Britanya’da geçen hafta (26 Ekim – 1 Kasım)

26 Ekim – 1 Kasım 2026 | Britanya gündemi dünyadan yansımalar

TAYLAN DURMUŞ / LONDRA – Britanya’ haftanın merkezinde hükümetin ilk bütçesi vardı. Hayat pahalılığına karşı yeni destekler açıklanırken büyüme tahminlerindeki gerileme, ekonomik sorunların kolay aşılmayacağını gösterdi. Avrupa Birliği’yle ilişkiler, göç politikaları protesto özgürlüğü Westminster’ın gündemini meşgul ederken, dünyanın farklı bölgelerindeki seçimler Londra’nın diplomatik hesaplarını etkileyebilecek gelişmeler sundu. Haftanın sevindirici haberiyse futbol sahasından geldi: Harry Kane, Londra’ Altın Top ödülünü kazandı.

Maliye Bakanı John Healey, 28 Ekim’ Burnham hükümetinin ilk bütçesini açıkladı. İngiltere’ belediye vergisinde (council tax) A–D dilimindeki yaklaşık 20 milyon haneye, Ocak 2027’den itibaren 100 sterlinlik enerji ödemesi yapılacak. Elektrikteki sıfır KDV uygulaması Temmuz 2027’ye kadar uzatılırken doğal gaz faturalarındaki sabit ücretlerin kaldırılması yönünde çalışma başlatılacak. Asgari ücrette yüzde 3,9’luk artış akaryakıt vergisindeki indirimin korunması pakette yer.

Öte yandan önlemlerin finansmanı için bankalara, bazı tasarruf kira gelirlerine yönelik vergi değişiklikleri öngörülüyor. Banka kârlarından alınan ek vergi geçici olarak artırılacak.

Bağımsız Bütçe Sorumluluğu Ofisi’nin (OBR) 2027 için büyüme tahminini yüzde 1,6’dan yüzde 1’e indirmesi, hükümetin karşı karşıya olduğu temel gerilimi ortaya koydu: Bugünkü faturaları hafifletmek yarının büyümesini finanse etmek aynı anda kolay değil.

Başbakan Andy Burnham, 28 Ekim’ kabine üyelerine gönderdiği mektupta Brexit sonrasında ticareti zorlaştıran düzenlemelere dikkat çekti. Londra, 20 Kasım’ Brüksel’ yapılacak AB–Birleşik Krallık zirvesinde gıda ticareti, enerji, güvenlik gençlere yönelik hareketlilik programlarında ilerleme arıyor.

Hükümet adımları Avrupa Birliği’ne yeniden üyelik olarak tanımlamıyor. Daha köklü seçeneklerin gelecek parlamento döneminde değerlendirilmesi öngörülüyor.

Bununla birlikte siyasi tartışmanın dili değişiyor: Ayrılma kararının haklılığı kadar, mevcut ilişkinin ekonomik maliyeti nasıl iyileştirilebileceği konuşuluyor. Britanyalı üreticiler tüketiciler açısından zirvenin başarısı, büyük siyasi açıklamalardan çok sınırdaki bürokrasiye fiyatlara etkisiyle ölçülecek.

İçişleri Bakanı Shabana Mahmood’un sığınmacılara sağlanan desteği yeniden düzenleme planı kabinede görüş ayrılığı yarattı. Bazı bakanlar, otel kullanımını azaltma hedefinin yeterli alternatif barınma olmadan uygulanması hâlinde evsizlik belediyelerin yükünün artabileceğini düşünüyor. Bakanlık ise kimsenin evsiz bırakılmayacağını savunuyor.

31 Ekim’ Londra’daki ABD Büyükelçiliği önünde, yasaklanan Palestine Action grubuna destek gösterilerinde 325 kişi gözaltına alındı. Polise göre 320 gözaltı, terör mevzuatı kapsamında yasaklı örgüte destek şüphesiyle gerçekleşti.

4 Kasım’ Yüksek Mahkeme’ başlayacak duruşma, kamu güvenliğiyle ifade gösteri özgürlüğü arasındaki sınırı yeniden tartışmaya açacak.

Bütçeyle aynı gün Londra, Ukrayna için 10 milyar sterlini aşan ek destek açıkladı. Bunun 7 milyar sterlini üç yıla yayılmış ekonomik destek, 3 milyar sterlini ihracat finansmanı kapasitesi; ayrıca 500 milyon sterlinlik hava savunma desteği bulunuyor. Paketin tamamı doğrudan nakit hibe değil; önemli kısmı kredi garantileri finansman imkânlarından oluşuyor.

Hafta sonunda Burnham, Britanya’nın köle ticaretindeki rolü nedeniyle resmî özrü tartışmaya açık olduğunu, ancak mali tazminatı desteklemediğini belirtti. Bunun yerine yoksul Commonwealth ülkelerinin borçlarının yeniden yapılandırılmasını önerdi. Tarihsel sorumluluğun günümüz ekonomik eşitsizlikleriyle ilişkisi yeniden gündeme geldi.

Brezilya’ Lula yeniden seçildi. 25 Ekim’deki ikinci turda Luiz Inácio Lula Silva, geçerli oyların yüzde 51,79’unu alarak Flávio Bolsonaro karşısında yeniden seçildi. Sonuç, Latin Amerika’nın en büyük ekonomisinde mevcut yönetimin dış politika yaklaşımının devamına imkân tanıyor.

Amazon ormanlarının korunması, iklim diplomasisi uluslararası ticaret anlaşmaları küresel gündemin başlıca konuları. Britanya açısından ise ticaret, yeşil enerji yatırımları çevre politikaları önemli işbirliği alanları olmaya devam edecek.

