İklim adaleti, sorumluluk zararın eşitsiz dağıldığı gözleminden doğan siyasal kavram. Krizi en az üretenler bedelini en ağır. Kavram eşitsizliği bugüne dek ülkeler, sınıflar kuşaklar arasında tarif. Antalya' toplanan COP 31 iklim zirvesi kavramın sınırını kez daha görünür kıldı. Hayvanlar COP31 belgelerinde emisyon yoğunluğu, yem iyileştirme, ıslah gübre yönetimi başlıkları altında, adaletin öznesi olarak değil, emisyon hesabı kalemi olarak yer.

Endüstriyel hayvancılığın payı tarihsel sorumluluk

İklim rejimi sorumluluğu 1992 tarihli çerçeve sözleşmeden beri ortak fakat farklılaştırılmış sayar. ilke emisyonun miktarı kadar tarihine kimin yararına üretildiğine bakmayı gerektirir. Gıda Tarım Örgütü'nün 2023 raporu, 2015 verisiyle hayvancılığın toplam sera gazı içindeki payını yüzde 12 olarak hesaplıyor. süt yumurtaya düşen emisyonun üçte ikisini et üretimine bağlıyor. Michael Clark arkadaşları 2020' Science'ta, fosil yakıt emisyonları bugün sıfırlansa bile gıda sistemlerinin mevcut gidişinin 1,5 derece hedefini erişilmez kıldığını gösterdi. payı hayvana atfetmek kategori hatası. Emisyon ineğin sindiriminden çıkar, sindirimi endüstriyel ölçekte çoğaltan karar ise sermayenin, teşvik rejiminin ticaret politikasının kararıdır.

Zirvede et sektörü gruplarının savunduğu GWP* ölçütü farklılaştırılmış sorumluluk ilkesini tersine çeviriyor. Ölçüt, büyüklüğü sabit kalan sürüyü ek ısınma yaratmıyor sayar, böylece geçmişte biriktirilmiş emisyonu kazanılmış hakka dönüştürür. Mayıs 2026' kırk iki iklim bilimci kullanımı muhasebe hilesi sayan uyarı yayımladı. Uyarıya göre ölçüt, sürüsü büyük zengin ülkeleri kayırıyor yükü daha küçük sürülerle yola çıkan gelişmekte olan ülkelere bindiriyor. Emisyon yoğunluğu dili aynı işi daha sessiz görüyor. Kilo başına gazı azaltmayı tartışmaya açar, sürünün büyüklüğünü tartışmanın dışında tutar. Tarım müzakereleri sonuç vermedi, dosya Bonn'daki ara oturumlara devredildi.

İklim rejimi zararı mülkiyet üzerinden tanıyor. Bolivya hükümetinin kasım başında basına yansıyan raporu, El Niño'nun yol açtığı kuraklıkta 75 binden fazla büyükbaş hayvanın öldüğünü kaydediyor. sayı hayvanların değil, yetiştiricilerin kaybını ölçüyor. Ölen hayvan zararın öznesi değil, birimi. Mülk sayılmayan yaban hayvanı ise hiçbir bilançoya girmiyor. Hayvan böylece iklim hesabında iki kez görünüyor, kez neden, kez kayıp olarak, ikisinde malın ölçüsü olarak. Oysa iklim adaletinin ölçütü en eksiksiz biçimde onlara uyuyor. Krizin doğmasında hiçbir payları yok kuraklığın, yangının ilk ölenleri arasındalar.

Hayvanlar girdi değil, birer özne

Danielle Celermajer arkadaşlarının 2021' çok türlü adalet adını verdiği yaklaşım, adaletin öznesini insanla sınırlayan varsayımı sorguluyor. Petra Tschakert arkadaşları kavramın iklim adaletini insanı merkezden çekerek genişlettiğini savunuyor. Türkiye Vegan Derneği'nin 15 Kasım tarihli zirve bildirisi aynı talebi siyasetin diline taşıyor. Dernek hayvansal üretim endüstrilerine verilen kamu teşviklerini sorguluyor, bitki temelli, adil erişilebilir gıda sistemine geçişi talep ediyor. Yaban hayvanlarının yaşam alanlarının madencilikten, turizmden, avcılıktan öbür rant faaliyetlerinden korunmasını istiyor. Hayvanların karbon hesabında üretim girdisi olarak değil, yaşam hakkı olan özneler olarak yer almasını savunuyor.

Hayvanları dışarıda bırakan iklim adaleti kendi ölçütünü yarıda kesiyor. Endüstriyel hayvan üretimini küçültmeyi, bunun yükünü küçük yetiştiriciye değil şirketlere bindirmeyi yaşam alanlarını korumayı birlikte talep etmek, iki adaleti tek siyasette buluşturuyor.

Hayvan Günlükleri, resmî arşivlerde yer verilmeyen, yaşamı ölümü kayıtlara geçmeyen, sessiz bırakılan hayvanların izini takip ediyor. Onları kuşatan şiddet, ihtimam, adalet sermaye ilişkilerine, açtıkları sorularına onlarla kurduğumuz bağlara kulak veriyor. Sesli katmanı, Dört Ayaklı Şehir Radyosu'ndaki Sesli Fragmanlar' yaşıyor.