ABD Başkanı Donald Trump, 12 süren savaşın İsrail-İran savaşının ardından Tahran'ın nükleer programının “yok edildiğini” defalarca dile getirmesine rağmen, yeniden askeri seçeneklerin masada olduğuna ilişkin tansiyonu yükselten açıklamaları dikkat çekti.
ABD istihbaratının İran’ın “nükleer silah üretmediği” değerlendirmesine rağmen Trump, "Gece yarısı çekici" adı verilen operasyonun ardından “İran’ın kilit nükleer zenginleştirme tesisleri tamamen bütünüyle yok edildi” demişti.
Trump'ın, İran'ın nükleer kapasitesinin yok edildiğini sözlerle açıklamıştı:
Haberlerimizi Google’ Takip EdinEn güncel haberlere son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.Google’ tercih edilenolarak ekleyin
- 16 Temmuz: Tüm potansiyel nükleer kapasitelerini devre dışı bıraktık
- 31 Temmuz: Tamamen yok ettik
- 18 Ağustos: İran'ın gelecekteki nükleer kapasitesini tamamen ortadan kaldırdık
- 20 Eylül: Zenginleştirilmiş uranyumlarını tamamen yok ederek İran'ın nükleer umutlarını ortadan kaldırdım
- 13 Ekim: Nükleer programları. Tamamen ortadan kaldırıldı
- 11 Kasım: İran'ın nükleer kapasitesini tamamen yok ettik
- 19 Kasım: İran'ın nükleer kapasitesini çok hızlı, güçlü etkili şekilde ortadan kaldırdık
- 11 Aralık: Nükleer kapasitelerini tamamen yok ettik
- 8 Ocak: İran'ın nükleer tehdidini ortadan kaldırdık yok ettik
- 20 Ocak: Nükleer zenginleştirme kapasitelerini yok ettik
- 13 Şubat: İran'ın nükleer potansiyel kapasitesinin tamamen yok edilmesi sağlandı
Ancak CNN International tarafından yayımlanan istihbarat değerlendirmesinde, saldırıların İran’ın nükleer programını tamamen yok etmediği, yalnızca birkaç ay geriye götürmüş olabileceği belirtildi.
class='medyanet-inline-adv'>NÜKLEER İDDİASI YENİDEN MASADA
Washington yönetiminin son dönemdeki söylemleri, İran’a yönelik olası yeni operasyonun gerekçesi konusunda soru işaretlerini artırdı.
İran ABD arasındaki müzakerelere rağmen iki ülke arasındaki gerilim yeniden artarken Tahran'ın nükleer kapasitesi yeniden gündeme geldi.
Washington Tahran arasındaki tansiyonun en yüksek seviyede olduğunu ifade eden Trump, ABD'yi vurabilecek füzeler geliştirdiğini öne sürdü İran’ın nükleer silah geliştirmesine karşı askeri güç kullanabileceklerini söyledi.
Trump yönetimi, son günlerde İran’ın nükleer tehdidine yeniden vurgu yaptı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsviçre' gerçekleşen müzakerelere ilişkin “Buradaki öncelikli amacımız, İran’ın nükleer silah elde etmesini istememektir”.
Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ise “Sivil nükleer enerji için gerekenin çok ötesinde zenginleştirme yapıyorlar. oran %60’a kadar çıktı. Muhtemelen endüstriyel düzeyde bomba yapımında kullanılacak malzemeye sahip olmalarına hafta kaldı” ifadelerini kullandı.
class='medyanet-inline-adv'>Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “İran’a karşı saldırı için öne sürülebilecek birçok neden argüman var” ifadelerini kullandı.
"KAN DÖKMEYE HAZIR"
The Times gazetesinde yer alan habere göre İran, artan gerilim ortamında dikkat çeken stratejik değişime gitti.
Habere göre İran, olası çatışmada “çok büyük bedel ödeme pahasına bile olsa Amerikan kanı dökmeye hazır” olduğu mesajını verdi.
Uzmanlara göre yaklaşım, Tahran’ın artık caydırıcılığı farklı seviyeye taşıma arayışının göstergesi.
