Nokia teknoloji şirketlerinden oluşan konsorsiyum, Kuzey Avrupa Baltık ülkelerinde yeni yapay zekâ gigafabrikaları geliştirmek üzere güçlerini birleştirdi. AI Gigafactory Northern (AIGF Northern) adı verilen girişim, mevcut veri merkezlerinin işlem gücünü birbirine bağlayan dağıtık altyapı modeli üzerinde çalışacak. Proje, Avrupa Birliği’nin yapay zekâ kapasitesini artırma kritik dijital altyapılarda dışa bağımlılığı azaltma hedeflerine katkı sağlamayı amaçlıyor.

AIGF Northern, Bölgesel Yapay Zekâ Altyapısını Birleştirecek

AIGF Northern konsorsiyumu, Avrupa genelinde büyük ölçekli yapay zekâ altyapısı oluşturulması yönündeki çağrıya yanıt olarak kuruldu. Girişimin temel hedefi, ileri seviye yapay zekâ modellerinin eğitimi için gereken yüksek işlem kapasitesini Kuzey Avrupa Baltık bölgesindeki mevcut tesisler üzerinden araya getirmek. Konsorsiyum, tek merkezde yoğunlaşan altyapı yerine farklı ülkelerdeki kaynakları birbirine bağlayan federatif model benimseyecek.

Kurucu üyeler arasında ağ altyapısı alanında faaliyet gösteren Nokia, bulut altyapısı şirketi Nscale, İsveçli telekomünikasyon operatörü Telia, Finlandiya merkezli yapay zekâ bulut sağlayıcısı Verda Estonyalı batarya çözümleri şirketi Skeleton bulunuyor. Şirketler, kendi uzmanlık alanlarını araya getirerek hesaplama gücü, bağlantı altyapısı, bulut hizmetleri enerji çözümlerini ortak yapıda değerlendirecek.

Nokia’nın Jeopolitik Hükümet İlişkilerinden Sorumlu Üst Yöneticisi Mikko Hautala, Avrupa’nın yapay zekâ hedefleri için güvenilir, kontrol edilebilir ölçeklenebilir altyapıya ihtiyaç duyduğunu belirtti. Hautala, AIGF Northern girişiminin bağlantı, hesaplama, bulut enerji alanlarındaki yetkinlikleri araya getirerek Avrupa’nın teknolojik bağımsızlığına rekabet gücüne katkı sunacağını ifade.

Konsorsiyumun çalışmaları yalnızca ticari teknoloji şirketleriyle sınırlı kalmayacak. İsveç’teki KTH Kraliyet Teknoloji Enstitüsü Finlandiya Teknik Araştırma Merkezi VTT, girişimin araştırma ortakları arasında yer alacak. kurumlar, kuantum hesaplama fotonik gibi gelişmekte olan teknoloji alanlarındaki uzmanlıklarını projeye aktaracak.

Araştırma ortaklıkları, konsorsiyumun teknik kapasitesini geliştirmesinin yanı sıra bölgedeki bilimsel araştırma inovasyon ağlarının altyapıya erişimini destekleyecek. Böylece akademik kurumlar, kamu kuruluşları özel sektör şirketleri, farklı ülkelerde bulunan yapay zekâ hesaplama kaynaklarından ortak biçimde yararlanabilecek.

Federatif altyapı yaklaşımı, farklı veri merkezlerinin hesaplama kaynaklarının tek sistem gibi çalışmasını hedefliyor. yapı, ülkeler arasında fiziksel olarak dağılmış tesislerin kapasitesini ortak projeler için kullanmaya odaklanıyor. İleri seviye yapay zekâ modellerinin eğitimi yüksek işlem gücü gerektirdiğinden, mevcut tesislerin birbirine bağlanması Avrupa’nın hesaplama kapasitesini artırma stratejisinin önemli parçasını oluşturuyor.

AIGF Northern girişimi, Avrupa Yüksek Performanslı Hesaplama Ortak Girişimi’nin (EuroHPC JU) temmuz ayında yaptığı konsorsiyum çağrısının ardından şekillendi. EuroHPC JU, 2018 yılında Avrupa’nın süper bilgisayar ekosistemini geliştirmek dijital egemenliğini güçlendirmek amacıyla kuruldu. Avrupa Birliği, üye ülkelerin hükümetleri özel sektör ortaklarının katılımıyla yürütülen yapı, zaman içinde yapay zekâ fabrikalarını kapsayacak şekilde genişledi.

Avrupa Birliği, kıtanın yapay zekâ kapasitesini geliştirmek için sektöre 30 milyar avro yatırım yapmayı hedefliyor. Avrupa’nın gelişmiş yapay zekâ sistemleri geliştirme, yüksek performanslı hesaplama altyapısını büyütme kritik teknolojilerde dışa bağımlılığı azaltma planlarının parçası olarak öne çıkıyor.

Dijital egemenlik konusu, Avrupa ülkelerinin teknoloji politikalarında giderek daha fazla ağırlık kazanıyor. Gartner tarafından yapılan yakın tarihli araştırma dijital egemenliğin beş yıl içinde her ülkenin ulusal güvenlik stratejisinin parçası hâline geleceğini öngörüyor. yaklaşım, yapay zekâ altyapısının yalnızca ekonomik rekabet açısından değil, veri güvenliği stratejik bağımsızlık bakımından değerlendirilmesine yol açıyor.

Verda’nın Bilgi Güvenliği Direktörü Michael Champion, şirketin girişimin kurucu ortakları arasında yer almasından memnuniyet duyduğunu belirtti. Champion, yapay zekânın rekabet gücü güvenlik açısından öneminin artmasıyla Avrupa’nın araştırma kurumlarını, kamu sektörünü sanayiyi destekleyecek güçlü altyapıya ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Champion, AIGF Northern kapsamında geliştirilen federatif modelin bölgesel kaynaklara dayanan, sınır ötesi dayanıklı yapı oluşturmayı hedeflediğini ifade. yaklaşım, Avrupa ülkelerinin kendi veri merkezi hesaplama kapasitelerini ortak ekosistemde değerlendirmesine dayanıyor.

Avrupa’nın yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımları, ABD merkezli teknoloji sağlayıcılarına bağımlılığı azaltma hedefiyle birlikte ilerliyor. Nokia Nscale gibi şirketlerin katılımıyla kurulan konsorsiyum, bölgesel hesaplama kapasitesini büyütürken araştırma kurumları sanayi arasındaki iş birliğini güçlendirmeyi amaçlıyor. Projenin başarısı, farklı ülkelerdeki altyapıların ne ölçüde entegre edileceğine ortak kaynakların yapay zekâ geliştirme süreçlerinde ne kadar verimli kullanılacağına bağlı olacak.