Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın açıklamalarından satır başları şöyle:
İran meselesi gündemimizi meşgul ediyor, bölgemizin yeni savaşı kaldıracak hali. Cumhurbaşkanımız konuda hassasiyet içerisindeler. İki gün önce Umman' İranlılar ABD'li yetkililer araya geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, oradaki müzakerelerle ilgili bilgi verdi, ABD'li yetkililerle görüşüldü. Neticeye ulaşılması zor konu, sevindirici husus ise tarafların müzakere konusunda orta irade koymuş olmaları. Uzun aradan sonra ilk temastan sonra olumlu hava ortaya çıkması bizim için önemli. Yaratıcı çözüm bulmamız gerekiyor, tarafların çözmeye yönelik irade varsa bunu görüyoruz. anda en azından ani savaş tehdidi yok gibi duruyor. ihtimal var, kapı aralandı, 30 Ocak'ta İstanbul' yapılan görüşmelerden sonra her iki tarafta müzakere kararı alınması nükleer dosyadan başlanması önemli karardı. İranlılara dört maddeyi al veya terk et demek çözüm değildir, ABD'lilere anlattık. İranlılarla nükleer konusunda iradeyi gördükten sonra ABD tarafına söyledik, buradan gidilmesi daha iyi olur. Nükleer konu en önemli. İranlıların tartışmak istedikleri konu adeti ABD'lilerin konu adedi değil. İran 2 konu konuşmak istiyor. Biri uranyum zenginleştirilmesi ilgili mevcut uygulamanın keyfiyeti nedir. Diğeri ise zenginleştirilmiş olan yüzde 60 oranındaki uranyum ne olacak. İran sadece bunu konuşmak istiyor.
class='medyanet-inline-adv'>Gözden kaçmasınDışişleri Bakanı Hakan Fidan, İranlı mevkidaşı Erakçi telefonda görüştüHaberi GörüntüleBiz zaten konuda çözüm olursa konular masaya gelebilir. Nükleer mesele ABD'nin küresel güvenlikle ilgili. Diğerleri ise bölgesel, ABD'nin bire güvenliği ilgili değil. Nükleer konusunda çözüm ortaya konursa sorunların daha kolay çözülebileceğine ilişkin kanaat. kaanatı taraflarla ıp usul ihlas edelim istedik. sürpriz değil, düşmanlıkların olduğu yerde senaryoların hazırlığı yapılır. ABD biraz baskı unsuru gösterme konusunda metot belirliyor. Büyük filoların gönderilmesi, bombardımanların gönderilmesi, stratejik güçlerin kaydırılması, İran'ın sürekli 'füze adetini çoğalttık' demesi her iki tarafın muhtemel saldırının iki taraf için sıkıntılı olacağına dair ipuçlarını veriyor. Birincisi güç göstermek ikincisi hazırlıklı olmak.
"FELAKETİ ÖNLEMEK İÇİN ELİMİZDEN GELENİ YAPIYORUZ"
Ayrıca İran konuşurken saldırıya uğradı. 12 günlük haziran savaşında gece ABD'den telefon aldık, 'İranlılara söyle kaç saat içinde her şey olabilir' dediler. İranlı meslektaşımla görüştüm, 'Nasıl olur görüşme tarihi verdik'. Görüşen ABD idi, vuran İsrail'di. Durum farklı olabilir Felaketi önlemek için elimizden geleni yapıyoruz. İran'ın kendi içinde karar alma mekanizması. mekanizmada daha önce kurala bağlanmış kaç husus vardı müzakerelerle ilgili. Hem yer hem modalite hem taraflar açısından. Bizim teklifimiz daha farklıydı, İranlı yetkililerle ABD'lilerle yüz yüze görüşün, yan odalarda arabulucu konuşmayın. Onların kendi karar alma mekanizmalarına saygı duymak gerekiyor. Böyle karar almışlar. Umman'daki sistemle devam etmek istiyorlar. Aynı yer, aynı insanlar, aynı.
