Artı Gerçek- Barış Demokratik Toplum Süreci'nde gözler Meclis’te kabul edilen çerçeve yasanın yürürlüğe girmesini sağlayacak olan Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararında. Kasım ayının son haftasında toplanması beklenen MGK’den çıkacak karar, sürecin hızlanıp hızlanmaması noktasında kritik viraj olarak görülüyor.

Halkların Eşitlik Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, süreçte merak edilen başlıklara dair Mezopotamya Ajansı'nın (MA) sorularını yanıtladı.

'ÇERÇEVE YASANIN HAYAT BULMASI LAZIM'

Barış Demokratik Toplum Süreci’nin geldiği aşamaya dair farklı değerlendirmeler söz konusu; donduğu ya tıkandığı söyleniyor. Süreç ne aşamada?

Toplum süreci çok merak ediyor, çünkü hem hareket (Hareket Yönetimi) hem DEM Parti hem devlet tarafından kimi açıklamalar yapıldı; "donma", "durma", "tıkanma" veya “çok yavaş ilerliyor” nitelendirmelerinde bulunuldu. İşin özü şuydu; hakikaten böyle duraksama hali vardı. Fakat hareket devlet arasında devam eden görüşmelerden sonra yol kat edildiğine dair çeşitli açıklamalar ortaya çıktı. Biz bunun gerçek olmasını istiyoruz. Böyle umut ediyoruz. istişare, müzakere sürecinin somut yere evrilmesini istiyoruz.

Şimdi süreç tam olarak hangi aşamada derseniz, sorunun cevabı çok. Abdullah Öcalan, hareket çeşitli adımlar. adımlara herkes vakıf. Hareket en son 8 Ekim' çok önemli açıklama yaptı, Türkiye'deki bütün iç güçlerini çektiğini, hatta Türkiye'nin sınırına yakın olan bölgelerde, sınırın öte yanındaki birçok gücünü çektiğini açıkladı. Bunlar çok önemli gelişmeler. Bunlar çok tarihi gelişmeler. Burada parlamentodan doğru, devlet iktidardan doğru ne oldu sorusu önem kazanıyor.

Devlet iktidar konuda ne adım attı? Meclis'te kurulan komisyon, komisyondan çıkan rapor, akabinde işte çerçeve. Peki şimdi hangi aşamadayız? Çerçeve yasa çıktı ama uygulanmıyor. an böyle aşamadayız. Çerçeve yasanın hayat bulması lazım ki biz artık yeni aşamanın başladığını net ifade edebilelim. an geçiş evresi gibi tanımlayabiliriz. Yani birinci aşamadan ikinci aşamaya geçiş evresindeyiz. Ama geçiş evresinin, yani ikinci aşamadaki geçiş evresinin tamamlanabilmesi için yapılması gereken çerçeve yasanın hayat bulması. MGK kararına bağlandı.

'MGK'NİN ACİLEN KARAR ALMASI LAZIM'

Önümüzdeki haftalarda yapılacak MGK toplantında nasıl karar bekliyorsunuz?

MGK’nin rutin toplantıları. Önümüzdeki toplantıyı 27 Kasım' bekliyorduk. 26 Kasım'a çekilmiş gibi haberler çıktı. 26 Kasım' gerçekleşecek. Kendilerinin tabiriyle "teyit" "tespit"in artık netleşmiş olması çerçeve yasanın uygulanması ilgili kararını resmi olarak alınması gerekiyor. Her bekleyiş erteleme süreci uzatıyor. Sürecin uzamasını istemiyoruz. Süreç ne kadar hızlı ilerlerse kadar iyidir. MGK’nin acilen kararı alması gerekiyor. yasanın ayrıca ömrü var, 6 aylık ömrü. MGK kararı alındıktan sonra çerçeve yasa uygulanma ömrü 6. 6 aylık zaman dilimi gözümüzü açıp kapayana kadar hızla geçer.

'MGK KARARI SONRASI DÖNÜŞ HAZIRLIKLARI YAPILIYOR'

MGK sonrası hangi gelişmelerin yaşanması bekleniyor? Geri dönüşler söz konusu, buna dair nasıl hazırlık var?

