Arkadaşlık uygulamaları son zamanlarda mobil cihazlara en çok indirilen programlar arasında yer alıyor. Kullanıcılar tanımadıkları kişilerle arkadaşlık kurmak ya yeni ilişkiye yelken açmak için uygulamaları yüklüyor. tarz uygulamaların kullanım şekli ise hemen hemen.
Uygulamalarda yer alan kullanıcı profilleri sağa kaydırılırsa kişi ilmiş oluyor. Karşı taraf sizi sağa kaydırırsa eşleşme gerçekleşiyor. Eşleşen çiftler sohbet etmeye başlıyor duruma göre ilk buluşma ayarlanıyor.
Kimileri uygulama üzerinden mutluluğu bulurken kimileri ise adeta kabusu yaşıyor. tarz uygulamalar üzerinden artan dolandırıcılık olayları birçok kişiyi mağdur ediyor. Bazı mağdurlar tarz arkadaşlık uygulamalarında açılan sahte hesaplara güvenip para kişisel bilgilerini karşı tarafa yollayarak mağdur oluyor. Bazıları programlar üzerinden tanıştığı kişiler kişilerin davet ettiği mekana giderek tuzağa düşüyor. Mekan tarafından fahiş hesaplar ödettirilerek mağduriyet yaşanıyor.
Haberlerimizi Google’ Takip EdinEn güncel haberlere son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.Google’ tercih edilenolarak ekleyin
DOLANDIRICILIK AĞINA ÇEKİLDİK
Hurriyet.tr olarak sosyal medya üzerinde gördüğünüz mağduriyet yaşayan insanların mesajlarından yola çıkarak tarz uygulamalarda nasıl dolandırıcılık yaşandığını denemeye karar verdik. Uygulama üzerinden eşleştiğim kendisini güzellik uzmanı olarak tanıtan şahıs benimle hemen yakınlık kurdu beni farklı mesajlaşma uygulamasına davet.
Burada vakit kaybetmeden İstanbul'un Beşiktaş semtinde görüşme ayarlamak istedi. Şahıs başka semtte buluşma isteğimi kabul etmeyerek Beşiktaş'ta kendi belirlediği mekanda buluşmak üzere ısrar. Şahsın Beşiktaş'ta davet ettiği mekana doğru yola çıktım. Şahıs yol boyunca yazdıklarımı cevaplamadan yaklaşık 10 dakikada tam geliş saatimi sordu. Mekan, popüler yerlerin aksine Beşiktaş Çarşısı'nda değil, arka sokakların birinde izbe yerdi. Girişteki güvenlik sanki beni daha önceden tanıyormuş gibi misafirimin üçüncü katta beni beklediğini söyledi. üst kata çıktığımda üçüncü kata sadece özel misafirlerin alındığını belirten korumalar üst araması yapmak ceketimi almak istedi. Üst aramasını kabul etmeyerek mekanın dışına çıktım eşleştiğim kişiye " mekanı medim başka yere gidelim" diye mesaj attım. Şahıs ise beklememi söyledi kapıya geldi. Eşleştiğim kişinin kapıya gelince uygulamadaki kendisinin uygulamaya yüklediği fotoğrafları hiç benzemediğini gördüm.
class='medyanet-inline-adv'>
Şahıs üst araması yaptırmam içeri girmem konusunda beni ikna etmeye çalıştı. Ben kendisine Beşiktaş'ta başka hiçbir mekanda üst araması yapılmadığını ifade ettim. Hatta mekanda ben hariç içeri giren müşterilere üst araması yapılmadığını söyledim. Şahıs içeri girmem konusunda ısrarını sürdürünce mekanı güvenli bulmadığımı başıma şey gelmesinden şüphelendiğimi ifade ettim. Beşiktaş'ta herkes tarafından bilinen mekanlara gitme isteğimi yineledim. Bunun üzerine şahıs "bekle eşyalarımı alayım" diye içeri girdi geri gelmedi. Az önce beni bekleyen mekanın koruması içeri girmemem için kapıyı kapattı. Şahsın beni uygulamadan sildiğini fark ettim. Ancak sonradan mekanın Google'daki yorumlarını okuduğumda ise daha önce kişinin uygulama üzerinden mekana davet edildiği gece sonunda zorla fahiş hesap ödetildiğini gördüm. Aynı sokakta bulunan başka mekan için benzer yorumlar yapıldığını okudum.
