Artı Gerçek - Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31), bugün Antalya' başlıyor. Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı konferans, 196 ülke Avrupa Birliği'nin katılımıyla 20 Kasım'a kadar devam edecek.
Birleşmiş Milletler, Avrupa Komisyonu, Dünya Bankası, Ekonomik İşbirliği Kalkınma Teşkilatı (OECD) Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) gibi kuruluşlar üst düzey temsilcilerle zirvede yer alacak.
Zirvede iklim değişikliğiyle mücadele, sera gazı emisyonlarının azaltılması, temiz enerjiye geçiş iklim finansmanı gibi başlıklar ele alınacak.
COP31’in resmi açılış genel kurulu, saat 10.00’ EXPO alanındaki Anadolu Genel Kurul Salonu’nda yapılacak. Genel kurulda Çevre, Şehircilik İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum açılış konuşması yapacak.
Konferans boyunca iklim değişikliğiyle mücadele, emisyonların azaltılması, uyum politikaları iklim finansmanı başta olmak üzere küresel iklim gündemindeki başlıklar müzakere edilecek.
Ancak yılki konferans, küresel iklim hedeflerinin savaşlar, enerji güvenliği endişeleri teknolojik dönüşüm nedeniyle giderek daha fazla baskı altında kaldığı dönemde gerçekleştiriliyor.
Reuters'ın Valerie Volcovici Simon Jessop imzalı haberine göre, ABD'nin İran'la devam eden savaşı, ülkelerin petrol tedarikinde yeni kaynaklar aramasına kömür kullanımını artırmasına yol açarken, yapay zekâ teknolojilerinin hızla yaygınlaşması küresel elektrik talebini yükseltiyor. Tarihsel olarak en fazla sera gazı salımından sorumlu ülke olan ABD'nin üst üste ikinci yıl uluslararası iklim iş birliğinden uzak durması müzakerelerin önündeki önemli engeller arasında gösteriliyor.
İLK GÜNÜN TEMASI: GIDA, TARIM SAĞLIKCOP31’in ilk günü “Gıda, Tarım Sağlık” temasına ayrıldı. Gün boyunca tarım gıda sistemlerinin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığı, su kaynaklarının verimli kullanımı iklim krizinin halk sağlığı üzerindeki etkileri çeşitli oturumlarda değerlendirilecek.
Türkiye Pavilyonu’nda Tarım Orman Bakanlığı tarafından düzenlenecek etkinlikte ise iklime dirençli gıda güvenliği konusunda uluslararası iş birlikleri ele alınacak.
TÜRKİYE AVUSTRALYA SİVİL TOPLUMUNDAN FOSİL YAKITLARDAN ÇIKIŞ ÇAĞRISISaat 11.00’ Mavi Bölge’deki Avustralya Pavilyonu’nda Türkiye Avustralya’dan sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla fosil yakıtlardan çıkış gündemli etkinlik düzenlenecek.
COP31’in ev sahibi Türkiye müzakerelere başkanlık eden Avustralya’dan sivil toplum temsilcilerinin araya geleceği oturumda, iki ülkenin fosil yakıtlardan çıkış sürecinde üstlenmesi gereken sorumluluklar ele alınacak.
Günün etkinliklerinde adil enerji dönüşümü, iklim finansmanı, elektrik şebekelerinin dönüşümü devletlerin uluslararası iklim hukuku kapsamındaki yükümlülükleri tartışılacak.
ANTALYA LİDERLER ZİRVESİ 11-12 KASIM’COP31 kapsamında devlet hükümet başkanlarının katılımıyla düzenlenecek Antalya Liderler Zirvesi, 11-12 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğindeki zirvede dünya liderlerinin iklim değişikliğiyle mücadeleye ilişkin önceliklerini taahhütlerini ması bekleniyor.
Zirvede verilecek mesajların, emisyonların azaltılması, iklim değişikliğine uyum gelişmekte olan ülkelere sağlanacak finansman konularındaki müzakerelere yön vermesi öngörülüyor.