Devletin, örgütün, hareketin hazırlıkları olduğunu biliyoruz konuda. Silahını yakanlar vardı hatırlayacaksınız; 30 kişilik barış ekibi. kesim Türkiye'ye gelecek, bunun hazırlıkları yapılıyor. Aynı şekilde Avrupa'dan belli grubun dönüş hazırlıkları yapılıyor. Cezaevlerinde 4 bine yakın siyasi mahpus. insanların başvuruları zaten en kısa zamanda avukatları aracılığıyla yapılır. Ailelerin konuda beklentileri. Fakat bütün hazırlıkların tam somut karşılık bulabilmesi "evet birinci aşama tamamlanmıştır, ikinci aşamaya geçtik artık" denebilmesi için MGK’nin karar alması gerekiyor. geri dönüşlerin somutlaşması gerekiyor. Planlanmış olan faaliyetlerin yaşam bulması gerekiyor.

Bunun ayrıca siyasi hukuki anlamı olacaktır. Nedir siyasi hukuki anlam? Bugüne kadar Kürt sorunu yüzyılı aşkın süredir topraklarda çatışma çözüm sürecine tanıklık. Çok önemli barış süreci denemeleri oldu ama ne yazık ki denemeler negatif sonuçlandı. Fakat Barış Demokratik Toplum Süreci artık denemenin ötesinde süreç. ne demek? umutların daha büyük olması demek. sürecin ilerletilmesi konusunda somut adımların daha güçlü atılmasının koşulları oluştu demek. Ama bütün adımlar atıldı " süreç bitti, çözüldü" diyebileceğimiz evrede değiliz. Dolayısıyla çok hassas ince çizgideyiz. hassas ince çizginin daha güçlenmiş çizgiye dönüşmesi için çerçeve yasanın hayat bulması gerekiyor. Dolayısıyla dediğim gibi yasa hayat buldukça dönüşler olacak.

'DEMOKRATİKLEŞME YASALARINI ARTIK KONUŞMAYA BAŞLAMAK İSTİYORUZ'

Dönüşler olduktan sonra süreç tamamlanacak süreç kapsamında başka adımlara ihtiyaç var ?

çok temel mesele. Biz süreci sürekli şöyle tanımladık: Barış demokratikleşme süreci. Şimdi barışı demokrasiden ayıramıyoruz, demokrasiyi barıştan ayıramıyoruz. Dolayısıyla çerçeve yasa hayata geçtikten sonra yapılması gereken özellikle Meclis’te oluşan komisyonun raporunun yedinci maddesinin hayata geçmesi gerekiyor. Demokratikleşme yasalarını artık konuşmaya başlamak istiyoruz. evreye geçtiğimizde zaman "Artık süreçte devlet iktidar tarafından somut adımlar daha görünür şekilde atılmaya başlanmıştır" diyebileceğiz. Neden özellikle devlet iktidar vurgusunu yaptım? Çünkü hareket atacağı adımları. Bunların bilgisi, belgesi devletin elindedir, istihbarat teşkilatının raporlarında mevcuttur.

'BARIŞ SİYASALLAŞMA KURULU'NDA ÖCALAN'IN AVUKATLARI, SİYASETEN TEMSİLCİLER OLACAK, AVRUPA'DAN SİYASET TEMSİLİ OLACAK'

Abdullah Öcalan’ın koordinatörlüğünü yapacağı Barış Siyasallaşma Kurulu Meclis’te komisyon kurulacak. kurul komisyona dair netleşen hususlar var ?

aslında biraz netleşti, Sayın Öcalan'ın avukatları olacak oluşumun içinde. Türkiye’deki siyasetten temsilciler olacak. Avrupa'dan siyaset temsili olacak. Ekip tamamlandıktan sonra adaya gidiş gelişlerini yapacak. İsimler ise henüz netleşmiş değil, netleştiriliyor. nedenle kamuoyuna açıklanmıyor. Sayı isimlerle ilgili çalışma yürütülüyor. nedenle net sayı net rakamı an ifade edemiyorum. Fakat bunun çalışmasında önemli yol kat edildi, çalışma ilerliyor. Burada mühim olan komisyonun düzenli biçimde Sayın Öcalan'ın yanına gidebiliyor olması toplantılarını düzenli şekilde gerçekleştirmeleridir. Türkiye' dünyada biliyorsunuz çok sayıda gazeteci, akademisyen, aydın, yazar siyasetçinin Sayın Öcalan'la görüşme talebi. Artık insanların rahatlıkla adaya gidip görüşmeler yapması gerekiyor. Meclis’te kurulması beklenen komisyon ise henüz kurulmadı, kuruluşu uzadı. Sayın Numan Kurtulmuş siyasi partileri ziyaret etti, bizleri ziyaret. komisyonun nasıl kurulması gerektiğini, içeriğini, görev sorumluluklarını konuştuk. komisyonun oluşması yine aşamanın önemli adımlarından biri olacak.

