündem maddelerinden. Trump mitinglerinde düşük işsizlik oranını, yoksulluktaki azalmayı borsadaki yükselişi ekonomik performansının göstergeleri olarak sunuyor. Ancak birçok seçmen için ekonomik durum, özellikle benzin, gıda, konut sağlık harcamalarının günlük yaşama etkisi üzerinden değerlendiriliyor.
ABD’ benzinin galon başına ortalama fiyatı 4,27 dolara yükseldi. geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 40’lık artış anlamına geliyor. İran savaşıyla bağlantılı enerji fiyatlarındaki yükseliş seçimin ekonomik gündemini etkiliyor.
ABD İsrail’in şubat ayında İran’a karşı başlattığı savaşın enerji maliyetlerine etkisi tartışmaların merkezinde. Trump, savaş sona erdiğinde benzin fiyatlarının düşeceğini söylerken Demokratlar, savaşın yanı sıra yönetimin gümrük vergilerinin tüketicilerin maliyetlerini artırdığını savunuyor.
Economist/YouGov’un 10-12 Ekim tarihlerinde yaptığı araştırmada katılımcıların yüzde 48’i gelecek hakkında on yıl öncesine kıyasla daha kötümser olduğunu belirtti. Yüzde 70’i ülkedeki gelişmelerin kontrol dışında olduğunu, yüzde 66’sı ise ABD’nin yanlış yönde ilerlediğini düşündüğünü söyledi. Aynı dönemde gerçekleştirilen başka Economist/YouGov araştırmasında katılımcıların yüzde 49’u ekonominin durumunu kötü olarak değerlendirdi. oran, Temmuz 2022’den yana ölçülen en yüksek seviyeye ulaştı.
Göç politikaları, sağlık hizmetleri, vergiler yapay zekanın düzenlenmesi seçim gündemindeki konular arasında. Cumhuriyetçiler Trump’ın sınır güvenliği düzensiz göçle mücadele politikalarını öne çıkarırken Demokratlar, Göçmenlik Gümrük Muhafaza Dairesi’nin (ICE) uygulamalarını eleştiriyor.
ANKETLERDE DEMOKRATLAR ÖNDESeçim öncesinde yayımlanan anketler, Trump’ın görev performansına yönelik desteğin düştüğünü Demokratların Kongre seçimlerinde ulusal düzeyde önde olduğunu gösteriyor.
Washington Post, ABC News Ipsos’un 9-13 Ekim tarihlerinde 2 bin 545 yetişkinle gerçekleştirdiği araştırmada Trump’ın görev performansını onaylayanların oranı yüzde 33, onaylamayanların oranı yüzde 66 olarak ölçüldü. Aynı ankette oy kullanması muhtemel seçmenlerin yüzde 52’si Demokrat, yüzde 44’ü Cumhuriyetçi adayları destekleyeceğini belirtti.
Economist/YouGov’un 10-12 Ekim araştırmasında Temsilciler Meclisi seçimlerinde Demokratlar yüzde 46, Cumhuriyetçiler yüzde 39 destek. Senato seçimlerinde ise Demokratların desteği yüzde 45, Cumhuriyetçilerin yüzde 40 olarak ölçüldü.
Bununla birlikte, anketlerdeki fark zaman içinde değişiyor. Economist/YouGov’un 19-20 Ekim araştırmasında Demokratların kayıtlı seçmenler arasındaki avantajı beş puana geriledi. Oy kullanması muhtemel seçmenler arasındaki fark ise kullanılan hesaplama yöntemine göre yedi ila dokuz puan arasında ölçüldü. YouGov araştırmacıları, değişimin Cumhuriyetçilerin kesin olarak güçlendiği anlamına gelmediğini; haftalık araştırmalarda benzer dalgalanmaların görülebildiğini belirtiyor.
Seçime katılım isteği sonucu etkileyebilecek unsurlardan. Demokrat seçmenler son aylarda sandığa gitme konusunda daha istekli görünürken ekim ayındaki araştırmalar Cumhuriyetçilerde katılım eğiliminin arttığını gösteriyor.
Ulusal anketlerdeki üstünlük, Demokratların Kongre’ çoğunluğu kazanacağını tek başına göstermiyor. ABD’ Kongre’nin kontrolü, ülke genelindeki toplam oy oranından çok eyaletlerdeki Senato yarışları Temsilciler Meclisi seçim bölgelerinde elde edilen sonuçlara bağlı.
