Selin Irmak KAÇMAZSon günlerin en çok konuşulan konularından biri çocuklar sosyal medya yasakları. Avustralya Fransa’dan sonra İspanya Çekya’ 15 yaş altı çocuklara sosyal medyanın yasaklanması planlanıyor. Türkiye’ konuyla ilgili meclise kanun teklifi sunulması bekleniyor. Tüm bunlar olurken kafalarda ise çok fazla soru işareti var; sosyal medya çocuklara teknik olarak nasıl yasaklanacak? Nasıl mekanizma denetlenmesi planlanıyor? En önemlisi yasaklar gerçekten çözüm mü? Uzman isim hürriyet.tr’ye anlattı.class='medyanet-inline-adv'>

AVUSTRALYA İLE BAŞLADI, DÜNYAYA YAYILIYOR

Dünyada sosyal medya kullanımına yaş sınırı getirilmesi konusunda en radikal adımlar Avustralya Fransa tarafından atıldı. Avustralya, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarını kullanmasını tamamen yasaklayan yasal düzenlemeyi hayata geçirerek alanda öncü ülkelerden biri.

Fransa ise daha kademeli yaklaşım benimseyerek ‘dijital rüşt’ yaşını 15 olarak belirledi yaşın altındaki çocukların sosyal medya kullanımını ebeveyn iznine bağladı.

Haberlerimizi Google’ Takip EdinEn güncel haberlere son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.Google’ tercih edilen
olarak ekleyin

İspanya Çekya benzer şekilde 15 yaş sınırını savunuyor, çocukların özellikle ruh sağlığını korumayı amaçlayan düzenlemeler üzerinde çalışıyor. yaklaşım, çocukların dijital ortamda karşılaştıkları risklerin devletler tarafından artık daha ciddiye alındığını gösteriyor.

eğilim yalnızca Avrupa sınırlı değil. Amerika Birleşik Devletleri’nde Florida başta olmak üzere bazı eyaletlerde 14 yaş altındaki çocuklar için sosyal medya yasağı uygulanıyor.

İngiltere ise doğrudan yaş sınırı koymak yerine, “Çevrimiçi Güvenlik Yasası” kapsamında platformlara çocuklara yönelik içerik denetimi konusunda ağır yaptırımlar öngörüyor. Tüm gelişmeler, devletlerin sosyal medyayı yalnızca bireysel eğlence alanı olarak değil, kamusal sorumluluk gerektiren alan olarak ele aldığını ortaya koyuyor.

ÇOCUKLARDA ÇOK FAZLA SORUNA NEDEN OLUYOR

“Yasağın arkasındaki psikolojik sosyolojik motivasyonlar nedir?” diye sorduğumuz Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Görsel İletişim Tasarımı Anabilim Dalı Başkanı. Ali Murat Kırık, “Psikolojik açıdan değerlendirildiğinde, ergenlik dönemindeki çocukların beyin gelişimi henüz tamamlanmadığı için sosyal medyanın sunduğu anlık ödül mekanizmalarına karşı oldukça hassas oldukları biliniyor. i, yorum bildirimler üzerinden işleyen sistemler, dopamin salınımını tetikleyerek çocuklarda bağımlılık eğilimini güçlendiriyor. yaş grubunda siber zorbalık, beden algısı sorunları kontrolsüz içerik tüketimi, depresyon kaygı bozuklukları riskini ciddi ölçüde artırıyor” dedi ekledi:

class='medyanet-inline-adv'>

“Sosyolojik açıdan bakıldığında ise sosyal medyanın çocukların günlük yaşam pratiklerini dönüştürdüğü görülüyor. Uzun süreli ekran kullanımı, dikkat dağınıklığına, uyku düzeninin bozulmasına akademik başarının düşmesine yol açabiliyor. Ayrıca çocukların yüz yüze sosyal ilişkilerinin zayıflaması, sosyal becerilerin gelişimini olumsuz etkileyebiliyor. nedenle devletler, çocukları henüz eleştirel süzgeçten geçiremedikleri yoğun bilgi yönlendirme akışından uzak tutmayı daha sağlıklı gelişim ortamı oluşturmayı hedefliyor.”

SOSYAL MEDYA YASAĞI NASIL UYGULANIYOR?

“ tür yasakların hayata geçirilebilmesi açısından en kritik unsur, yaş doğrulama sistemleridir” diyen. Ali Murat Kırık uygulanabilirlik denetim konusunda bilgileri verdi:

-- Türkiye’ gündeme gelen düzenlemede yer aldığı üzere, sosyal medya şirketlerinin kullanıcıların yaşını yalnızca beyan üzerinden değil, teknik doğrulama yöntemleriyle tespit etmesi öngörülüyor.

-- Dijital kimlik doğrulama sistemleri, kamu altyapılarıyla entegrasyon veya biyometrik doğrulama yöntemleri kapsamda değerlendiriliyor.

-- sistemler, çocukların yaş bilgilerini yanlış girerek platformlara erişmesini büyük ölçüde engelleyebilir. Ancak aynı zamanda veri güvenliği mahremiyet konularında ciddi tartışmaları beraberinde getiriyor.

