Günün neredeyse her saati meşgulüz. Cevap bekleyen mesajlar, yetiştirilecek işler, kesintisiz bildirim akışı. Yükümüzü hafifletmek için sıklıkla yapay zekânın kapısını çalıyoruz. kolaylığı sevdik; en basit hesaplamaları ona yaptırıyor, tatil planlarımızı, hatta ilişki çıkmazlarımızı bile emanet ediyoruz. Geçen aylarda ‘Gençler yapay zekâya en çok ne soruyor’ anketimizde verilen yanıtlardan biri çarpıcıydı: “Arkadaşlarıma sormaya utandığım soruları ona soruyorum!” Gittikçe birbirimizi daha az dinliyor; sorunlarımızı arkadaşlarımızla değil, yapay zekâ uygulamalarıyla ıyoruz. Ama yandan kontrol kaybından kaygılanıyor, değersizleşme hissi yaşıyor, ilişkilerimizin çıkmaza girdiğini hissediyoruz. Kaygılarımız artıyor. ‘Ne yapmalıyım’, ‘Geleceğe en donanımlı şekilde nasıl hazır olabilirim’ gibi sorular zihnimizde dönüp duruyor. Hele anne-babaların endişesi çok daha büyük. Sürekli planlarını güncellemeleri gerekiyor!
class='medyanet-inline-adv'>‘Yan yana gelelim’
11 Şubat’ta Vera Etkinlik’in düzenlediği webinar’ (çevrimiçi seminer) iki ayrı oturumda Gündüz Vassaf Yuval Noah Harari ‘Dijital çağın belirsizlikleri içinde ruhsal dayanıklılık nasıl inşa edilir’ konusunu anlattı. Önce moderatör Emre Buga’nın sorularını yanıtladılar, sonrada katılımcıların. Yuval Noah Harari kodlama örneğini vererek “Kısa süre öncesine kadar kodlama öğrenin deniyordu. Oysa bugün yapay zekâ hızla kod yazıyor. Belki birkaç yıl içinde kodlamanın büyük kısmını zaten makineler yapacak. Dolayısıyla tek dar beceriye aşırı yatırım yapmak riskli olabilir” diyerek odaklanılması gereken beceriler konusunda öneriler tı. Gündüz Vassaf’sa araya gelmenin önemine dikkat çekti.
Haberlerimizi Google’ Takip EdinEn güncel haberlere son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.Google’ tercih edilenolarak ekleyin
Vassaf konuşmasında hem yapay zekâ geliştiricilerinin sorumluluk anlayışına değindi hem onlara ‘Dur’ diyemezsek neler olabileceğinden bahsetti. Bana göre Vassaf’ın konuşmasındaki en önemli noktalardan biri, gündelik hayatımızdaki derin temas anlarıydı. “Yan yana gelelim, göz göze buluşalım, hissedelim, sorgulayalım” dedi aile sofrasının önemine değindi: “Aile sofrasında okuyoruz birbirimizin yüzünü, çatalı tutuşundan görüyoruz. Onu görmüyorsak bunun sonu okulu bombalayan çocuğa kadar gidebilir. Evde akşam yemeği yoksa suçlusu biziz.”
class='medyanet-inline-adv'>Webinar’ Harari çokkutupluluğu sosyal medya algoritmalar üzerinden ele. İnsanların birbirini dinleme becerisini ciddi ölçüde kaybettiğini, neredeyse bütün sohbetlerin arasında ekranın var olduğunu ekranın arkasındaki algoritmaları anlattı. Etkileşimi maksimize etmek için yapılanların korku öfke düğmelerimize bastığını, daha fazla nefret, kutuplaşma üretildiğini son 10 yıldır zihinlerin büyük ölçüde içeriklerle beslendiğini söyleyen Harari “Pozitif gelişmeler olabilir. Değişim hızla devam ediyor önemli olan şey panik olmamamız ne olduğunu anlamamız. Değişimin boyutlarını idrak etmemiz lazım”. Harari beceri yelpazesinin genişletilmesini önerdi: “Beyin, kalp el becerilerinden bahsediyorum. Zihinsel, duygusal sosyal becerileriniz motor becerileriniz olsun hayatta. Üçünün kombinasyonu elimizdeki en iyi strateji. 10 yıl sonra insanlar nasıl işler yapacak, bunu bilemiyoruz ama kombinasyona sahip olmak sizi en güvenli yerde tutacaktır. Duygusal sosyal beceriler önemli olmaya devam edecek çünkü psikolojik baskı daha artacak. Belki en önemli beceri esnek zihne sahip olmak.”
class='medyanet-inline-adv'>‘İlişki gerekiyorsa.’
Harari katılımcıdan gelen “Hayatta kalmak için neleri bilmemiz gerekecek? Mesela gelecekte peynir yapmak matematik bilmekten daha kıymetli olacak ? Aile sahibi olmak zeki olmaktan daha kıymetli olacak ” sorusunaysa yanıtı verdi: “Evet, muhtemelen. Sadece sayı kelimelerden ibaret olan her şey yapay zekâ için son derece kolay. Sosyal ilişki gerektiren alanlar ya fiziksel olarak yapılan işlerse yapay zekâ için daha. Mümkün değil demiyorum, muhtemelen olacaktır. Ama 10-20 sonrasında bunlar hâlâ insani beceriler olacak. Dolayısıyla iyi dostluğu sürdürmeyi becerebilmek muhtemelen matematik bilmeye kıyasla oldukça değerli olacak.”