Artık dolandırıcılık tuzağına çekildiğimden emindim. Tabi şahsın planı kendi başına yoksa mekanla ortak düzenlediği konusunda elimde kanıtlar.
BAL TUZAĞINA DİKKAT!
tarz arkadaşlık uygulamaları üzerinden dolandırıcılıkların artması üzerine Adli Bilişim Uzmanı. Ali Murat Kırık tarz uygulamalar üzerinden yaşanan dolandırıcılık yöntemlerini sıraladı. "Eşleşme uygulamalarında son yıllarda organize dolandırıcılık vakalarında artış görülmektedir" diyen Kırık yöntemlerin başında 'bal tuzağı' olarak adlandırılan tekniğin geldiğini ifade. Kırık tekniği "Dolandırıcılar, romantik ilgi kurma amacı varmış gibi davranarak hedef kişiye hızla güven verir kısa sürede yüz yüze buluşma teklif. Buluşmalar çoğu zaman önceden ayarlanmış pahalı mekânlarda gerçekleştirilir mağdur, yüksek hesaplar ödemek zorunda bırakılır. Bazı durumlarda mekân dolandırıcılar arasında iş birliği bulunduğu iddia edilmektedir." şeklinde tanımladı.
class='medyanet-inline-adv'>SAHTE PROFİL TEHLİKESİ
yaygın yöntemin ise yapay zekâ oluşturulan sahte profil görsellerin kullanılması olduğunu ifade eden Kırık, yöntem sonucu birçok kişinin dolandırıldığını sözlerine ekledi. Adli Bilişim Uzmanı "Gerçekçi fotoğraflar videolarla desteklenen profiller, karşı tarafta güven yakınlık hissi oluşturur. Ardından acil ihtiyaç, yatırım fırsatı veya hediye talebi gibi gerekçelerle para istenir. Dolandırıcılar genellikle duygusal manipülasyon teknikleri kullanarak hedef kişinin hızlı karar vermesini sağlamaya çalışır. Para transferi gerçekleştikten sonra iletişimin kesilmesi sık karşılaşılan durumdur.".
class='medyanet-inline-adv'>TARZ UYGULAMALAR ÜZERİNDEN ŞANTAJ OLDUKÇA YAYGIN
Kırık dolandırıcılık yöntemlerinin bunlarla sınırlı kalmadığını ifade. "Sıklıkla görülen başka tuzak ise kullanıcıları farklı mesajlaşma uygulamalarına yönlendirme müstehcen içerik üzerinden şantaj yapma yöntemidir." diyen Kırık, sözlerini "Dolandırıcılar, eşleşme uygulamasında kısa sürede güven kurduktan sonra sohbeti başka platforma taşımayı teklif. aşamada karşı tarafa müstehcen fotoğraflar gönderilir benzer görüntüler talep edilir. Elde edilen görüntüler daha sonra kişinin ailesine, arkadaşlarına veya iş çevresine gönderileceği tehdidiyle şantaj unsuru olarak kullanılır para talep edilir." şeklinde sürdürdü.
Kırık arkadaşlık uygulamaları üzerinden dolandırıcılığın nasıl gerçekleştiğini ise şekilde ifade etti:
tür dolandırıcılıkların işleyişi genellikle belirli aşamalardan oluşur. İlk aşamada dikkat çekici profil iletişim kurulur yoğun mesajlaşma yoluyla güven ilişkisi geliştirilirler. Ardından hızlı yakınlaşma sağlanır ya fiziksel buluşma organize edilir ya çevrim içi maddi talepler içerik ımları gündeme getirilir. Sürecin temel amacı, hedef kişinin şüphe duymasını engelleyecek psikolojik ortam yaratmak kısa sürede maddi kazanç elde etmektir.
Uzman isim, koruma açısından bazı yöntemlerin büyük önem taşıdığını vurgulayarak tarz uygulamalarda dolandırıcıların tuzağına düşmemek için dikkat edilmesi gerekenleri sıraladı:
Çok hızlı samimiyet kuran, farklı uygulamalara geçmek isteyen veya kısa sürede para özel görüntü talep eden profillere temkinli yaklaşılmalıdır. İlk buluşmalar kamuya açık makul fiyatlı mekânlarda yapılmalı; çevrim içi tanışılan kişilere para gönderilmemeli özel görüntüler ılmamalıdır. Profil fotoğraflarının tersine görsel arama kontrol edilmesi kişisel-finansal bilgilerin korunması riskleri önemli ölçüde azaltır.