İran'ın büyük potansiyel sorunları var, varlıkla yokluk meselesi. Şubat ayının başında çok görüşme yaptık. Katar, Suudi Arabistan, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri çok ilgileniyordu. Filistin meselesinde şunu gördük, Türkiye'nin ortaya attığı fikirle, bölgesel sorunları çözmede bölge ülkeleri araya geldik muazzam diplomatik mücadele ortaya koyduk. Aynı türden dayanışmayı İran meselesinde gösterelim dedik. platform oluşturalım, fikir birliği yapalım taraflara buradan ses üretelim istedik. Bunu ABD'liler çok sevdi Gazze' bunun verimini gördük dediler. Bölgesel sahiplenme üretiyorsunuz, sizin beraber hareket etme pratiğinizi geliştiriyor. Bölgede uzun yıllardır olmayan durumdu. Çok iyi takım olarak gidiyoruz ama sorunlar büyük.
"HAVA SALDIRISI İLE İRAN'DAKİ REJİM YIKILMAZ"
İşbirliği platformlarına ihtiyacımız. Bölgenin en büyük ihtiyacı bölge ülkelerinin birbirine güven telkin etmesidir. Bunun ortadan kalkması gerekiyor. Cumhurbaşkanımızın konudaki perspektifi askeri, siyasi, ekonomik alanda bölgesel dayanışmayı kurumsal hale getirmek. Bunun tartışmalarının yapılması önemli. İleri takım teklifler gündeme geliyor, yakın zamanda bölgesel istikrara katkıda olacak gelişmelerin olacağına inanıyorum.
Kamuoyu nezdinde kötü senaryoları gündeme getirmek istemem. İran büyük saldırıya uğraması durumunda karşılık vereceğini söyledi ki bölge ülkelerdeki hedeflere saldırı var bunun içinde. Bölge ülkelerdeki ABD üstlerine saldırı adı altında enerji alt yapılarının vurulması bölgedeki savaşın yaygınlaşmasını beraberinde getirebilir, kulvara girince nerede duracağı belli olmaz. Milli güvenlik ilgili yakından tiğimiz konular var, terörle mücadeleyi negatif hale getirebilecek senaryoyu istemiyoruz. Savaş büyük dramları istikrarsızlaşmayı getirir. Hava saldırısı İran'daki rejim yıkılmaz. İran toplumundaki rahatsızlıklara yönelik sert cevaplar var, kayıpların ne olduğuna yönelik spekülasyonlar. İranlı bakan geldiğinde verdiği rakam vardı konuda net olduğunu söyledi. Resmi rakam büyük rakam. Fransız meslektaşım 30 binden bahsediyordu. Günün sonunda büyük rakam insan hayatı söz konusu olduğunda.
"REJİM DEĞİŞİKLİĞİNİN PRATİKTE OLABİLECEĞİNİ DÜŞÜNMÜYORUM"
olarak ekleyin
boş hayal, olabilir: Hükümet, sistem zayıflar, halka hizmet götüremez mevcut rejim radikal kararlar alarak belki düzeltmeyi tercih edebilir, dönüşebilir. Rejim değişikliğinin pratikte olabileceğini düşünmüyorum. İki tür konuşmalarımız. Biri kayıtlara geçen ise dostane görüşmelerimiz. Sorunu İran'ın rejimi olarak tanımlamak doğru olmayabilir. Sorun rejimin kararlar uyguladığı politikalar. İran rejiminden daha merkezi olan rejimler. Onlar küresel sıkıntılara yol açmadığı sürece küresel şikayette olmuyor. Devrimden beri aynı kadroların olması, ülkeyi ulus devlet sistematiğinden ziyade devrimi devam ettiren örgüt gibi bakmaları yönetmeleri sistematik soruna neden oluyor olabilir. İran uranyum zenginleşmesi açısından bedel ödemiş ülke, son 30 yıldır davası. İran'ın konuda ısrarı var, yandan liderin atom bombası yapmak haramdır fetvası var, fetva ortadayken sistem bomba üretemiyor ama bomba yapmaya yakın yetenekler geliştiriyorlar. Bomba yapmıyorsunuz ama yetenek geliştirdiğiniz için yaptırıma tabisiniz. İnsanların anlamadığı. Atom bombası yapmıyorlar ama onun başlığı olan uranyum zenginleştirilmesi yapıyorlar. Atom bombası yok, yapmak istediklerine dair veri yandan başlık geliştirmeniz yandan uranyum zenginleştirmelisiniz. Buradaki sorun uranyum zenginleştirilmesi.