HANGİ EYALETLER KRİTİK?Trump, kampanyanın son haftalarında Teksas, Kansas, Ohio, Iowa Güney Carolina gibi Cumhuriyetçilerin geleneksel olarak güçlü olduğu eyaletlerde mitingler düzenliyor. eyaletlerdeki bazı yarışların beklenenden daha çekişmeli geçmesi, Cumhuriyetçilerin çoğunluğu koruma mücadelesini öne çıkarıyor.
Teksas’ta Cumhuriyetçi Ken Paxton Demokrat James Talarico arasındaki Senato yarışı yakından izleniyor. Paxton, Cumhuriyetçi ön seçimlerde görevdeki Senatör John Cornyn’i geride bıraktı. Hakkındaki siyasi kişisel tartışmalar kampanyanın gündeminde yer alırken Talarico ekonomik eşitsizlikler, eğitim sağlık hizmetlerine odaklanıyor. Demokratların 1994’ten yana eyalet genelinde seçim kazanamadığı Teksas’ta ekim ayındaki araştırmalar iki aday arasında yakın yarışa işaret ediyor.
Ohio’ Cumhuriyetçi Jon Husted, eski Demokrat Senatör Sherrod Brown karşı karşıya. Husted, JD Vance’in başkan yardımcılığı görevine geçmesiyle boşalan Senato koltuğuna atanmıştı. Brown ise işçi hakları, sanayi politikaları ekonomik koşulları öne çıkarıyor. Yüz milyonlarca dolarlık reklam harcamalarıyla dikkat çeken yarış, seçim döneminin maliyetli mücadeleleri arasında bulunuyor.
Maine’ beş dönemdir Senato’ görev yapan Cumhuriyetçi Susan Collins, eski eyalet Senatosu Başkanı Demokrat Troy Jackson yarışıyor. Trump’a zaman zaman mesafeli tutumuyla tanınan Collins’in karşısındaki Jackson, işçi hakları ekonomik eşitsizlikleri kampanyasının merkezine yerleştiriyor. Maine’in 2024 başkanlık seçiminde Demokrat Kamala Harris’i desteklemesi, yarışı yakından izlenen mücadelelerden biri haline getiriyor.
Iowa’ Cumhuriyetçi Senatör Joni Ernst’ün yeniden aday olmamasıyla boşalacak koltuk için Temsilciler Meclisi üyesi Ashley Hinson Demokrat eyalet milletvekili Josh Turek yarışıyor. Eski gazeteci Hinson, Trump’ın desteklediği adaylar arasında. İki Paralimpik altın madalyası bulunan Turek ise sağlık hizmetleri ekonomik sorunları öne çıkarıyor. Tarım sektörünün önemli olduğu eyalette gümrük vergileri, yakıt gübre fiyatları kampanyanın temel konuları arasında.
Michigan’ Senatör Gary Peters’ın emekliye ayrılmasıyla boşalacak koltuk için Demokrat Abdul El-Sayed eski Cumhuriyetçi milletvekili Mike Rogers yarışıyor. Doktor eski sağlık yöneticisi El-Sayed, Demokrat Parti’nin ilerici kanadında yer alırken Rogers ulusal güvenlik alanındaki geçmişini öne çıkarıyor. Demokratların elindeki sandalye, partinin Senato’daki mevcut gücünü koruması açısından önem taşıyor.
Kansas’ta Cumhuriyetçi Senatör Roger Marshall’ın rakibi Demokrat Adam Hamilton. Büyük Metodist kilisesinin papazı olan Hamilton, siyasi kutuplaşmanın azaltılması ekonomik sorunlar üzerine kampanya yürütüyor. Kansas’ın 1932’den yana Senato’ya Demokrat aday göndermemiş olması, yarışı dikkat çekici kılıyor.
Alaska’ Cumhuriyetçi Dan Sullivan eski Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Mary Peltola arasındaki yarışın yanı sıra Kuzey Carolina’ eski Demokrat Vali Roy Cooper Cumhuriyetçi Parti’nin eski ulusal başkanı Michael Whatley arasındaki mücadele Senato’daki sandalye dağılımını etkileyebilecek yarışlar arasında.
TEMSİLCİLER MECLİSİ'NDE KRİTİK SEÇİM BÖLGELERİTemsilciler Meclisi’ndeki 435 sandalye için yapılacak seçimlerde çoğunluk mücadelesi, iki parti arasında el değiştirme ihtimali bulunan yaklaşık 40 seçim bölgesinde yoğunlaşıyor. Bazı Cumhuriyetçi adaylar geleneksel olarak güçlü oldukları bölgelerde Demokratların artan rekabetiyle karşılaşırken bazı Demokrat milletvekilleri yeniden çizilen seçim bölgelerinde koltuklarını korumaya çalışıyor.
