Eski OpenAI mühendisi Will DePue, Çinli yapay zekâ laboratuvarlarının ABD ihracat kısıtlamalarına rağmen Nvidia Blackwell GPU’larıyla model eğittiğine ilişkin teknik bulgular tı. Unemployment Labs adlı araştırma danışmanlığının yayımladığı analiz, DeepSeek, Moonshot AI, MiniMax Ant Group bağlantılı altı açık ağırlıklı modelin Blackwell donanımında başlatıldığını öne sürüyor. Bulgular, gelişmiş çiplerin Çin’e erişimini sınırlamayı amaçlayan ABD politikalarının etkinliğini yeniden tartışmaya açarken donanımın hangi ülkede kullanıldığına ilişkin kesin kanıt sunmuyor.
Model Ağırlıklarındaki Donanım İzleri Blackwell Kullanımına İşaret EdiyorWill DePue, araştırmasında yapay zekâ modellerinin ilk oluşturulma aşamasında kullanılan GPU’lara özgü izlerin model ağırlıklarında kalabildiğini savunuyor. Model ağırlıkları, eğitim verileriyle kurulan ilişkiler doğrultusunda değişen parametrelerden oluşuyor. parametrelerin başlangıç değerleri ise kullanılan donanımın mimarisine rastgele sayı üretiminde tercih edilen başlangıç değerine göre farklı desenler taşıyabiliyor.
DePue’nun yöntemi, desenleri belirlemek için Philox adlı sözde rastgele sayı üretme algoritmasını temel alıyor. PyTorch üzerinden Nvidia’nın cuRAND kütüphanesiyle çalışan GPU iş parçacıkları, belirli başlangıç değeri kullanarak aynı başlangıç ağırlıklarını yeniden oluşturabiliyor. Araştırmacı, belirli GPU düzenleriyle üretilen değerleri yayımlanmış model ağırlıklarıyla karşılaştırarak kullanılan donanımı tespit etmeye çalıştı.
Unemployment Labs raporunda DePue, altı trilyondan fazla GPU düzeni başlangıç değeri kombinasyonunu taradığını belirtiyor. Analiz, DeepSeek-V4-Pro, Kimi K3 MiniMax-M3 dahil altı Çinli modelin Nvidia Blackwell sistemlerinde başlatıldığı iddiasını içeriyor. Dört modelin ise Nvidia’nın sıvı soğutmalı raf ölçekli sistemlerinde kullanılan GB200 GB300 işlemcilerini kapsayan Grace Blackwell mimarisiyle eşleştiği aktarılıyor.
Araştırmanın ortaya koyduğu donanım parmak izi yaklaşımı, yapay zekâ modeli eğitimi sırasında kullanılan GPU mimarisinin yayımlanan ağırlıklardan geriye dönük incelenmesine dayanıyor. DePue, DeepSeek-V3 modelinin Nvidia Hopper, DeepSeek-V4-Flash modelinin ise Blackwell sistemleriyle eşleştiğini gösteren başlangıç değerlerini tı. Araştırmacı, bağımsız uzmanların yanı sıra OpenAI Anthropic gibi gelişmiş yapay zekâ laboratuvarlarında çalışan kıdemli araştırmacıların sonuçları doğruladığını ileri sürdü.
DePue’nun analizindeki temel sınırlama, modelin Blackwell GPU üzerinde başlatılmasının donanımın fiziksel olarak Çin’ bulunduğunu göstermemesi. Çinli yapay zekâ laboratuvarları, söz konusu işlemcilere ABD veya başka ülkelerdeki bulut hizmet sağlayıcıları üzerinden erişmiş olabilir. ihtimal, ABD’nin doğrudan çip ihracatını sınırlayan kurallarının dışında kalan bulut tabanlı erişim yöntemlerini tartışmanın merkezine taşıyor.
Araştırma ayrıca MiniMax Ant Group’un Nvidia Blackwell kullandığına ilişkin kamuoyuna açık ilk bağlantılardan birini ortaya koyuyor. Bununla birlikte model ağırlıklarından elde edilen eşleşmeler, GPU’ların hangi şirket tarafından satın alındığını veya eğitim işleminin hangi veri merkezinde gerçekleştirildiğini tek başına belirlemiyor. Dolayısıyla rapor, Çinli şirketlerin kısıtlı donanıma eriştiği iddiasını destekleyen teknik bulgular sunarken erişimin nasıl sağlandığı sorusunu açık bırakıyor.