Sırbistan’ öğrenci hareketinin seçim başarısı. 25 Ekim’deki erken parlamento seçimlerinde yolsuzluk karşıtı protestolardan doğan öğrenci hareketinin desteklediği liste oyların yaklaşık yüzde 54’ünü parlamentoda çoğunluğu kazandı. Aleksandar Vučić’in öncülük ettiği liste seçimi kaybetti.

Ancak yeni yönetimin nasıl şekilleneceği Kosova, Rusya Avrupa Birliği konusunda hangi çizgiyi benimseyeceği henüz netleşmedi. sonuç, Balkanlar’daki siyasi dengeler bakımından önemli. Britanya açısından Batı Balkanlar’ istikrar, güvenlik işbirliği Avrupa’yla ilişkiler konusunda yeni diplomatik imkânlar doğurabilir.

İsrail’ seçim hükümet belirsizliğini bitirmedi. 27 Ekim seçimlerinde Başbakan Netanyahu’yu destekleyen partiler 53, karşıt blok 48, Arap partileri ise 19 sandalye kazandı. Hiçbir blok, 120 sandalyeli parlamentoda hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamadı.

Koalisyon görüşmelerinin sonucu, Gazze Batı Şeria politikalarını, bölgesel güvenliği İsrail’in Batılı müttefikleriyle ilişkilerini etkileyebilir. Londra açısından özellikle silah ihracatı kısıtlamaları, insani yardım diplomatik ilişkiler gündemde kalacak.

3 Kasım’ ABD’ Temsilciler Meclisi’nin tamamı Senato’nun bölümü için oy kullanılacak. Seçim sonuçları, Başkan Donald Trump’ın Kongre’deki desteğini bütçe, dış yardım ticaret konularında karşılaşacağı denetimi şekillendirecek.

Britanya açısından özellikle üç başlık önemli.

İlki ekonomi ticaret. Kongre’deki güç dengelerinin değişmesi, Amerikan gümrük tarifeleri üzerindeki siyasi denetimi etkileyebilir. Ancak tarifelerin kendiliğinden kaldırılması anlamına gelmiyor.

İkincisi Avrupa güvenliği. Ukrayna’ya yardımın finansmanı NATO içindeki savunma yükünün ılması, Londra’nın savunma bütçesini Avrupalı ortaklarıyla ilişkilerini etkileyebilir.

Üçüncüsü Orta. Kongre’nin İsrail politikası üzerindeki etkisi, Londra’nın Washington’la diplomatik ilişkilerinde yeni tartışmalar yaratabilir.

Kısacası sonuç ne olursa olsun, Washington’daki yeni siyasi denge Britanya’nın yakından izlemesi gereken gelişme olacak.

26 Ekim gecesi Londra Palladium’ düzenlenen Ballon d’Or töreninde İngiltere Millî Takımı kaptanı Harry Kane, erkeklerde yılın futbolcusu seçildi.

Bayern Münihli golcü, 2025–26 sezonunda kulübü millî takımı için toplam 73 gol atarak Kylian Mbappé Lamine Yamal’ın önünde ödüle uzandı. Bundesliga Almanya Kupası şampiyonluklarının yanında İngiltere’nin Dünya Kupası’nı üçüncü tamamlamasında önemli rol oynadı.

Kane, Michael Owen’ın 2001’deki başarısından yana ödülü alan ilk İngiliz futbolcu. Böylece Sir Stanley Matthews, Sir Bobby Charlton Kevin Keegan gibi isimlerin bulunduğu seçkin listeye katıldı.

Törenin 70. yıldönümünde ilk kez Londra’ düzenlenmesi başarıya ayrı anlam kattı. Kadınlarda Altın Top’u Alexia Putellas kazanırken, İngiliz futbolcu Bukayo Saka toplumsal dayanışma çalışmalarından dolayı Sócrates Ödülü’nü.

Siyasi ekonomik gündemin ağırlığı altında geçen haftada, İngiliz futbolu uluslararası alanda kutlanacak önemli başarıya imza.

Britanya için haftanın ortak teması, ekonomik sınırlamalarla uluslararası sorumluluklar arasındaki dengeydi.

Westminster’ alınan kararlar vatandaşların gündelik hayatını doğrudan etkiliyor. Ancak Washington’dan Brasília’ya, Belgrad’dan Tel Aviv’e uzanan siyasi gelişmeler Britanya’nın ekonomik diplomatik hareket alanını belirliyor.

Ada’nın gündemi, giderek daha fazla dünyanın gündeminden ayrı düşünülemez hâle geliyor.

Başlıca kaynaklar | 26 Ekim–1 Kasım 2026

• HM Treasury – Budget 2026
• OBR – Ekim 2026 ekonomik mali görünüm
• GOV.UK – Birleşik Krallık–AB zirvesi
• The Guardian – Göç politikası tartışmaları
• ITV News – Londra’daki protesto gözaltılar
• GOV.UK – Ukrayna’ya ek destek
• The Guardian – Köle ticareti resmî özür tartışması
• Brezilya Yüksek Seçim Mahkemesi – Seçim sonuçları
• Britanya Parlamentosu – Sırbistan seçimleri
• The Times of Israel – İsrail seçim sonuçları
• USAGov – ABD Kongre ara seçimleri
• UEFA – Harry Kane’in 2026 Ballon d’Or ödülü

yazıya emoji tepki ver

En Son Haberler

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

NATO Zirvesi gözaltıları: Yıldız Tar ve Emel Memiş dahil 103 tutuklama

Altın güne yükselişle başladı

Skriniar'dan fedakarlık