Artı Gerçek - Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yılın son Enflasyon Raporu'nu açıkladı. Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahmininin yüzde 29,5'e yükseltildiğini duyururken, 2027, 2028 2029 yıllarına ilişkin ara hedefleri tı.
2026 YIL SONU ENFLASYON TAHMİNİ YÜZDE 29,5'E YÜKSELTİLDİKarahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahmininin yüzde 29,5'e yükseltildiğini belirterek, ifadeleri kullandı:
“2026 yıl sonu enflasyon tahminimizi yüzde 29,5 olarak yukarı yönlü güncelledik. Enflasyonun 2027 yıl sonunda ara hedeflerimiz olan yüzde 21'e, 2028 yıl sonunda yüzde 13,5'e, 2029 yıl sonunda yüzde 9'a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz.
Savaşın seyrine ilişkin belirsizliklerin sürmesi enerji fiyatlarının önceki rapor dönemine kıyasla daha uzun süre yüksek kalacağı beklentisi, enflasyon tahminlerini yukarı yönlü etkiledi. Ayrıca gıda enflasyonu varsayımındaki güncelleme tahmin patikasındaki yükselişe katkıda bulundu. OVP makroekonomik çerçevesi ortaya konan yönetilen yönlendirilen fiyatlara ilişkin düzenlemeler tahminlere yansıtıldı.
Bunlara ilaveten enflasyon tahmin patikasının yukarı yönlü güncellenmesinde öne çıkan unsur savaşın etkilerinin beklenenden kalıcı olması. durum enflasyon beklentilerinde geçen rapor döneminde öngördüğümüz iyileşmeyi sınırladı. Çıktı açığı patikası sınırlı miktar yukarı yönlü güncellendi. Ancak finansal koşullardaki sıkılığın korunmasıyla tahmin ufku boyunca dezenflasyonu destekleyici seviyelerde kalıyor.
Jeopolitik gelişmeler finansal piyasalar emtia fiyatlarında yaşanan oynaklıkların etkisiyle ekonomik görünüme ilişkin belirsizlik yüksek seyrediyor. Gıda fiyatları tarafında savaşın olumsuz hava koşullarının uluslararası tarımsal emtia tarımsal girdi fiyatları üzerindeki etkisi önemini koruyor. Ayrıca yönetilen, yönlendirilen kategorisindeki ürünlerde gerçekleşebilecek fiyat ayarlamaları yöndeki riskleri artırabilir. taraftan yurt içi arz koşullarındaki gelişmeler, özellikle işlenmemiş gıda grubunda her iki yönde oynaklık yaratabilecek faktör olarak karşımızda duruyor.
Enflasyonun ana eğilimindeki iyileşme sürüyor, ancak jeopolitik gelişmeler kaynaklı arz yönlü şoklar nedeniyle iyileşmenin manşet enflasyona yansımaları henüz sınırlı kalıyor.”
KARAHAN: FİYATLARDA HER İKİ YÖNDE RİSK VARTCMB Başkanı Karahan, ekonomik görünüme ilişkin risklerin her iki yönde devam ettiğini belirtirken dış talebin 2026' zayıf kalacağı öngörüsünü tı. Sanayi üretiminin ise ikinci çeyrekteki kuvvetli artışın ardından üçüncü çeyrekte gerilediğini söyledi.
Karahan, değerlendirmesinde ifadeleri kullandı:
“Fiyatlardaki oynaklık sürerken her iki yönde risklerin olduğunu değerlendiriyoruz. Türkiye'nin dış talep görünümü ise bölgeyle güçlü ticaret bağları nedeniyle olumsuz etkilenirken, bazı önemli ticaret ortaklarında görece iyileşen büyüme görünümünden olumlu etkileniyor. çerçevede dış talebin 2026 yılı için zayıf olacağı, 2027 yılında ise miktar toparlanacağı doğrultusundaki öngörüyü koruyoruz.
