AKP'li Bitlis Belediyesi'nin Sayıştay raporu: 49 araç kayıp, milyonlarca lira tahsil edilmedi

Artı Gerçek- AKP tarafından 17 yıldır yönetilen Bitlis Belediyesi'nin 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu açıklandı. Raporda, yerel yönetimdeki mali disiplinsizlikler, mevzuata aykırı ihale uygulamaları tahsil edilmeyen kamu alacakları gözler önüne serildi.

Mezopotamya Ajansı'ndan Zeynep Durgut'un haberine göre denetim raporunda, belediyenin bilanço faaliyet sonuçları tablosunun "Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular" dışındaki yönleriyle doğru bilgi içerdiği belirtilse raporda yer alan 9 ana denetim görüşü dayanağı bulgu 28 bulgu, belediyecilik faaliyetlerinde ciddi idari mali aksaklıkların yaşandığını ortaya çıkarttı. Denetim görüşünün dayanağında yer alan bulgulara göre, amortisman defteri tutulmadı, varlıklar toplam değer üzerinden amortismana tabii tutuldu. İdare tarafından "Duran varlıklar amortisman defteri"nin tutulmadığı, taşınır taşınmazlar için amortisman hesaplamasının her varlık bazında ayrı ayrı yapılması gerekirken, kümülatif toplam değerler üzerinden gerçekleştirildiği tespit edildi.

Raporda, belediyenin vergi Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) borçlarının gerçeği yansıtmadığı belirtildi. Yıl sonu bilançosunda vadesi geçmiş vergi SGK yükümlülükleri için ayrılan 9 milyon 49 bin 929 TL’lik tutarın gerçeği yansıtmadığı, ilgili kurumların mahsup işlemlerine ilişkin dekont belgelerin muhasebe birimine işlenmemesi nedeniyle gerçek borcun sadece 1 milyon 392 bin 352 TL olduğu yer.

Raporda genel hizmet alanının taşınmazların iz bedeliyle takip edilmediği yer. Raporda, yollar için 599,8 milyon, parklar yeşil alanlar için 179,3 milyon TL yeraltı/yerüstü düzenleri 552,4 milyon TL niteliğindeki genel hizmet alanlarının, mevzuatta zorunlu kılınmasına rağmen iz bedeli yerine maliyet veya rayiç bedeller üzerinden muhasebeleştirildiği yer. Sayıştay raporunda tahsisli kullanılan taşınmazlarında kayıtlarda olmadığı ortaya çıktı. kamu kurumlarının mülkiyetinde olup Bitlis Belediyesi tarafından tahsisli olarak kullanılan taşınmazların muhasebe kayıtlarında 250, 251 252 No'lu hesaplarda hiç izlenmediği saptandı.

Raporda tecil erteleme veya tehir işlemi gerçekleştirilmediği halde, önceki yıllardan devir fişiyle gelen herhangi gelir türüne ait olmayan 7 milyon 500 bin 398,47 TL'lik tutarın "Gelirlerden Tecilli Tehirli Alacaklar Hesabı"nda tutulduğu işlemin hiçbir kanıtlayıcı belgeye dayanmadığı tespit edildi. Yine raporda hurda yönetim sisteminin kurulmadığı kayıtlarda yer almadığı belirtildi. Ekonomik ömrünü tamamlayan hurdaların toplanması, ambara girişi, satışı imhasına ilişkin sistematik düzenin olmadığı, hurda varlıkların mali tablolarda 294 299 No'lu hesaplarda yer almadığı kayıp/kaçak riskine açık olduğu vurgulandı. Belediyenin noter tescilli araçlar envanterindeki araçların uyuşmadığı belirtildi. Türkiye Noterler Birliği kayıtlarında belediye adına tescilli 76 adet araç bulunmasına karşın, belediye envanter kayıtlarında sayının sadece 27 adet olduğu; arada büyük uyumsuzluk bulunduğu tespit edildi.

Raporda taşınmaz işlemlerinin mevzuata aykırı yürütüldüğü yer. Belediye tarafından taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulmadığı, mevcut kullanım şekli tapu kaydı uyuşmayan yerlerde cins tashihi yapılmadığı, değerleme işlemlerinin gerçekleştirilmediği taşınmazların mali tablolara yansıtılmadığı belirtildi. Yine Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) taşınmazlarının kayıtlarda olmadığı belirtildi. İmar planı uygulamaları sonucunda DOP elde edilen 8 adet taşınmazın muhasebe kayıtlarına alınmadığı, nedenle arazi arsa hesaplarının eksik bilgi içerdiği belirlendi.