New York’un 17. seçim bölgesinde Cumhuriyetçi Mike Lawler, Demokrat Cait Conley’e karşı sandalyesini korumayı hedefliyor. Kendini iki partiyle çalışabilen ılımlı siyasetçi olarak tanımlayan Lawler’ın rakibi Conley, eski asker ulusal güvenlik uzmanı. Bölgenin 2024 başkanlık seçiminde Kamala Harris’i desteklemesi, buradaki yarışı önemli kılıyor.
Nebraska’nın 2. seçim bölgesinde Cumhuriyetçi Don Bacon’ın yeniden aday olmamasıyla boşalacak koltuk için Brinker Harding Demokrat Denise Powell yarışıyor. Omaha’yı kapsayan bölge, son beş başkanlık seçiminin üçünde Demokrat adayı desteklediği için iki partinin önem verdiği seçim alanlarından.
Pensilvanya’nın 8. seçim bölgesinde Cumhuriyetçi Rob Bresnahan, Scranton Belediye Başkanı Demokrat Paige Cognetti karşı karşıya. Bresnahan, 2024’te Demokrat Matt Cartwright’ı iki puandan az farkla yenerek Kongre’ye girmişti. Eyaletin 10. seçim bölgesinde ise Cumhuriyetçi Scott Perry eski televizyon sunucusu Demokrat Janelle Stelson yeniden yarışıyor. Perry, 2024’teki seçimi yaklaşık 5 bin oy farkla kazanmıştı.
Iowa’nın 1. seçim bölgesinde Cumhuriyetçi Mariannette Miller-Meeks Demokrat Christina Bohannan üçüncü kez karşı karşıya geliyor. Miller-Meeks’in 2024’te çok az farkla kazandığı bölgede tarım maliyetleri Trump’ın gümrük vergileri seçim tartışmalarının merkezinde.
New Jersey’nin 7. seçim bölgesinde Cumhuriyetçi Tom Kean., Demokrat Rebecca Bennett yarışırken Virginia’nın 2. seçim bölgesinde Cumhuriyetçi Jen Kiggans, daha önce aynı bölgeyi temsil eden Demokrat Elaine Luria karşı karşıya. Washington eyaletinde ise Demokrat Marie Gluesenkamp Perez, Cumhuriyetçi John Braun’a karşı sandalyesini korumaya çalışıyor.
Seçim bölgelerinin sınırlarının yeniden çizilmesi yılki yarışları etkileyen unsurlardan. Özellikle Teksas, Ohio, Florida Kaliforniya’daki değişiklikler bazı bölgelerin siyasi yapısını değiştirdi. nedenle ülke genelinde daha fazla oy alan partinin Temsilciler Meclisi’nde mutlaka çoğunluğu kazanacağı söylenemiyor.
TRUMP'IN KAMPANYA SÖYLEMİTrump, seçim kampanyasının son haftalarında düzenlediği yaklaşık 90 dakika süren mitinglerde ekonomik politikalarını savunuyor, Demokratları eleştiriyor kendisine yönelik desteğin büyüklüğüne dikkat çekiyor. Konuşmalarında mitinglere katılan kalabalıklarla sık sık övünen Trump’ın etkinliklerine ilişkin Reuters haberinde, bazı mitinglerin tamamen dolduğu, bazılarında ise boş koltukların bulunduğu aktarıldı.
Trump’ın son haftalarda gündeme taşıdığı konulardan biri Fransa’daki protestolar. Öğrencilerin eğitim koşulları hayat pahalılığına yönelik tepkileriyle başlayan, ardından ülke geneline yayılan gösteriler sırasında bazı kentlerde polisle protestocular arasında çatışmalar yaşandı. Trump, olayları göçmenler Müslümanlarla ilişkilendirerek Demokratların kazanması halinde ABD’ benzer gelişmeler yaşanabileceğini ileri sürdü.
Ancak seçmenlerin öncelikleri farklılaşıyor. Bazı seçmenler ekonomiyi en önemli mesele olarak görürken bazıları göç politikalarını, sağlık hizmetlerini veya dış politikayı öne çıkarıyor. durum, her iki partinin farklı seçmen gruplarına ulaşma çabasını seçim kampanyasının önemli parçası haline getiriyor.
DEMOKRATLARIN ÇOĞUNLUĞU TRUMP'I NASIL ETKİLER?Demokratların Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu kazanması halinde parti lideri Hakeem Jeffries’in Meclis Başkanı olması gündeme gelecek. Jeffries, böyle durumda sağlık hizmetleri, gıda, konut enerji maliyetlerini düşürmeye öncelik vereceklerini açıkladı.