Gözden Kaçmasınİklim değişikliğinde geldiğimiz nokta: Kıyamet Buzulu'na duvar örülecek | 40 milyar dolarlık proje işe yarayacak ?Haberi görüntüle' UYGULAMALARI KULLANMAK İYİ HİSSETME İHTİYACIYLA İLGİLİ'
Peki uygulamaları neden kullanıyoruz? Uzman Psikolog Gizem Türker, uygulamalarının insanların sosyalleşmelerini kolaylaştırdığını ancak birçok sakınca barındırdığını anlattı. Türker " uygulamalar, tanışma sosyalleşme alanlarını genişletmek gibi katkılar sunsa psikolojik açıdan bazı sakıncalı durumlara neden olmaktadır.".
sakıncalı durumlardan en belirgin olanının insanların "iyi hissetme" ihtiyacıyla ilgili olduğunu söyleyen Türker, durumu şekilde açıkladı:
Flört uygulamaları, kullanıcılarına hızlı onay sunarak başkası tarafından görülme ihtiyacını tatmin. Görülme ihtiyacı, en temel sosyal ihtiyacımızdır. Şöyle ki görülmeyen bebek hayatta kalamaz. Yetişkin olduğumuzda ise, ihtiyaç fiziksel ihtiyaç olmaktan çıkıp sosyal ihtiyaca dönüşür. başkası tarafından fark edilme, görülme, ilme arzusunu uygulamalar anlık eşleşme karşılayarak kişiye değerli olduğu hissini anında yaşatır. iyi hissettiren duygulara çok hızlı geçiş sağlar. Rahatsız edici duygular ortaya çıkacak olduğunda, kişi duygularla baş etme kapasitesini geliştirmek yerine, duygulardan hızla uzaklaşmanın pratik yolunu öğrenmiş.
Flört uygulamalarının psikolojide “eyleme vurma (acting out)” diye açıklanan kavramla ilişkilendirilebileceğini belirten Uzman Psikolog, "Rahatsız edici duyguyu hızlıca bertaraf etmek amacıyla kullanılan tüm yöntemler, eyleme vurma davranışıdır. Bunun örneklerine alkolün aşırı kullanımı, çılgınca alışveriş yapma, kendini tehlikeye atacak düzeyde hızlı araç kullanımı, aşırı uyuma, aşırı konuşma, aşırı çalışma gibi kontrolsüz görünen durumlarda sıklıkla rastlarız." ifadelerini kullandı.
'KAYDIRMA (SWIPE) HAREKETİ SAĞLIKSIZ BİR DUYGU DÜZENLEME BİÇİMİ'
uygulamaların ana öğesi olan uygulamaya üye kişilerle eşleşme amacı yapılan “kaydırma (Swipe)” hareketinin psikolojideki sakıncalarına değinen Türker, kaydırmayı " hareket yalnızca teknik seçim yöntemi değil, aynı zamanda sağlıksız duygu düzenleme biçimidir." şeklinde açıkladı. Türker Swipe hareketi ilgili sözlerini şöyle noktaladı:
İki insan flört aşamasında ya romantik ilişkinin erken evrelerindeyken belirsizliğin yarattığı birtakım duygular nedeniyle huzursuz olabilir. Sağlıklı olan, duyguların içerisinde gerektiği kadar kalabilmektir. Swipe hareketi ise bunun tam tersine, hızla başka ihtimale yönelmeyi mümkün kılar. Psikodinamik açıdan bakıldığında durum yine ‘eyleme vurma davranışı’ ilişkilenmektedir. Kişi böylelikle kendisini zorlayabilecek duyguları zihinsel ruhsal olarak işlemek yerine, sonraki olasılığa geçerek geçici rahatlama sağlar.
Dolayısıyla flört uygulamaları tanışma yöntemi olma işlevini kaybedip duygusal kaçış refleksine dönüştüğü noktada, kullanıcıların duygu düzenleme kapasitesinin gelişimini engelleyen araç niteliği kazanmaktadır.