Belediyenin kiraladığı iş makinesi, araç vidanjörler için 3065 sayılı Kanun'un yanlış yorumlanması nedeniyle Katma Değer Vergisi (KDV) hesaplanmadığı tahsil edilmediği belirlendi. Bitlis Belediyesi'nin gecekondu fonu oluşturmadığı paraların amacı dışında harcandığına yer verildi. Taşınmazlarının satışından belediyeye aktarılan payların toplanması gereken 775 sayılı Gecekondu Kanunu fon hesabının kurulmadığı, gelen paraların doğrudan belediyenin cari harcamalarında eritildiği tespit edildi. Belediyenin haczedilemeyen vergi, resim harç gelirlerinin, haczi kabil gelirlerle aynı "havuz banka hesabında" toplandığı durumun haczedilemezlik güvencesini ortadan kaldırdığı ifade edildi.

Belediyenin emlak vergisine esas bina sınıfları belirlenirken Hazine Maliye Bakanlığı cetvelleri yerine yapı kullanım izin belgesi tebliğindeki hatalı cetvellerin kullanıldığı; yüzden konut dışındaki 11 bin 745 bağımsız bölümün yanlış olarak 3.fff sınıftan vergilendirilerek düşük vergi tahsil edildiği saptandı. Tahsis edilmeyen alacaklar için belediyenin icra işlemi başlatılmadığı belirtildi. Raporda 2025 yılında tahakkuk eden 69 milyon TL’lik alacağın 24,8 milyon TL’lik kısmının vadesi geldiği halde tahsil edilmediği, sadece 1 mükellefe ödeme emri gönderildiği, haciz varakası düzenlenmediği 7 bin 960 mükellefin TC kimlik numarası veya adres bilgilerinin eksik olduğu tespit edildi. Belediyenin elektrik dağıtım şirketlerine ceza kesmediği belirtildi. Elektrik havagazı tüketim vergisi beyannamelerini süresinde vermeyen elektrik dağıtım şirketlerine Vergi Usul Kanunu gereğince idari yaptırım usulsüzlük cezası uygulanmadığına yer verildi. Yine su kanalizasyon katılma paylarının alınmadığı, belediyenin yaptığı su kanalizasyon altyapı yatırımlarından yararlanan gayrimenkul sahiplerinden kanunen alınması zorunlu olan "Harcamalara Katılma Payı"nın tahsil edilmediği belirlendi.

Belediye mülkiyetindeki taşınmazlar üzerinde, belediye meclis kararı alınmaksızın elektrik dağıtım şirketine lehine irtifak hakkı tesis edildiği belirtildi. Raporda belediyenin 2012 yılında taşımacılık kooperatifine usulsüz güzergah tahsisi yapıldığına yer verildi. 2012 yılında ihalesiz süresiz olarak J plakalı servis araçları için taşımacılık kooperatifine güzergah işletim hakkı verildiği meclis kararı olmaksızın taşınmaz tahsisi yapıldığı tespit edildi. Yine güzergah bedellerinin toplanmadığı yer. S T plaka türüne sahip toplu taşıma araçlarından 2025 yılı gelir tarifesinde yer alan güzergah bedellerinin takip tahsilatının yapılmaması neticesinde 549 bin TL kamu zararı gelir kaybı oluştuğu belirlendi.

Yine raporda vekâlet ücretlerinin mevzuata aykırı şekilde dağıtıldığı yer. Belediyenin kazandığı davalar dolayısıyla hak edilen vekalet ücretlerinin 659 sayılı KHK hükümlerine aykırı olarak muhasebeleştirilmeden doğrudan avukatlar tarafından tahsil edildiği saptandı. Raporda asfalt tahrip bedellerinin tahsilinin yapılmadığı belirtildi. Raporda, doğalgaz dağıtım şirketinin (Doğugaz) cadde yolları kazma bedelleri, baz istasyonlarında yer seçim belgesi ücreti alınmadığı belirlendi.