"SURİYE' GİDİLMESİ GEREK MESAFE VAR"
Suriye'nin birliği, bütünlüğü açısında bayağı mesafe kat edilmedi, kan dökülmeden diyalog yoluyla gelişiyor olması önemli. Biraz daha gidilmesi gereken mesafe. YPG'nin işgal ettiği topraklardan çekilmesi Kürt nüfusunun yaşadığı yerde pozisyon alması önceki haritaya göre çok daha sağlıklı durum. Ama durumdan daha iyi duruma gidilebilir. Mutabakat gereği tamamlanması gereken adımlar. İki tarafta güvensizlik. YPG'nin tarihi dönüşüm yaşaması gerekiyor kendi içinde. Daha gerçekçi daha Suriyeli, Irak Türkiye'nin güvenliğini tehdit etmeyen, PKK'nın orijinal emellerinin parçası olmayan durumda olurlarsa kendi ülkelerindeki Kürtlerin duruşuyla ilgili mücadele zemini olur, siyasi mücadele esastır. Biz Cumhurbaşkanı Şara'ya bunu öneriyoruz. Büyük dikkatle takip edeceğiz. Süreç devam ediyor. Şam'daki hükümetin tüm vatandaşlara sağladığı hak eşitlik ortamı önemli.
"AHMET ŞARA ARKADAŞLARININ ÇİZGİSİ DÜZGÜN"
Kürtlerin Şam tanışma imkanı olmadı, onlar farklı iradenin kontrolü altındaydılar, şimdi yavaş yavaş tanışacaklar. Ülke olarak Suriyeli Kürtlerle inanılmaz hassasiyetimiz. Daha önce Beşşar Esad defalarca görüştük. Kürtlerin haklarını zaman görüştük, çoğunun vatandaşlığı yok, ait hissetmiyorlar sıkıntı getirir dedik. Biz kendimiz için ne istiyorsak bölgemiz için onu istedik. Orda şöyle doldurma. her Sünni Arap'ın DEAŞ'lı ilan eden PKK propagandası. taraftan ise her Kürt'ü PKK'lı YPG'li gören anlayış. toksik anlayışların izole edilmesi gerekiyor. Ahmet Şara arkadaşlarının çizgisi düzgün. Halka zulmetmediler, inşallah sayfa Kürtlerin Arapların lehine kapanır Türkiye'nin güvenlik endişeleri giderilir Suriye daha güzel geleceğe yol. Bölgenin en büyük şansı Türkiye' istikrarlı yönetimin olması Cumhurbaşkanımızın irade makamında olmasıdır. Türkiye'nin bölgenin şansı.
PKK, Sincar, Mahmur Kandil' Kandil mağaralar topluluğudur. Sincar Gare ötesi unsurların daha yoğunlaştığı alanlardır. Buralarda çok uzak olmayan zamanda birtakım değişiklikler olacağını düşünüyorum.
Hükümetin Cumhurbaşkanı tarafından atanmış Dışişleri Bakanıyım, belli hiyerarşi içinde çalışıyorum, kadar hayati konularda Cumhurbaşkanımızın iradesi dışında çerçeve çizmemiz mümkün değil. siyasi hareket içinden geliyoruz ait olduğumuz ittifak platformu. Sayın Bahçeli’nin durduğu yer belli, Suriye konusunda dengeli isabetli yorumları. Olması gerekenler oydu, hem bölge halkının hem Kürtlerin lehine. Kan dökülmeden aşamaya gelinmesi. Dilerim bundan sonra kan dökülmeden diyalogla ilerler. Türkiye olumlu tüm yaklaşımların arkasındadır, yeter ki küçük iktidar alanları oluşturmak için oyunlar yapmasınlar, büyük resme baksınlar. 50-60 yıl önceki kır gerillacılığının zihniyle menfaat çıkmıyor artık, bunu gör artık.
class='medyanet-inline-adv'>"TRUMP ERDOĞAN'A SAYGI DUYUYOR"
Karşılıklı saygı var Trump Cumhurbaşkanımız arasında. Sayın Trump iş adamı olarak verdiği mücadele var, daha sonra siyasetçi olarak verdiği mücadele. Kendi analizime göre, Trump kendi için birtakım kriterler geliştirmiş. Uzun süre mücadele başarı iktidar ortaya koyan insanların güçlü olduğuna inanan duruşu. Cumhurbaşkanımızın uzun yıllardır tekrar tekrar seçilmesi sıkıntılı bölgede istikrar havzası oluşturmaya liderlik etmesi nedeniyle aynilik kuruyor. Cumhurbaşkanımız mahkemeler, darbeler, öldürme tehditleri karşı karşıya kaldı. Uzun yıllar birçok sıkıntıyı imtihanı taşıdı. Bununla ayakta kalan muzaffer olan liderlerin etrafta saygı uyandırması normal. Özellikle Batı dünyasında liderler çok uzun ömürlü olmuyor. Çalkantılı ortam. mücadeleden sonra ayakta kalan lidere saygı.
