İsmail SARIİngiltere’ dijital yayın devleri için yeni dönem başlıyor: Ofcom, Netflix, Prime Video Disney+’ı geleneksel yayıncılarla aynı sıkı denetime alıyor. 2024 Medya Yasası kapsamında uygulanacak düzenleme, milyonlarca izleyiciye ulaşan platformlara ağır para cezaları içerik kaldırma yaptırımı getirebilecek. Karar, yalnızca İngiltere’ değil küresel ölçekte dijital yayıncılığın kurallarını yeniden yazabilecek model olarak görülüyor. Şimdi sıra Türkiye' ? karar nasıl güç dengesi değişimine yol açar?. Berk Çaycı, Hurriyet.tr'ye çok önemli açıklamalarda bulundu.class='medyanet-inline-adv'>

İngiltere’ dijital yayın platformları için yeni düzenleme dönemi başlıyor. Netflix, Prime Video Disney+, medya düzenleyicisi Ofcom tarafından “geliştirilmiş düzenleme” kapsamına alınacak. Böylece dijital yayın devleri, BBC ITV gibi geleneksel yayın kuruluşlarıyla aynı denetim rejimine tabi olacak.

Guardian’ yer alan habere göre yeni düzenleme çerçevesinde, kamu hizmeti yayıncılarının isteğe bağlı video platformları denetime dahil edilecek. ITVX Channel 4 gibi platformların; doğru tarafsız haber sunumu izleyicilerin zararlı saldırgan içeriklerden korunmasına ilişkin kurallara uyması gerekecek.

OFCOM’A CEZALARIN OLDUĞU GENİŞ YETKİ

Yeni sistemle birlikte Ofcom, yayın platformlarındaki içeriklere ilişkin izleyici şikâyetlerini kabul etme soruşturma yetkisine sahip olacak. Kurum, tespit edilen her ihlal için 250 bin sterline kadar (Yaklaşık 15 milyon lira) ya şirketin İngiltere’deki gelirinin yüzde 5’ine kadar para cezası uygulayabilecek.

İngiltere Kültür, Medya Spor Bakanı Lisa Nandy, düzenlemeye ilişkin yaptığı açıklamada, “En popüler video hizmetlerini Ofcom’un daha sıkı denetimi altına alarak izleyici korumasını güçlendiriyoruz. Aynı zamanda sektör için eşit rekabet koşulları yaratıyor güçlü medya sektörümüzü destekliyoruz” ifadelerini kullandı.


2024 MEDYA YASASI KAPSAMINDA UYGULANACAK
Bugüne kadar dijital yayın hizmetleri, geleneksel lisanslı televizyon kanallarıyla aynı düzeyde düzenlemeye tabi tutulmuyordu. Örneğin Netflix, Avrupa genel merkezinin Amsterdam’ bulunması nedeniyle Hollanda yasalarına tabi olarak faaliyet gösteriyor İngiltere’ doğrudan düzenleme kapsamında yer almıyordu. Aslında durum pek çok ülkede geçerli.

İngiltere hükümeti, yeni kuralların 2024 Medya Yasası (Media Act 2024) kapsamında uygulanacağını açıkladı. Düzenlemeler, İngiltere’ 500 binden fazla izleyiciye sahip isteğe bağlı video hizmetlerini kapsayacak.

ÜLKEDEKİ HANELERİN ÜÇTE İKİSİ ÜÇ PLATFORMA ABONE
Hükümet verilerine göre, İngiltere’deki hanelerin üçte ikisi en büyük üç platformdan (Netflix, Prime Video veya Disney+) en az birine abone. Nüfusun yüzde 85’i her ay en az isteğe bağlı yayın hizmeti kullanırken, canlı televizyon izleyenlerin oranı yüzde 67’ kalıyor. Türkiye' durum pek farksız sayılmaz.

Bakan Nandy, izleme alışkanlıklarındaki dönüşüme dikkat çekerek, “Televizyon izleme biçimi köklü şekilde değişti. Milyonlarca kişi artık geleneksel televizyonun dışında özellikle gençler platformları tercih ediyor”.

‘KÜRESEL ÖLÇEKTE MODEL OLUŞTURABİLECEK ÖNEMLİ BİR DÜZENLEYİCİ HAMLE’

noktada akla gelen ilk soru ise İngiltere’ dijital yayın platformlarının Ofcom tarafından “geliştirilmiş düzenleme” kapsamına alınması, medya ekosisteminde nasıl güç dengesi değişimine yol açar?

Konuyu İstanbul Ticaret Üniversitesi Öğretim Üyesi. Berk Çaycı’ya danıştığımda, “Küresel ölçekte içerik sağlayan dijital yayın platformlarının İngiltere’ Ofcom düzenlemesine denetimine alınması, hem ulusal düzeyde etkin adım hem küresel ölçekte model oluşturabilecek önemli düzenleyici hamle”. Çaycı, şöyle devam etti:

“ karar ulusal sınırları aşan dijital platformların ortaya çıkardığı düzenleyici boşluğu doldurmayı amaçlıyor. Düzenleme, geleneksel olarak faaliyet gösteren yerel medya kuruluşları küresel ölçekteki dijital yayıncılar arasındaki eşit rekabet koşullarını dengeleyerek piyasa adaletini sağlamayı öngörüyor.”