İki hafta sürecek COP31 müzakerelerinin 20 Kasım’ tamamlanması planlanıyor.
TÜRKİYE'NİN HEDEFİ: 2035'E KADAR YÜZDE 35 ELEKTRİFİKASYONReuters'a göre Türkiye'nin COP31 başkanlığının en önemli hedeflerinden biri, dünya ekonomisinde elektrifikasyonun payını 2035 yılına kadar yüzde 35'in üzerine çıkarmak. oran bugün yaklaşık yüzde 20 seviyesinde bulunuyor.
Türkiye, ülkelerden söz konusu hedefi destekleyen taahhüde katılmalarını isteyecek. Hedef, fosil yakıtlarla çalışan araçlardan ısıtma sistemlerine, kazanlardan mutfak ekipmanlarına kadar birçok alanda elektrikli teknolojilere geçişi hızlandırmayı amaçlıyor.
Ancak yaklaşım iklim savunucularının eleştirilerine neden oluyor. Elektrifikasyon taahhüdü, artan elektrik ihtiyacının mutlaka düşük karbonlu kaynaklardan karşılanmasını zorunlu kılmıyor. nedenle yalnızca elektrik kullanımının artırılmasının iklim politikalarında ilerleme sayılıp sayılamayacağı tartışılıyor.
Deniz seviyesindeki yükselmeden en fazla etkilenen Güney Pasifik ada ülkelerinin aralarında bulunduğu grup ülke, fosil yakıtlardan uzaklaşılması için daha açık bağlayıcı küresel yol haritası talep ediyor.
Suudi Arabistan gibi petrol doğal gaz üreticisi ülkeler ise emisyonları azaltan veya karbonu yakalayan teknolojilerle birlikte fosil yakıtların enerji sisteminde önemli yer tutmaya devam edebileceğini savunuyor.
İRAN SAVAŞI ENERJİ DÖNÜŞÜMÜNÜ ZORLAŞTIRIYORCOP31'in gündemini şekillendiren en önemli gelişmelerden biri dokuzuncu ayına giren İran savaşı.
Reuters'a göre savaşın Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatını ciddi biçimde aksatması, dünya genelinde yakıt fiyatlarını yükseltirken hükümetleri alternatif enerji kaynakları aramaya yöneltti.
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Orta Doğu'daki arz kesintilerine karşı petrol, doğal gaz kömür üretimini artıran politikaları destekliyor. Güney Kore, Hindistan Tayland gibi Asya ülkeleri kömür kullanımını artırdı veya kömürden elektrik üretimini genişletmeye yönelik adımlar.
Rusya'nın Ukrayna'yı işgali Rus enerji ihracatına uygulanan yaptırımlar ülkelerin enerji güvenliği endişelerini artıran gelişmeler arasında yer alıyor.
Harvard Üniversitesi çevre politikaları profesörü John Holdren, Reuters'a yaptığı değerlendirmede koşullar altında iklim müzakerelerinden güçlü sonuç çıkmasının zorlaştığını belirtti. Holdren, "It's hard to be optimistic" (İyimser olmak zor) ifadesini kullandı.
Buna karşılık enerji krizlerinin yenilenebilir kaynaklara geçişi hızlandırabileceğini savunanlar bulunuyor. Çin'in daha uygun fiyatlı temiz enerji teknolojileri ihraç etmesi, dünya genelinde yenilenebilir enerji kullanımının yaygınlaşmasına katkı sağlıyor.
Geçen yılki COP30'un başkanlığını yürüten Brezilyalı diplomat Andre Correa do Lago savaşın enerji dönüşümünü hızlandırma gerekçelerini güçlendirdiğini, ABD'nin ise konuda ülkelerden ayrıştığını belirtti.
YAPAY ZEKANIN ARTAN ENERJİ İHTİYACI GÜNDEMDECOP31' ilk kez daha belirgin biçimde öne çıkan başlıklardan biri yapay zeka teknolojilerinin çevresel etkileri olacak.