Komisyonun görev sorumlulukları ne olacak?

İzleme Komisyonu’na ilişkin AKP Meclis Başkanı kuvvetle muhtemel kendi aralarında görüşmeler sağlıyordur. Onlar ne düşünüyor, nasıl düşünüyor, sadece teknik komisyon düşünüyor? Bunu zamanla göreceğiz. Ama DEM Parti olarak biz konuda ne düşündüğümüzü açık net biçimde Sayın Numan Kurtulmuş'a ifade ettik. kere komisyon sıradan teknik komisyon olmamalı. Mesela Meclis’te ihtisas komisyonları dışında oluşan birçok komisyon var ama komisyonların kısmı inanın çok edilgen. Adı var, kendi yok, toplantı almıyor. işlevi yok, etkisi. komisyonun böyle olmaması gerekiyor. Çünkü komisyon yüzyıllık Kürt sorununun çözümü konusunda parlamentonun resmen görev alabileceği, resmen işin parçası olmasını sağlayacak çok önemli çalışma grubu, çalışma organı olması gerekiyor. Dolayısıyla burada siyasi parti temsiliyetleri çok önemli. Grubu bulunan bulunmayan bütün siyasi partilerin temsil edilmesi gerektiğini savunduk. Sayın Numan Bey'e bunları şekilde ilettik.

İkincisi izleyen, bakan, eden değil; etkin komisyon olmalı. Yani sürecin nasıl gittiğini izleyecek, siyasetteki tıkanıklıkları görecek, yeri gelecek güvenlik bürokrasisiyle tıkanıklıkların aşılabilmesi için siyaset adına görüşmeler yapacak. Mesela demokratikleşme yasalarının çıkması sürecin en temel odak noktalarından birisi. Bununla ilgili altyapı çalışması yapmak, hangi yasaların çıkması gerektiğini ihtisas komisyonlarına derli toplu önermek, bazı taslakları önermek, konu başlıkları önermek; bütün bunlar komisyonun görevleri arasında yer almalı. DEM Parti olarak komisyonun böyle çalışması gerektiğini düşünüyoruz. Çünkü Kürt sorunu veya süreç güvenlik bürokrasisine hapsedilmemesi gereken süreç. Ya sadece iktidar partisi yürütülmemesi gereken süreç. Burada parlamentonun tamamının, parlamentonun temsili Türkiye'nin tamamının temsili demektir. 86 milyon yurttaşımızın temsili vardır parlamentoda. Dolayısıyla bütün siyasi partilerin inisiyatif aldığı, hepsinin temsiliyetinin bulunduğu aktif rol üstlendiği görev sorumluluk olmalı ki siyaset süreci sadece güvenlik bürokrasisine terk etmeden aktif görev alması lazım. Meclis’e düşen en önemli görev; yüzyıllık meselenin çözülmesinde kendi rolünü misyonunu vaktinde tam olarak oynaması. Biz komisyona böyle vizyon biçiyoruz.

'İMRALI'YA GİDİŞLERİN ÖNÜ AÇILMALI'

Abdullah Öcalan DEM Parti İmralı Heyeti en son 13 Eylül' görüştü. Sonrasında basına yansıyan görüşme gerçekleşmedi. Abdullah Öcalan temas kuruluyor ?

DEM Parti İmralı Heyeti an bahsini ettiğiniz tarihten itibaren henüz adaya gitmedi. Fakat örgüt-devlet mekanizmaları arasında devam eden kuvvetle muhtemel görüşmeler vardır onlar devam ediyordur. Onlar kesintiye uğramadı diye düşünüyorum. Türkiye'den, Avrupa'dan, Latin Amerika'dan, Ortadoğu'dan, Afrika'dan, kısacası dünyanın dört yanından çok sayıda aydın, yazar, akademisyen, siyasetçi hukukçu; yine bileşenlerimiz, birçok sosyalist parti kesim adaya gitmek istiyor. Gazeteciler "ben gitmek istiyorum" diye tweet. Başvurularda bulunanlar. Fakat henüz gidişlerin önü açılmadı. Ümit ediyoruz ki en kısa zamanda gidişlerin önü açılır. yeni aşamanın -yeni aşama diyebilmemiz için adaya gidişlerin- başlaması hızlanması gerekiyor. Sayın Öcalan'ın talebi yöndedir.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan “ciddi görüşme trafiği var” demişti. Ancak trafiğin içeriğini fazla açmamıştı.