‘TOPLUMSAL DEĞERLERİN ÇOCUKLARIN KORUNMASI AÇISINDAN ÇOK ÖNEMLİ’

Kararın toplumsal değerlerin çocukların korunması açısından stratejik müdahale niteliğinde olduğunun altını çizen. Berk Çaycı, “Düzenleme ayrıca erişilebilirlikle ilgili standartlar belirleyerek işitme görme engelli insanların içeriklere erişim hakkını garanti altına almayı hedefliyor. düzenlemeyle İngiltere’ aynı pazarda faaliyet göstermekte olan yerel medya kuruluşları dijital yayıncılar artık aynı kurallara tabi olarak rekabet etmeye başlayacak” ifadelerini kullandı. 

Genel olarak düzenlemelerin, medya ekosistemi içerisinde son yıllarda dijital platformlara doğru kaymakta olan güç dengesini düzenlemeye yönelik olduğunu söyleyen. Berk Çaycı, “Ayrıca Ofcom’un izleyici şikayetlerini kabul etmesi gerek gördüğü hallerde soruşturması dijital yayın platformlarının denetlenebilir çerçevede faaliyet göstermesini otokontrol mekanizmalarının güçlenmesini sağlayacak”.

‘PARA CEZASIYLA BİRLİKTE İLGİLİ İÇERİK KATALOGDAN KALDIRILMALI’

Uygulanacak cezalar hakkında konuşan. Berk Çaycı, “Uygulanacak ekonomik cezanın caydırıcı olması son derece önemli. Hem yerel yayıncıların hem dijital platformların ekonomik cezayı caydırıcı unsur olarak görmesi gerekiyor. Verilecek ceza küçük orta ölçekli yayıncılar için caydırıcı olurken küresel dijital yayın platformları açısından caydırıcılıktan uzak kalırsa, zaman düzenlemeyle istenilen sonuç elde edilemez rekabet dengesi bozulur”.

“Platformların ekonomik cezayı yaptırımları göze alamayacağı düzenleyici mekanizma geliştirilmeli” diyen uzman isim, “Kurallara aykırı içeriklerin tespiti halinde para cezasıyla birlikte ilgili içerik katalogdan kaldırılmalı. uygulama dolaylı ekonomik maliyet ortaya çıkartacaktır. İçeriğe yapılan yatırımın içerikten beklenen abonelik gelirlerinin ortadan kalkacak olması platformları kurallara daha sıkı sıkıya uymaya teşvik edecektir” şeklinde konuştu.



SIRA TÜRKİYE’ ! ‘GELENEKSEL YAYINCILAR İZLEYİCİLER KAZANÇLI ÇIKACAKTIR’

Eğer Türkiye’ İngiltere’deki gibi “geleneksel yayıncı–dijital platform eşitliği” temelinde yeni medya yasası hazırlansa, sektörde en çok hangi aktörler kazanır? Pozitif anlamda nasıl sonuçlar ortaya çıkar?

“ tür düzenleme geleneksel yayıncılar dijital platformlar arasındaki rekabet dengesini sağlaması açısından son derece önemli Dijital platformlar, geleneksel yayıncılık pratiklerinde olduğu gibi denetlenmeli gerekli düzenlemeler yapılmalı” diyen. Berk Çaycı, önemli bilgilerin altını çizdi:

-- tür düzenleme ailenin, çocukların, milli manevi değerlerin korunması açısından gerekli. Ayrıca işitme görme engelli insanların içeriklere erişim hakkını garanti altına alması açısından önem arz ediyor. sayede işitme görme engelli bireyler popüler içerikleri herkesle aynı anda izleyebilecek. 

-- Geleneksel yayıncıların, yerel küresel dijital yayın platformlarının aynı yükümlülüklere tabi olması kuşkusuz rekabeti arttıracak. Rekabetin artmasıyla içerik kalitesi çeşitliliği doğrudan artacak. Böyle düzenlemeden özellikle geleneksel yayıncılar izleyiciler kazançlı çıkacaktır.

-- Aynı rekabet ortamında olmalarına rağmen dijital yayın platformları, geleneksel yayıncılara kıyasla daha esnek çerçevede faaliyetlerini sürdürüyor. Yükümlülüklerin eşitlenmesi, rekabet koşullarını doğal olarak eşitleyecek. Geleneksel yayıncılar, senelerdir üstlendikleri düzenleyici yükü dijital yayın platformları ınca; yerli içerik yatırımları, yaratıcı üretim kapasiteleri güçlenecek reklam gelirleri artacak. Ayrıca artacak rekabet yapısı, medya sektörünün arz talep dengesini istihdamı güçlendirecek.