HAMANEY'DEN "HALEF" PLANI
İran’ın dini lideri Ali Hamaney, 12 gün süren savaş sırasında kritik talimat verdi. Hamaney, olası suikast riskine karşı üç din adamından oluşan gizli halef listesi hazırladı.
class='medyanet-inline-adv'>Hamaney ayrıca yalnızca kendi yerine değil, atadığı tüm askeri sivil liderler için dört kademeli halefiyet sistemi oluşturdu. sistem Hamaney, liderlik kadrosunun hedef alınması durumunda rejimin devamlılığını garanti altına almayı amaçladı.
“MOZAİK SAVUNMA” STRATEJİSİ DEVREDE
İran yönetimi, komuta-kontrol yapısında önemli değişikliklere gitti. Merkezden yönetimin sekteye uğraması ihtimaline karşı, ülke genelinde daha özerk hareket edebilen “mozaik yapı” oluşturuldu.
model, rejimin devrilmesi durumunda bile farklı bölgelerde direnişin sürmesini sağlayacak şekilde kurgulandı. Haberde, aynı zamanda 1980’lerdeki İran-Irak Savaşı döneminde kullanılan paralel yapıların yeniden devreye alındığının ifade edildiği aktarıldı.
class='medyanet-inline-adv'>Uluslararası Kriz Grubu İran Direktörü Ali Vaez, Tahran'ın stratejisini sözlerle özetledi:
“Geçen sefer hazırlıksız yakalandılar. sefer ders çıkarıyorlar her türlü olasılığa karşı hazırlık yapıyorlar. İran’ın stratejik hedefi teslim olmak değil, hayatta kalmak karşı koyma kapasitesini korumaktır.”
İran'ın, geçmişte sınırlı misillemelerle gerilimi kontrol altında tutmaya çalıştığını belirten Vaez, "“İran çok ölçülü şekilde karşılık verdi hiçbir Amerikan kaybı olmadı. Çok büyük bedel anlamına gelse bile sefer Trump’ın gelecekte askeri harekât düşünmesini engellemek için Amerikan kanı dökebilirler.".
Gözden KaçmasınABD'nin dev askeri yığınağı uydu görüntüleriyle tespit edildi: 150 savaş uçağı İran'a karşı konuşlandırıldıHaberi görüntüle
İRAN CUMHURBAŞKANI PEZEŞKİYAN’DAN NÜKLEER MÜZAKERELERLE İLGİLİ AÇIKLAMA
class='medyanet-inline-adv'>ANKARA (AA) - İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD yürütülen müzakere sürecini, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in talimatları doğrultusunda sürdürdüklerini "ne savaş ne barış" şeklindeki "yıpratıcı" durumun üstesinden gelecek şekilde yönetmeye çalıştıklarını söyledi.
İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, Mazenderan eyaletinde katıldığı programda konuşan Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, ABD yarın İsviçre'nin Cenevre kentinde devam edecek nükleer görüşmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Pezeşkiyan, " süreç yarın Cenevre' Dışişleri Bakanı'nın (Abbas Erakçi) katılımıyla devam edecek. Hükümet olarak, Devrim Rehberi'nin (Hamaney) yönlendirmesi talimatları doğrultusunda müzakere sürecini yönlendirmeye 'ne savaş ne barış' şeklindeki yıpratıcı durumun üstesinden gelecek şekilde yönetmeye çalıştık." ifadelerini kullandı.
Müzakerelerin iyi gelecek vadettiğini söyleyen Pezeşkiyan, "Müzakere süreci istenen sonucu verirse, önümüzdeki engelleri kaldırmak ülkenin kalkınma sürecini daha hızlı kolay şekilde ilerletmek şüphesiz mümkün olacaktır.". Pezeşkiyan, komşu ülkelerle ilişkilerin önemli ölçüde geliştiğini bunu daha güçlendirmeye kararlı olduklarını sözlerine ekledi.
HİZBULLAH'TAN DİKKAT ÇEKEN AÇIKLAMA
AFP'ye konuşan Hizbullah yetkilisi, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’e yönelik olası saldırıya ilişkin kritik mesajlar verdi.