trafik hareket, devlet İmralı arasındaki trafiktir. DEM Parti'nin dışındaki trafiktir. Ama DEM Parti olarak dediğim gibi bizim heyetimiz henüz gitmedi.

Toplumda merak edilen soruların başında "Devlet Kürtleri resmi olarak tanıyacak ?" ya "Devlet iktidar yüzyıldır devam ettiği politikasını artık değiştirmeye başlayacak ?" Merak edilen sorulara dair neler söylersiniz?

Samimi demokratikleşme adımı atılmadığı müddetçe Türkiye' Kürt sorunu dahil olmak üzere farklı halkların inançların kimlik, inanç kültürel değerlerinin korunması, konuda somut somutluk görmemiz. yüzden baskıların an önce bitmesi, bitirilmesi gerekiyor. Bitirilmesi gerekiyor ki toplumda "Ya evet süreçte gerçekten demokrasiyle ilgili adımlar atılıyor" duygusu oluşması gerekiyor. an duygu toplumda yok, çok net söyleyeyim. Biz sahadayız, sokaktayız, alandayız. Bize "Böyle demokratikleşme olur ? Hangi demokrasiden bahsediyorsunuz?" diyorlar. Haksızlar ? Hayır. Halk çok haklı. Dolayısıyla burada özellikle yeni dönemde atılması gereken adımlar; kere yasa gerektirmeyen konularda artık somut adım atılması.

Türkiye'deki demokrasi güçleri, emek meslek örgütleri, kadın hareketi, Alevi hareketi, ekoloji hareketi olarak artık ülkeyi demokratik anlamda değiştirme dönüştürme konusunda protesto ettiğimiz kadar hak koparan inşa eden evreye geçirmemiz lazım. İşte zaman Kürtler gerçekten haklarını tam olarak alabilirler. Kürtçe ülkede işte zaman gerçek anlamda anadili eğitimi statüsüne kavuşabilir. İşte zaman kadınlar ülkede daha özgür. Artık katledilme korkusu yaşamadan yaşayabilir. ülkenin antidemokratik uygulamalarını tersine çevirip demokratik Türkiye'yi inşa etmek, demokratik cumhuriyeti inşa etmek hepimizin boynunun borcu. süreç işi ama aynı zamanda mücadele.

'SÜRECİN KALICI BARIŞLA TAÇLANMASI TÜRKİYE'NİN DEMOKRATİKLEŞMESİNE BAĞLI'

Demokratikleşme adımlarının atılması mevcut sürecin selameti için neden önemli?

Sayın Öcalan İmralı’ yürüttüğü görüşmelerde bunun altını önemle çiziyor. Sayın Öcalan şunu biliyor: Mevcut sürecin kalıcı barışla taçlanması Türkiye'nin demokratikleşmesine bağlı. Sayın Öcalan kalıcı barışın garantisini demokratik cumhuriyette gördüğü için, bütün odak noktasını buraya kilitlemiş durumda. Çok haklı doğru yerde duruyor. Dolayısıyla süreç mücadele süreci. Ben buradan sizler aracılığıyla Kürt halkı, Alevi canlarımız, kadınlar başta olmak üzere bütün halklarımıza bütün demokrasi güçlerine seslenmek istiyorum: Demokrasi mücadelesini tam büyütme zamanı. kadar baskının, zorun, şiddetin dünyanın savaş koşullarıyla karşı karşıya kaldığı, ekolojik yıkımla karşı karşıya kaldığı dönemden geçtiğimiz zamanda mücadelenin doğan muazzam olanakları. muazzam olanakları çok iyi şekilde değerlendirmeliyiz. Nesnel koşullar demokrasi mücadelesine muazzam alan açıyor. Yeter ki açılan kapılardan girmeyi zorlayalım, güçlenelim, örgütlenelim hep beraber başaralım.