-- Özellikle çocuklara ait kimlik biyometrik verilerin teknoloji şirketleri tarafından işlenmesi, olası güvenlik açıkları veri ihlalleri açısından dikkatle ele alınmalıdır. noktada çocuk hakları savunucuları, güvenliğin sağlanması mahremiyetin korunması arasında dengeli yaklaşım benimsenmesi gerektiğini vurguluyor.

class='medyanet-inline-adv'>Gözden Kaçmasın Anne babalar dikkat edin, çocuğunuzun velayeti elinizden alınabilir! Sosyal medyada çocukları mak masum yoksa hak ihlali ?Haberi görüntüle

YASAK EĞİTİM Mİ DAHA ETKİLİ?
Prof. Ali Murat Kırık, tamamen yasaklayıcı yaklaşımın kısa vadede koruyucu etki yaratabileceğini ancak uzun vadede çocuklarda merak duygusunu artırarak VPN gibi alternatif yollarla platformlara erişim riskini beraberinde getirebileceğini söyledi ekledi:

“ nedenle yalnızca yasaklamaya dayalı politikalar yerine, dijital okuryazarlık eğitimleriyle desteklenen çok boyutlu yaklaşımın benimsenmesi gerekmektedir. Dijital okuryazarlık eğitimi sayesinde çocuklar, sosyal medya platformlarının nasıl çalıştığını, algoritmaların hangi içerikleri neden öne çıkardığını çevrim içi risklerle nasıl başa çıkabileceklerini öğrenebilir. bilgi beceriler, çocukların yasaklar kaldırıldığında dahi dijital ortamda daha bilinçli kontrollü hareket etmelerini sağlayacaktır.”

class='medyanet-inline-adv'>

EBEVEYN DEVLET ARASINDAKİ ROL DAĞILIMI

tür düzenlemeler, çocukların dijital ortamda korunması konusunda ebeveynler devlet arasındaki rol ımını yeniden gündeme getiriyor. Günümüzde ebeveyn denetim araçlarının karmaşıklığı platformların gelişmiş algoritmaları karşısında ailelerin tek başına yeterli denetimi sağlaması zorlaşıyor.

Ali Murat Kırık, durumun, devletin daha aktif düzenleyici denetleyici rol üstlenmesine yol açtığını söyledi, “Ancak burada temel amaç, devletin ailelerin yerine geçmesi değil; ailelere destek olacak çerçeve sunmasıdır. Özgürlükler güvenlik arasındaki dengenin korunması noktada büyük önem taşıyor. En sağlıklı yaklaşım, devletin platformlara yönelik net kurallar koyması ailelerin kuralları ev içinde rehberlik yoluyla tamamlamasıdır”.

Gözden KaçmasınAK Parti Genel Başkan Yardımcısı Ömer İleri: Türkiye siber vatana sahip çıkıyorHaberi görüntüle

KÜRESEL BİR STANDART HALİNE GELME İHTİMALİ VAR ?

“Avrupa merkezli dijital kısıtlama eğiliminin küresel ölçekte yayılması kuvvetle muhtemeldir. Türkiye gibi genç nüfusu yüksek sosyal medya kullanım oranları dünya ortalamasının üzerinde olan ülkelerde tür düzenlemeler geniş yankı uyandıracaktır. Toplumsal kabul açısından özellikle ebeveynlerden destek gelmesi beklenebilir; ancak gençlerin teknolojiye hızlı uyum sağlama becerisi, uygulamada bazı zorluklar yaratabilir” diyen. Kırık şunları söyledi:

“ sürecin küresel standart haline gelmesi, sosyal medya şirketlerini yaşa uygun içerik üretimi filtreleme konusunda daha şeffaf sorumlu davranmaya zorlayacaktır. Türkiye’nin sürece dahil olması, yerel denetim mekanizmalarının güçlenmesine katkı sağlayabilir. Ancak uygulamanın yalnızca teknik erişim engeli olarak kalmaması, pedagojik sosyal desteklerle birlikte yürütülmesi gerekmektedir.”

Gözden KaçmasınDark web gerçeği: Sosyal medyada ılan çocuk fotoğraflarında pedofili tehlikesi. 7 SORU 7 YANITHaberi görüntüle

TÜRKİYE’ KANUN TEKLİFİNİN SUNULMASI BEKLENİYOR

Türkiye’ Meclis’e sunulması beklenen kanun teklifi, sosyal medya kullanımını yalnızca yasaklama üzerinden değil, bütüncül sistem çerçevesinde ele alıyor. Teklife göre 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya hesabı açması yasaklanacak; sosyal medya şirketlerine yaş doğrulama yaşa uygun içerik sunma yükümlülüğü getirilecek.

Ayrıca düzenleme dijital oyun alanını kapsıyor; çocukların yalnızca yaş gruplarına uygun oyunlara erişebilmesini öngören sınıflandırma sistemi planlanıyor. yaklaşım, çocukların şiddet veya uygunsuz içeriklerle karşılaşmasını önlemeyi dijital ortamda daha güvenli deneyim yaşamalarını sağlamayı amaçlıyor.