Savaş dönemi genelinde çıkış gözlenen tahvil piyasalarında eylül ayında çıkışlar dururken, ekim ayında miktar çıkış. Üçüncü çeyreğe dair göstergelere bakacak olursak; ikinci çeyrekte kuvvetli artış gösteren sanayi üretiminin üçüncü çeyrekte azaldığını, oynaklığı yüksek sektörler dışlandığında benzer şekilde gerilediğini görüyoruz. Kapasite kullanım oranı tarihsel ortalamasının altındaki seyrini sürdürüyor.”
TALEPTE DEZENFLASYONİST GÖRÜNÜMÜN KORUNMASI BEKLENİYORİşgücü piyasası iç talebe ilişkin göstergeleri değerlendiren Karahan, üçüncü çeyrekte manşet işsizlik oranının yataya yakın seyrettiğini belirtti. Atıl işgücü oranı ilan başına başvuru sayılarının yüksek olduğuna dikkat çeken Karahan, perakende satışlar kart harcamalarının talepteki yavaşlamaya işaret ettiğini söyledi.
Karahan, değerlendirmeyi yaptı:
“Üçüncü çeyrekte manşet işsizlik oranı yataya yakın seyrediyor. İşsizlik oranı geçmiş dönem ortalamalarının oldukça altında olsa geniş tanımlı göstergeler daha az sıkı işgücü piyasasına işaret ediyor. Nitekim atıl işgücü oranı ilan başına başvuru sayıları yüksek seyrediyor.
Altın hariç perakende satışların büyümesindeki yavaşlamanın üçüncü çeyrekte devam ettiğini görüyoruz, trendinden arındırıp baktığımızda ise perakende satışlardaki ivme kaybı daha belirgin. Kart harcamalarının birkaç çeyrek boyunca yataya yakın seyretmesi talepteki yavaşlamayı teyit ediyor.
Talep göstergelerine ilişkin veriler bütün olarak talep koşullarının dezenflasyonist düzeyde olduğunu gösteriyor. Çıktı açığı göstergelerinin hem büyük çoğunluğu hem ortalaması süredir olduğu gibi üçüncü çeyrekte negatif düzeye işaret ediyor. Önümüzdeki dönemde talep koşullarında dezenflasyonist görünümün korunacağını öngörüyoruz.
Üçüncü çeyrekte altın enerji dengelerindeki iyileşme, dış ticarete olumlu katkı verirken, iç talepteki zayıf seyrin etkisiyle ithalat geriledi.”
ENERJİ FİYATLARI ENFLASYON DIŞ TİCARET İÇİN RİSK OLUŞTURUYORKarahan, enerji fiyatlarının cari açık enflasyon üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
“Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle enerji ithalatı yukarı yönlü seyretmeye devam ediyor. Azalış eğilimini üçüncü çeyrekte sürdüren altın ithalatı, ekim ayı itibarıyla yatay seyir izliyor. Altın enerji hariç tutulduğunda ise ithalat yataya yakın seyrediyor.
Hizmet gelirlerinin önemli bileşeni olan turizmde savaşa rağmen genel görünümün bozulmadığını görüyoruz. Yılın başından yana cari açık milli gelire oran olarak tarihsel ortalamaların altında yatay seyir izliyor.
Artan enerji fiyatlarının olumsuz etkisine rağmen enerji hariç dış ticaret dengesindeki iyileşme dönemde 12 aylık birikimli cari açığın sınırlı olarak gerilemesinde rol oynuyor. Olumsuz dış koşullara rağmen üçüncü çeyrekte cari açığın yatay seyrettiğini tahmin ediyoruz. Söz konusu görünümde dış ticaret açığının ılımlı seyri turizm gelirlerinin katkısı etkili.
Enerji fiyatlarının yüksek seyri, artan enerji ithalatı zayıflayan dış talep kanallarıyla dış ticaret açığı üzerinde yukarı yönlü risk taşıyor. taraftan iç talepteki yavaşlama, cari dengeyi destekliyor. doğrultuda 2026 yılında cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşeceğini öngörüyoruz.