Yapay zeka sistemlerinin hızla yaygınlaşması veri merkezlerinin büyümesi, küresel elektrik tüketiminde önemli artışa yol açıyor. Elektrik üretiminde fosil yakıtların kullanılmaya devam edilmesi ise talep artışının sera gazı emisyonlarını yükseltmesi riskini beraberinde getiriyor.
Türkiye, konferans kapsamında hükümetleri, şirketleri uluslararası kuruluşları yapay zekânın sürdürülebilir biçimde geliştirilmesi kullanılmasına ilişkin ilkeleri içeren taahhüde katılmaya davet edecek.
Zirvede, yapay zeka teknolojilerinin ekonomik toplumsal faydalarından yararlanılırken enerji tüketiminin çevresel etkilerinin nasıl sınırlandırılabileceği tartışılacak.
KÜRESEL ISINMADA 1,5 DERECE HEDEFİ TEHLİKEDECOP31, iklim değişikliğinin etkilerinin giderek ağırlaştığı dönemde düzenleniyor.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın (UNEP) ekim ayında yayımladığı rapora göre dünya, 2015 Paris İklim Anlaşması'nda belirlenen sanayi öncesi döneme göre 1,5 derecelik küresel ısınma sınırını aşma yolunda ilerliyor.
Raporda, sıcaklık artışının yeniden 1,5 derece seviyesine indirilebilmesi için küresel sera gazı emisyonlarında hızlı kapsamlı azaltımlar yapılması gerektiği vurgulanıyor.
2026 yılı boyunca yaşanan aşırı hava olayları iklim krizinin etkilerini kez daha gündeme taşıdı. Batı Avrupa' etkili olan sıcak hava dalgalarının yanı sıra Nepal' buzulun çökmesiyle meydana gelen sel felaketinde 1450'den fazla kişi yaşamını yitirdi, binlerce kişiden ise haber alınamadı.
En Az Gelişmiş Ülkeler grubunun danışmanlarından Climate Analytics'in Güney Asya Direktörü Manjeet Dal, Reuters'a yaptığı değerlendirmede 2026'nın iklim kaynaklı afetlerde en fazla can kaybının yaşandığı yıllardan biri olduğunu belirtti.
İŞ DÜNYASI SOMUT KARARLAR BEKLİYORİklim müzakerelerini izleyen iş dünyası temsilcileri ise ülkelerin yalnızca yeni hedefler açıklamasının yeterli olmadığını, yatırımları yönlendirecek somut politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini savunuyor.
Uluslararası Ticaret Odası Genel Sekreteri John Denton, Reuters'a yaptığı değerlendirmede COP31'in elektrikli teknolojilere geçiş daha geniş kapsamlı enerji dönüşümü için şirketlere güven verecek açık politika sinyalleri üretmesi gerektiğini vurguladı.
Denton'a göre iklim değişikliğine uyum için gereken yatırımların finansman sağlanabilir projelere dönüştürülmesi gerekiyor.
1,5 MİLYON ZİYARETÇİ BEKLENİYORKonferans, Antalya' toplam 1 milyon 100 bin metrekarelik alanda gerçekleştirilecek. Alanın 527 bin metrekaresi Mavi Bölge, 582 bin metrekaresi ise Yeşil Bölge olarak ayrıldı.
BM yönetimindeki Mavi Bölge' devlet başkanları, bakanlar, ülke delegasyonları uluslararası kuruluşlar resmi iklim müzakerelerini yürütecek. bölgeye yaklaşık 100 bin kişinin gelmesi bekleniyor.
Özel sektör, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları gençlik temsilcilerinin araya geleceği Yeşil Bölge' ise iklim çözümleri, sürdürülebilir teknolojiler çevre projeleri tanıtılacak. Bakanlığın öngörüsüne göre Yeşil Bölge'yi konferans boyunca 1,5 milyon kişi ziyaret edecek.
