13 Kasım’ perdelerini açan Ankara Film Festivali, geleneği bozmayarak Büyülü Fener Sineması’nda 37. kez seyirciyle buluşmaya başladı. Festivalin ilk gününde izlediğimiz Rose, Avusturyalı yönetmen Markus Schleinzer’ın son işi olarak seçkinin öne çıkanlarından.
76. Berlin Uluslararası Film Festivali’nin Ana Yarışması’nda dünya prömiyerini yapan yapım, Sandra Hüller’e En İyi Başrol Performansı kategorisinde Gümüş Ayı kazandırmıştı. Seyir zevki yüksek oyunculardan Hüller, aynı zamanda yine festivalin Galalar bölümünde yer alan Fatherland’in başrollerinden.
yazı, henüz Rose filmini izlememiş olanlar için bazı sürprizleri bozabilir.
Zaman dilimi mekân
Film, 17. yüzyılın ilk yarısını Otuz Yıl Savaşları’nın gölgesinde şekillenen tarihsel atmosferi merkezine alıyor. dönem; dinî baskının, ekonomik buhranın katı toplumsal kuralların gündelik hayatı belirlediği dünya sunuyor.
Konu nedir?
Ölümcül kadınların hikâyeleri, tarih boyunca biraz mitlerin, biraz şehir efsanelerinin malzemesi olagelmiş. Rose’un hikâyesi ise anlatıların ötesinde, gerçek yaşam öyküsünden besleniyor. Yönetmen Schleinzer’ın çıkış noktası, Catharina Margaretha Linck’in hayatı. Linck tıpkı Rose gibi Almanya’ erkek kimliğiyle yaşamış, kadınlarla ilişkiler kurmuş nihayetinde kadınla evlenmişti. Toplumsal cinsiyet rollerini sorgulama arzusundan ziyade kişisel motivasyonlarına sahipti. Pantolon giymek, toprak sahibi olmak, güçlü bağımsız yaşamak için erkek olmak gerekti.
Filmde ayrıca savaşın kendisini görmesek Rose’un bedeninde bıraktığı tahribatı, yüzündeki mermi yarasından kavrayabiliyoruz. Boynunda kolye niyetine taşıdığı mermiyi dişlerinin arasında -hayatın onu yonttuğu- gibi yontuyor.
Karakterlere dair neler söyleyebilirsin?
Kendi kurtuluşunun peşindeki anti-kahramanımız Rose, filmin görsel dünyasında ne kadar Jeanne d’Arc’ı andırsa misyonları farklılaşıyor. Biri kendi inancı ülkesi uğruna rolleri değiştirirken diğerinin derdi, kuşaklar için devrim yaratmak değil. özgürlük arayışında bencil manipülatif davranabilen, erkek egemen düzenin davranışlarını yeniden üreten karakter. Evlendiği Suzanna ise başkasının mücadelesinin kendi hayatı üzerinde kurduğu hapishanede sıkışıp kalıyor. Kendisine biçilen eş anne rollerini oynamakla yükümlü mahkûm.
İlk intiba?
Rose’ Schleinzer’ın rejisi yönetmenlik başarısı olarak kategorilendirilebilir. Görsel anlamda iddiasının yanı sıra anlatının tekinsizliği cüretkârlığı filmin kolay işe girişmediğini gösteriyor. Sandra Hüller ise değişken karakterin ruhunu öyle güçlü şekilde yansıtıyor ki giderek tırmanan rahatsızlık hissini katlıyor.
En çok hangi sahneye yükseldin?
Duygusal olarak bizi harekete geçiren şeyler çok anlık değişken. Filmin siyah – beyaz, hafif puslu sakin doğası, genel olarak en çok keyif aldığım yanı. Kırılma noktası ise Suzanna’nın büyük gerçeği anladığı sahneydi. Kandırıldığını fark eden kadını, tümüyle kendi kişisel mücadelesine odaklanmış kadından daha iyi anladığımı hissettim.
Modunu nasıl etkiledi?
Dönemin Almanya’sının soğuk kasvetli atmosferi, karakterlerin duygusal mesafesi ketumluğuyla birleşince insanı, soğuk günde sinemadan çıkıp kalbini açabileceği ortama sığınmaya itiyor. Her asırda kadınlık erkeklik rolleri üzerine düşünüyor, izliyor okuyoruz. İnsanın dilini tutmak rolü sürdürmek zorunda kalması, her zaman ağır geliyor.