Uyguladığımız politikaların katkısıyla enflasyon mayıs ayı sonrasında gerilemeye başladı, ancak düşüş enerji fiyatlarının yeniden yükselmesiyle son dönemde ivme kaybetti. Nitekim ekim ayında yıllık tüketici enflasyonu yataya yakın seyrederken, B C göstergelerinde gerileme devam. ayrışma enerji kaynaklı baskılara karşın kalemlerdeki iyileşmenin sürdüğüne işaret ediyor.
Hizmet enflasyonundaki yavaşlama yıl boyunca devam ederken, temel mal enflasyonu düşük seyrini koruyor. Gıda enflasyonu ise oynak seyir izliyor. Buna karşılık enerji grubu tüm gruplardan ayrışıyor. Dolayısıyla yıl dezenflasyon sürecindeki ivme kaybının esas olarak jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerindeki etkisinden kaynaklandığını değerlendiriyoruz.”
PARA POLİTİKASI KARARLARINDA TEK AYLIK VERİ BELİRLEYİCİ OLMAYACAKKarahan, para politikası kararlarının tek aylık enflasyon verisine göre alınmadığını vurguladı. Kasım ayında düşük baz nedeniyle yıllık enflasyondaki gerilemenin duraksayabileceğini belirten Karahan, bunun enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin sona erdiği anlamına gelmeyeceğini söyledi.
Karahan, şunları kaydetti:
“ yıl daha ılımlı seyreden hava koşulları sayesinde tarımsal üretimin toparlanmasıyla gıda enflasyonu yılın ikinci yarısında geriledi. Düşük baz nedeniyle kasım ayında yıllık enflasyondaki gerilemenin duraksaması mümkün. Ancak durum enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin durduğu anlamına gelmeyecek.
Aylık enflasyon verileri, dönemsel kaymalar ya kerelik arz şokları gibi geçici unsurlar nedeniyle oynaklık gösterebiliyor. nedenle para politikası kararlarımızı tek aylık veriye göre değil, birkaç aylık dönemde ortaya çıkan eğilime bunun ima ettiği enflasyon görünümüne bakarak şekillendiriyoruz.
Görünüm hizmet enflasyonundaki gerilemenin önümüzdeki dönemde devam edeceğini ima ediyor. Uzun süredir hizmet enflasyonunun belirgin olarak üzerinde seyreden aylık kira artışlarının son aylarda kayda değer şekilde yavaşlayarak hizmet grubu genelinin altına indiğini görüyoruz. gelişme hizmet enflasyonunda kira kaleminden gelen ataletin zayıfladığını gösteriyor.
Talepteki yavaşlama Türk lirasındaki ılımlı seyir, arz yönlü baskılara rağmen temel mal enflasyonundaki artışı sınırladı. gelişmeler sıkı para politikasının arz şoklarının enflasyona yansımalarını sınırlamadaki rolünü açıkça ortaya koyuyor.
Ana eğilimin yıllık enflasyonun altında seyretmesi, arz yönlü baskılar sönümlendikçe yıllık enflasyonun seviyelere yakınsayacağına işaret ediyor. gelişmeyi sıkı para politikası duruşumuzun talep fiyatlama davranışları üzerindeki etkilerinin yansıması olarak değerlendiriyoruz.”
FONLARDAN ÇIKAN PARA MEVDUATA YÖNELDİFinansal piyasalardaki gelişmelere değinen Karahan, fon piyasasından gerçekleşen çıkışların büyük bölümünün mevduata yöneldiğini açıkladı.
Karahan, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Fon piyasasındaki gelişmeler sonrasında fonlardan çıkışlar büyük oranda mevduata yöneldi, mevduata yönelimin para birimi kompozisyonunun mevcut Türk lirası payı uyumlu olduğunu görüyoruz. değişimin mevduat kredi faizlerine büyük ölçüde yansıdığını görüyoruz. Nitekim Türk lirası payı yatırım fonları dahil hariç yatay seyrini sürdürüyor.”
