Gazi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü mimari tasarım stüdyolarından AtölyeDüşleDüşün/A3 (StudioThinkImagine) öğrencisi Şevval Sıla Akçay, “Urban Co-Living Housing: Reimagining Housing as a Social Experience” Öğrenci Yarışması'nda birincilik ödülüne değer görüldü.
Gazi Üniversitesi mimari tasarım atölyesi Atölye DüşleDüşün’ün “Seç&Yarış-12” teması kapsamında yapılan projede. Pınar Dinç Kalaycı (koordinatör),. Can Güngör,. Göksu Günay Öğüt,. Marina Temel Andıç,. Tarık Mermer Meltem Köse birlikte çalışılmıştır.
“re-weave” | Urban Co-Living House
İstanbul’un çok katmanlı kentsel belleğinde önemli yere sahip olan Tarlabaşı, tarih boyunca farklı kültürlerin, toplumsal grupların üretim pratiklerinin arada var olduğu dinamik kent dokusu oluşturmuştur. Ancak bölgenin geçirdiği kentsel dönüşüm süreçleri, tarihsel üretim kültürünü gündelik yaşamın sosyal ilişkilerini mekânsal toplumsal kırılmalarla karşı karşıya bırakmıştır. re-weave, kırılmaları ortadan kaldırılması gereken boşluklar yerine, yeni karşılaşmaların kolektif yaşam biçimlerinin gelişebileceği potansiyel alanlar olarak ele. Proje, Tarlabaşı’nın mevcut kentsel katmanlarını koruyarak barınma, üretim ım eylemleri üzerinden yeniden ilişkilendirmeyi amaçlar.
Tarlabaşı’nın zanaatkârlık geleneği kültürel çeşitliliğinden beslenen proje, ortak yaşamı yalnızca mekân ımıyla sınırlamayan, karşılıklı ihtiyaçlara, bilgi aktarımına kolektif üretime dayalı yaşam modeli önerir. Yerel zanaatkârları, genç tasarımcıları, öğrencileri farklı sürelerle bölgede bulunan kullanıcıları araya getiren yaklaşım, bireysel yaşam kolektif üretim arasında karşılıklı faydaya dayalı ilişki kurar.
Projenin mimari kurgusu, “mevcut tarihî doku yeni mekânsal katmanların arada var olmasına” dayanır. Tarlabaşı’nın karakteristik sokak siluetini oluşturan tarihî cepheler korunurken, arkalarında konumlanan çağdaş strüktür mevcut dokuyla yeni ilişki geliştirir. İki katman arasında oluşan “interstitial gallery”, dolaşımın ötesinde karşılaşmalara görsel etkileşime olanak tanıyan ara mekân olarak çalışır. Böylece tarihî cepheler yalnızca korunmuş yüzeyler olarak değil, yeni yaşamın aktif bileşenleri olarak yeniden yorumlanır.
Yapının geçirgen zemin katı, kamusal atölyeler, ticari birimler, ortak çalışma etkinlik alanları aracılığıyla sokak yaşamını iç mekâna taşır. Üst katlarda üretim sosyalleşme alanlarından bireysel konut birimlerine doğru ilerleyen program, “kamusal, yarı kamusal özel mekânlar arasında kademeli geçiş” oluşturur. Esnek konut birimleri, ortak mutfaklar yaşam alanları bireysel ihtiyaçlarla kolektif deneyimleri araya getirirken; kent bahçeleri etkinlik alanları tasarlanan çatı, yapının sosyal yaşamını yeniden kente.
Mekânsal organizasyon, işlevlerin yalnızca katlara dağılımıyla değil, gün içerisindeki değişen kullanım senaryolarıyla şekillenir. Barınma, çalışma, üretim sosyalleşme eylemlerinin farklı zamanlarda örtüşmesi, yapının gün boyunca yaşayan dinamik kentsel arayüze dönüşmesini sağlar. fiziksel organizasyonu destekleyen “Layered Commons” dijital arayüzü ise ortak mekânların etkinliklerin kullanıcı ihtiyaçlarına göre organize edilmesine olanak tanıyarak kolektif yaşamın sürekliliğini destekler.
re-weave, Tarlabaşı’nın tarihsel belleğini çağdaş ortak yaşam üretim pratikleriyle yeniden ilişkilendirirken mimarlığı yalnızca barınma ihtiyacına yanıt veren yapı üretimi olarak değil, sosyal mekânsal ilişkileri yeniden kuran araç olarak ele. Proje, kentsel dokudaki kırılmaları silmek yerine kırılmalar arasında yeni bağlar kurarak yaşamın, üretimin karşılaşmaların sürekli yeniden örüldüğü kentsel ortaklık modeli önerir.