Raporda, kadrolu işçilerin yıllık izinlerinin zamanında kullandırılmadığı, 2025'te emekli olan 15 işçiye kullanılmayan 2 bin 282 gün izin için 4,5 milyon TL ödendiği, geriye kalan 11 işçinin toplam 2 bin 241 gün birikmiş izni olduğu olası emekliliklerde belediyeye yaklaşık 8 milyon TL külfet bindireceği kaydedildi. Yine belediyenin zabıta kadrosunda şirket personeli çalıştırdığı rapora yansıdı.

Belediyenin yapım ihalelerinde uygulama projesi olmadan çıkıldığı rapora yansıdı. Belediye'nin 13 adet yapım işinde, mevzuattaki zorunlu şartlar oluşmamasına rağmen uygulama projesi hazırlanmadan "ön proje" üzerinden ihaleye çıkıldığı bunlardan 3'ünde "All Risk" sigortasının bulunmadığı saptandı.

Belediyenin doğrudan teminle yapılan bazı alımlarında sözleşme yapılmadığı, mal alımlarında bütçe ödeneklerinin yüzde 10'luk yasal sınırının Kamu İhale Kurulundan izin alınmaksızın yüzde 24,63'e çıkarıldığı büyük alımların parasal limitlerin altında kalmak için kasıtlı olarak parçalara bölündüğü belirtildi. Belediye'nin akaryakıt alımında ciddi açıklar tespit edildi. Alınan 500 bin litre motorin ihalesinde tank kurulum maliyetinin yaklaşık maliyete dahil edilmediği, akaryakıt teslimatlarında kantar ölçümü yapılmadığı, yoğunluk oranının sadece irsaliye üzerinden hesaplandığı ulusal marker kontrollerinin yapılmadığı saptandı.

Raporda, Bitlis Belediyesi'nin otobüs terminali ihalesi sözleşme hükümlerine uymadığı yer. Şehirlerarası otobüs terminali işletme hakkının 2886 sayılı Kanun’un 51/g pazarlık usulü maddesiyle verilmesini gerektirecek yasal şartlar oluşmadığı halde yolla ihale edildiği, ayrıca sözleşmedeki peşin ödeme hükmüne rağmen 1 yıllık bedelin tahsil edildiği KDV alınmadığı belirlendi. Yine toptancı halinde mevzuata aykırılıklar tespit edildi. Toptancı halindeki işyerlerinin kiralanmasında 2886 sayılı Kanun'a uyulmadığı, aynı kişiye birden fazla işyeri kiralandığı, TÜFE bazlı hukuka aykırı kira artışları yapıldığı alınması gereken teminatların toplanmadığı tespit edildi.

Raporda dikkat çeken tespit ise kentte kurulan Güneş Enerji Santrali'nin (GES) vergi mükellefiyetinin olmaması. Belediyenin işlettiği GES'ten elde edilen elektriğin kısmının dağıtım şirketine fatura edilerek gelir elde edilmesine rağmen, tesise kurumlar vergisi KDV mükellefiyeti tesis edilmediği ortaya çıktı. Yine belediyenin icra ödemelerinde vergi borcunun sorgulanmadığı yer. Mahkeme kararları icra dairelerinin ödeme emirleri üzerine yapılan 5 bin TL üzerindeki ödemelerde, hak sahibinin vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmadığına dair belge arama zorunluluğuna uyulmadığı görüldü. Belediyenin bitme emanetleri sıralamasına uyulmadığına yer verildi. Nakit yetersizliği nedeniyle ödenemeyen bütçe emanetlerinde bekleyen borçların ödenmesinde kronolojik kayıt sırasına riayet edilmediği, eski tarihli borçlar dururken yeni cari yıl harcamalarının ödendiği tespit edildi.

Raporda il sınırlarında faaliyet gösteren doğalgaz dağıtım şirketinin yasal düzenleme gereği belediyeyi yüzde 10 oranında ortaklığa davet etmesine rağmen, belediye meclisince yönde karar alınmadığı ortaklık sürecinin işletilmediği belirlendi.

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Kısırın tane tane olması için Hataylıların yöntemi! Lapa olmasını önleyen püf noktası

Turnuvada iki isim kaldı

Trabzonspor'a Ukraynalı stoper!