class='medyanet-inline-adv'>"MUHALEFETİN SÖYLEMLERİ KARŞISINDA DEHŞETLE İRKİLİYORUM"
Dehşetle irkiliyorum. Muhalefet partisi, ülkenin yedek kulübesidir, takım giderse takım gelip yönetecektir. Trump nerede bizimle. Suriye’deki gelişmeler, Gazze’deki ateşkes, Ukrayna’ ortaya konulan duruş Türkiye’nin Trupm politikaları örtüşmesi işbirliği yapması olabildiği kadar. Sayın Erdoğan’ın kişisel olarak lehine olan şey ? devleti milleti ilgilendiren stratejik konular. kötü duygu. Ben muhalefetteyim, iktidardaki adamın ülkemin aleyhine olsa başarısız olmasını dilemek durumundayım. Siyasi mücadele, muhalefette durmak sizi noktaya getiriyorsa burada sorun. Cumhurbaşkanımıza dış politikada genel uyum konuları, beraber hareket etme, bundan dolayı bölgesel liderliğe gösterilen saygı oradan uyum çıkmasının ülkemize kazandırdığı menfaat veya gelmesini önlediği sıkıntılar dışında ne katkı.
Cumhurbaşkanımızın türden şeylere ihtiyacı var birde… Yani ortaya koyduğu bütün liderlik devletin, milletin daha iyi noktaya gitmesi, hatta onun ötesinde, yani bölgesel sorumluluk vicdan taşıyor kendisi. Gazze'deki meselede bütün sıkıntılara rağmen hala şeyler olabilir diye orada şey yapılmaya çalışması, Suriye' belli konuları uhulet suhulete götürülme meselesi, Ukrayna meselesinde savaşın önlenmesi. Yani ben açıkçası konuların ne kadar büyük başarıyla götürüldüğü yerde türden dili açıkçası uygun bulmuyorum.
ABD' GAZZE' ATEŞKES ZİRVESİ
19 Şubatta ABD’ Gazze Zirvesi düzenlenecek. Liderler zirvesine kimin katılacağı konusunda Cumhurbaşkanımız daha karar ifade etmediler. Kendisine hafta sonu bilgilendirmede bulundum. 19 Şubat Ramazan’ın ilk günü, İslam dünyasından davet edilen başka liderler Başka ülkelerden katılmama durumu olabilir. Cumhurbaşkanımıza veriyi tekrar arz edeceğiz. Kendileri karar verecekler, davetiye kendilerine.
AB İLE İLİŞKİLER
AB ilişkilerimizin daha iyiye götürmenin yolları aranıyor. yoların arasında gümrük birliği vize serbestisi gibi konular. Doğu Batı aksı vardır kuzeyde. Ukrayna savaşı doğu-batı aksı ortadan kalktı. Türkiye’nin bulunduğu yer bağlantısallık açısından daha önemli hale geldi. Herkes kendi sorumluluk alanı çalışıyor. Örneğin Gümrük Birliği güncellemesinin ilerletilebilmesi için içerideki belli ülkelerin oy birliği rezervinin kaldırması gerekiyor. AB 230 milyar dolar ticaretimiz var, sağlıklı güncelleme olursa iki misline çıkabilir. Pazar daralmalarının sınırlamalarının yaşandığı iklimde her iki tarafında lehine. Kahir ekseriyet güncellemenin yapılmasından. Ancak Kıbrıs Rum kesimi başta olmak üzere istemiyorlar engelliyorlar. Yunan Başbakanı Miçotakis Dışişleri Bakanının sorunu çözecek kapasiteye niyete sahip olduklarına inanıyorum. İçerideki siyasal ortamın Yunan siyasetinde tür sorunları çözmeye ortam pek oluşturmuyor. sorunu çözmekle siyasi bedel ödemek arasında kalıyorlar.