İsrail merkezli siber güvenlik şirketi Lava birkaç hafta önce Çin’ bulunduğu belirlenen 32 Nvidia B300 GPU tespit ettiğini açıklamıştı. Nvidia Blackwell Ultra ailesinde yer alan işlemciler, ABD ihracat kontrollerine tabi donanımlar arasında bulunuyor. cihazlara ait izleri şirketlerin iç altyapılarını yönetmek için kullandığı ancak internete açık bıraktığı izleme uç noktaları üzerinden bulduğunu bildirdi.
Çin’in gelişmiş yapay zekâ çiplerine erişimi, Washington yönetiminde yeni yasal düzenleme girişimlerini gündeme getiriyor. ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, ihracat kontrollerinin sıkılaştırılması fikrine destek verirken Kongre’ dört ayrı yasa tasarısı değerlendirme bekliyor. AI Overwatch Act, Chip Security Act, MATCH Act Cloud Security Act adlı tasarılar, Çin’in ileri teknoloji yapay zekâ donanımlarına erişimini sınırlamayı hedefliyor.
Cumhuriyetçi Senatör Jim Banks Demokrat Senatör Elizabeth Warren, pazartesi günü yaptıkları açıklamada Nvidia CEO’su Jensen Huang’ın Çinli casus olduğundan şüphelenilen kişiyle ilişkisini AI Overwatch Act için gerekçe gösterdi. Tasarı, Trump yönetiminin yürürlükteki çip ihracat kontrollerini yasal zemine taşımayı amaçlıyor. Trump yönetimi ise perşembe günü Alice Huang’ın casus olup olmadığı konusunda kesin değerlendirmeye sahip olmadığını bildirdi. Pekin yönetimi söz konusu iddiayı reddederken FBI’ın konuyla ilgili soruşturması sürüyor.
Haberde aktarılan iddialara göre Jensen Huang’ın Nvidia’dan ayrılması Alice Huang bağlantılı tartışmaların ardından gerçekleşti. Çinli iş kadını Alice Huang, 2023 yılında Singapur merkezli Megaspeed International şirketini kurmuştu. ABD makamlarının şirketi Nvidia çiplerini Çin’e kaçırmakla bağlantılı olarak soruşturduğu öne sürülüyor. Ancak iddialar hakkındaki soruşturmanın sonucu henüz açıklanmış değil.
Cloud Security Act, DePue’nun araştırmasında öne çıkan bulut üzerinden donanım erişimi ihtimalini hedef alıyor. Tasarının kabul edilmesi halinde ABD’nin ihracat kontrollerine tabi GPU’lara yabancı ülkelerdeki bulut hizmetleri üzerinden erişim sağlanmasına yönelik denetimlerin genişlemesi gündeme gelebilir. Böylece Washington yönetimi, yalnızca fiziksel çip sevkiyatlarını değil, gelişmiş işlem gücünün uzaktan kullanımını kontrol etmeye çalışacak.
Gelişmiş GPU’lara erişim tartışması, ABD’li yapay zekâ şirketlerinin Çinli rakiplerine yönelik model kopyalama suçlamalarıyla aynı döneme denk geliyor. OpenAI Anthropic, Çinli laboratuvarların kendi modellerinden damıtma (distillation) yöntemiyle yararlandığını daha önce gündeme getirmişti. Damıtma yöntemi, daha küçük veya farklı modelin güçlü modelin çıktılarından yararlanarak eğitilmesini ifade ediyor.
ABD Siber Güvenlik Altyapı Güvenliği Ajansı (CISA) yapay zekâ modellerinin yöntemle kopyalanması konusuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Blackwell GPU kullanımına yönelik yeni iddialar, Çinli laboratuvarların hem gelişmiş donanıma erişimi hem model geliştirme süreçlerinde kullandığı yöntemler hakkındaki denetim tartışmalarını genişletiyor.
DePue’nun bulguları, ABD’nin çip ihracat kontrollerinin yalnızca fiziksel sevkiyatları izleyerek etkili biçimde uygulanamayabileceğine işaret ediyor. Ancak GPU parmak izi analizi, donanımın kullanım yerini veya erişim kanalını kesinleştirmediği için iddiaların bağımsız teknik incelemelerle desteklenmesi önem taşıyor. Kongre’deki yasa tasarılarının geleceği bulut tabanlı işlem gücüne yönelik olası yeni kısıtlamalar, ABD’nin Çin’in yapay zekâ kapasitesini sınırlama politikasının sonraki aşamasını belirleyecek.