Hizbullah yetkilisi, “Yüce Lider Ali Hamaney’e yönelik herhangi doğrudan saldırı, kırmızı çizgiyi aşacaktır” ifadelerini kullandı. Yetkili, böyle durumda Hizbullah'un nasıl karşılık vereceğine dair detay madı.
Aynı açıklamada, ABD’nin İran’a yönelik “kısıtlı” saldırılar düzenlemesi halinde Hizbullah’ın doğrudan müdahil olmayacağı belirtildi.
İRAN DIŞİŞLERİ BAKANI ERAKÇİ: CENEVRE' ÇÖZÜME ULAŞMA İMKANI BULUNDUĞUNA İNANIYORUM
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Cenevre’ yarın ABD'yle müzakerelerde adil dengeli çözüm üzerinde anlaşmaya varma imkanı bulunduğuna inandığını söyledi.
India Today'e konuşan Erakçi, ABD'yle üçüncü tur görüşmeler için Cenevre'ye hareket etmeden önce Tahran' açıklamalarda bulundu. Ülkesinin nükleer faaliyetleriyle ilgili soruları yanıtlamaya endişeleri gidermeye hazır olduklarını vurgulayan Erakçi, "Nükleer teknolojiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkımızdan vazgeçmeye hazır değiliz. bizim tutumumuz istediğimiz şeydir. nedenle yarın Cenevre’ üzerinde uzlaşılmış, adil dengeli çözüme ulaşma imkanı bulunduğuna inanıyorum.".
İkinci tur görüşmelerde bazı ilerlemeler kaydettiklerini dile getiren Erakçi, "(İkinci turda) tür karşılıklı anlayışa varmayı başardık. Sanırım anlayış temelinde anlaşma, mutabakat inşa edebiliriz." ifadelerini kullandı. "Biz hem savaş hem barış seçeneğine tamamen hazırız." diyen Erakçi, 12 gün süren savaştan birçok ders çıkardıklarını İran silahlı kuvvetlerinin göreve öncesinden daha hazır olduğunu belirtti.
"FÜZELERİMİZ CAYDIRICILIK AMACIYLA YAPILMIŞTIR"
ABD Başkanı Trump'ın "İran'ın ABD'ye ulaşabilecek füze geliştirdiği" ifadelerinin hatırlatılması üzerine Erakçi, "Bence kendisi sahte haberlere kurban gidiyor. Biz böyle füze geliştirmiyoruz. Füze menzilimizi kasıtlı olarak 2 bin kilometreyle sınırlı tuttuk. sadece kendimizi savunmak içindir. Füzelerimiz savunma niteliği taşır. Sadece caydırıcılık amacıyla yapılmıştır kendimizi savunmamıza yardımcı olmak için tasarlanmıştır." şeklinde konuştu.
ABD'nin İran'ın etrafında askeri yığınak yapmasına ilişkin soru üzerine Erakçi, şunları aktardı:
"Çevremizde geniş askeri varlık oluşturmuş durumdalar. Eğer amaçları bizi tehdit ederek teslim olmamızı sağlamaksa böyle şey asla olmayacak. kesin. yıkıcı savaş olacak. Böyle koşulda, kimse için zafer olmayacaktır. ABD üsleri bölgenin farklı noktalarına dağılmış olduğundan, maalesef tüm bölge savaşa sürüklenebilir. çok korkunç senaryo. Bunun hakkında konuşmak bile istemiyorum."
"İSRAİL'İN ABD'Yİ SAVAŞA ÇEKME PLANI"
bölgede savaş isteyen tarafın İsrail olduğunu dile getiren Erakçi, Tel Aviv yönetiminin ABD'yi İran savaşa sürüklemeye çalıştığını söyledi.
Erakçi, "İsrail bunu tek başına yapamaz. Denediler, başarısız oldular. ABD'den yardım istediler. İçerisinde bulunduğumuz durumun, İsrail'in ABD'yi savaşa çekme planı olduğuna inanıyorum.".
Gözden KaçmasınTrump'ın füze iddialarına İran'dan sert yanıtHaberi görüntüle