Vize serbestisini yeniden gündeme aldık. Ayrıca Avrupalılar buradaki sorunu anladılar. Bundan önce vize ilgili kapasitenin yeniden güncellenmesi çoklu vize alan vatandaşlara yeniden kolaylık sağlanması. Avrupa yoğun iletişim. Vize talepleri Türkiye’den çok arttı Avrupa’ya. Türkiye dışındaki ülkelere aynı yaklaşımı gösteriyor.
"SİHA'LAR OYUN DEĞİŞTİRDİ"
Şimdi burada dış güvenlik, dış politika sorumluluğu taşırken bizim savunma sanayinde geliştirdiğimiz yeteneklerin kullanılması birkaç yerde bize ciddi alan sağlıyor. Birincisi klasik işte terörle mücadele gibi problemli alanlarda, sınır ötesindeki sorunlarımızda inanılmaz derecede bize oyun değiştirici çarpan etkisi getiriyor. biz mevcut harekatlarda, sıcak operasyonlarda geliştirdiğimiz bütün yetenekleri, silahları, mühimmatları, SİHA'ları, İHA'ları kullandığımız için sisteme yaptığımız geri beslemeler. Uçak harp şartlarında bütün sistemler kendilerini güncelliyor. ürün mükemmelleştirmesi dediğimiz ana ulaşıyorsunuz. Başkası sizin ürününüzü aldığı zaman aslında operasyonda denenmiş, mühimmat atma, mühimmatı attığı hedefi vuran uçağın hiçbir sistemi sıkıntısı olmayan, arayüzleri tamamıyla iyi yazılmış, donanımı yazılmış iyi sistem ortaya çıkıyor. Aynı şekilde ateş destek unsurları için geçerli.
Şimdi savunma sanayide bakanlık içerisinde yeni birim kurduk. Biz sadece ulusal güvenliğe bakıyorduk. Şimdi başka ülkelerle olan savunma sanayi iş birliğimiz, askeri iş birliğimiz artık dış politikamızın önemli alanı. işbirliklerini ülkelerle dış politikasını takip eden, bunu pratikte yapan silahlı kuvvetler ama biz artık dış politikada parça. Teknoloji ilgili oluşturduk. Burayla ilgili oluşturduk. Finansla ilgili oluşturduk. Yani bunlar artık modern diplomasi olmazsa olmaz alanlar. Enerjiyle ilgili var zaten. İnsan hakları ilgili. Bağlantısallıkla ilgili bugünlerde yeni müstakil birimler kuruyoruz.
Şimdi savunma sanayinde Afrika'dan birçok ülke sizden savunma sanayi ürünü almak istiyor. Savunma iş birliği yapmak, askeri tatbikat yapmak terörle mücadelede yalnız olmanı istiyor. küme artıyor. Yani askeri unsurlarımız, fiiliyata harekete geçmeden önce siyasi görüş alıyorlar. Yani biz burada böyle hareketi yapmalı mıyız, yapmamalı mıyız? Şimdi biz verileri toplayıp bakıyoruz. Genel büyük siyasi resim içerisinde. Çünkü Dışişleri Bakanlığı, Cumhurbaşkanının siyasi vizyonunu hayata geçirmek koordine etmekten sorumlu. Kanunen makam. Şimdi bizim dış politika alanlarımız. Enerji var, savunma var, istihbarat var, finans var, ticaret var, sanat var, eğitim. Bütün bunları bütüncül resim içerisinde Cumhurbaşkanı'nın koyduğu dış politika resimde nereye oturuyor? Nereye oturmalı? Hangisi ne zaman öne gelmeli? Kimin nerede kalmalı? Bunun envanterini tutan, planlamasını yapan Dışişleri Bakanlığı’dır. Biz burada açıkçası şunu görüyoruz artan şekilde artık savunma sanayi savunma işbirliği bizim vazgeçilmez dış politika alanımız. Tıpkı ticaret. Yani bizde çok ciddi alan ilerleten
Sizin verdiğiniz 6 SİHA milli güvenlik anlayışı değişen ülkeler. Biz bunu kendimiz yaşadık. SİHA'lar daha erken gelseydiler terörden daha erken kurtulma imkanımız olacaktı. Bunu bilen ülkeler vermedi müttefikiniz olsa.