Demokratların kontrolündeki Temsilciler Meclisi, Trump yönetiminin faaliyetlerine ilişkin yeni soruşturmalar başlatabilir. Göçmenlik politikaları, hükümet harcamaları, yolsuzluk iddiaları Beyaz Saray’ın bazı uygulamaları Kongre komisyonlarının incelemesine konu olabilir. Bununla birlikte Demokratların yalnızca Temsilciler Meclisi’ni kazanması, kendi yasa tekliflerini kolayca kabul ettirebilecekleri anlamına gelmiyor. Cumhuriyetçilerin Senato’daki çoğunluğu koruması halinde yasama sürecinde iki parti arasında uzlaşma gerekecek.
Demokratların Senato’yu kazanması, Trump’ın üst düzey yargı yönetim kadrolarına yapacağı atamaların daha fazla engelle karşılaşmasına yol açabilir. Ancak Trump, başkanlık vetosu yürütme yetkilerini kullanmayı sürdürebilecek.
Cumhuriyetçilerin Kongre’nin iki kanadındaki çoğunluğunu koruması durumunda ise Trump’ın vergi indirimleri, savunma harcamalarının artırılması sosyal yardım programlarına yönelik düzenlemeleri için Kongre’den destek alması daha kolay olabilir.
GEÇMİŞ SEÇİMLER NEYİ GÖSTERİYOR?ABD’ ara seçimler çoğu zaman görevdeki başkanın partisi açısından zorlu geçiyor. Seçmenler, başkanlık seçimlerinde destekledikleri partinin politikalarını iki yıl sonra yeniden değerlendirme fırsatı buluyor.
Barack Obama’nın başkanlığı sırasında yapılan 2010 ara seçimlerinde Cumhuriyetçiler Temsilciler Meclisi’nde 63 sandalye kazanarak çoğunluğu Demokratlardan. Demokratlar ise Senato’daki çoğunluklarını korudu.
Trump’ın ilk başkanlık dönemindeki 2018 ara seçimlerinde kez Demokratlar Temsilciler Meclisi’nde net 40 sandalye kazanarak kontrolü ele geçirdi. Cumhuriyetçiler ise Senato’ iki sandalye artırdı.
Seçim bölgelerinin sınırları, adayların yerel desteği sandığa katılım oranı, 2026 seçimlerinin sonucunu belirleyebilecek başlıca unsurlar arasında. Ulusal anketlerde Demokratların önde olması, Kongre’ çoğunluğu elde edecekleri anlamına gelmediği gibi Cumhuriyetçilerin geleneksel olarak güçlü olduğu eyaletlerdeki yakın yarışlar tek başına sonuçları belirlemiyor.
SONUÇLAR 2028 BAŞKANLIK SEÇİMİ İÇİN ÖNEMLİ3 Kasım seçimleri, Trump yeniden aday olmadığı için doğrudan başkanlık yarışı olmayacak. Buna karşın sonuçlar, ikinci döneminin siyasi açıdan önemli değerlendirmesi niteliği taşıyacak.
Demokratların Kongre’nin en az kanadında çoğunluğu kazanması, Trump’ın iç politika programını uygulamasını zorlaştırabilir. Cumhuriyetçilerin çoğunluğu koruması ise başkanın Kongre’deki desteğinin devam ettiğini gösterebilir.
Dış politikada ise Kongre’deki güç değişiminin etkisi daha sınırlı olabilir. Başkanın yürütme yetkileri nedeniyle çoğunluğun değişmesi, İran Ukrayna gibi konularda Trump’ın karar alma gücünü aynı ölçüde sınırlamayabilir.
Seçimler, 2028’ yapılacak başkanlık yarışı açısından önem taşıyor. ABD Anayasası uyarınca üçüncü kez başkan seçilemeyecek olan Trump’ın ardından Cumhuriyetçi Parti’nin hangi siyasi çizgiyi sürdüreceği, ara seçimlerin sonuçlarıyla birlikte daha fazla tartışılabilir. Demokratlar açısından ise seçimler, farklı toplumsal kesimlerin desteğini kazanabilecek siyasi program oluşturup oluşturamadıklarının sınanacağı süreç olacak.
Sonuç olarak 3 Kasım seçimleri yalnızca Kongre’deki sandalye dağılımını değil, Trump’ın başkanlığının kalan iki yılındaki yasama gündemini, iki parti arasındaki güç mücadelesini 2028 başkanlık seçimine giden siyasi süreci etkileyecek.
